Akaryakıt fiyatlarındaki artışın vergi yoluyla sınırlandırılmasını sağlayan eşel mobil sisteminde mevcut uygulamanın 1 Ekim itibarıyla sona ermesi bekleniyor. Yeni bir düzenleme yapılmaması durumunda özellikle benzinde Özel Tüketim Vergisi kaynaklı fiyat artışı ihtimali öne çıkıyor.
BENZİNDE VERGİ ARTIŞI RİSKİ
Mevcut uygulamada benzinin litresinden 4,43 lira ÖTV tahsil ediliyor. Verginin yasal üst sınırı ise 14,83 lira seviyesinde bulunuyor. ÖTV'nin bu üst sınıra kadar yükseltilmesi halinde vergi farkının Katma Değer Vergisi'yle birlikte pompa fiyatına etkisinin 12,48 liraya kadar ulaşabileceği hesaplanıyor.
Ancak bu hesaplama, ÖTV farkının tamamının tek seferde fiyatlara yansıtılması varsayımına dayanıyor. Dolayısıyla söz konusu rakam kesinleşmiş bir zam tutarı değil, mevcut mevzuat çerçevesinde oluşabilecek üst senaryoyu ifade ediyor.
MOTORİNDE KADEMELİ ÖTV ARTIŞI
Motorinde ise farklı bir vergi takvimi uygulanıyor. Ağustos ayında belirlenen düzenleme kapsamında litre başına 3 lira olan ÖTV'nin 1 Ekim'den itibaren 6 liraya yükselmesi öngörülüyor. Vergi artışının pompa fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı ise ürün fiyatları, döviz kuru ve rafineri marjları gibi diğer unsurlara bağlı olacak.
ELEKTRİK VE DOĞAL GAZDA GÖZLER 1 EKİM'DE
Konutlarda kullanılan elektrik ve doğal gaz tarifeleri de ekim ayı öncesinde yakından takip ediliyor. Sektör kaynaklarına göre son dakika değişikliği yapılmaması halinde mevcut tarifelerin yılın son çeyreğinde korunması bekleniyor. Bununla birlikte enerji ithalatındaki maliyet artışı ve kamu tarafından sağlanan sübvansiyonların oluşturduğu yük, ilerleyen dönemde tarife değişikliği ihtimalini gündemde tutuyor.
KÜRESEL PİYASALARDA ARZ BASKISI
Türkiye'deki maliyet görünümünü yalnızca vergi düzenlemeleri belirlemiyor. Küresel dizel ve doğal gaz piyasalarında yaşanan arz sıkışıklığı da fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Enerji fiyatlarının yüksek seyrini sürdürmesi, Türkiye gibi enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalatla karşılayan ülkelerde maliyetlerin artmasına neden olabiliyor. Döviz kurundaki hareketlilik de ithalat faturasının iç piyasaya yansımasında belirleyici unsurlar arasında bulunuyor.
KIŞ FATURASI YAKINDAN İZLENECEK
Akaryakıttaki vergi takvimi ile küresel enerji fiyatlarının seyri, yılın son çeyreğinde hem hane halkı hem de işletmeler açısından kritik olacak. Ulaştırmadan üretime kadar birçok alanda temel maliyet kalemi olan enerjide yaşanabilecek artışların, tüketici fiyatları üzerinde de ilave baskı oluşturması bekleniyor.
