Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiye kararı verilen yatırım fonlarına ilişkin yasal düzenlemede yeni aşamaya geçiliyor. 9 Ekim'de TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifinin bugün Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi bekleniyor.
Teklif, tasfiye kapsamındaki fonlarda bulunan yatırımcıların alacaklarının belirli bir takvim ve hukuki çerçeve içerisinde karşılanmasını amaçlıyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, özellikle küçük yatırımcıların ana paralarına daha kısa sürede ulaşabilmesi hedefleniyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı bilgilere göre, ödemelerde yatırımcıların fonlara yatırdığı tutar ile bugüne kadar geri aldığı miktar arasındaki fark dikkate alınacak.
1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME YAPILACAK
Kanun teklifinin temelini, tasfiye sürecinden etkilenen yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılması oluşturuyor. Hesaplamalarda yatırımcının net yatırım tutarı esas alınacak. Daha önce yatırdığı ana paranın tamamını geri alan kişiler yeni ödeme mekanizmasından yararlanamayacak. Ana parasının yalnızca bir bölümünü tahsil edebilen yatırımcılar ise kalan alacakları üzerinden ödeme kapsamına alınabilecek. Alacağı 1 milyon lirayı aşan yatırımcılara da ilk aşamada en fazla 1 milyon lira ödenmesi planlanıyor. Yapılacak ara ödemeler, tasfiye sonunda ortaya çıkacak nihai alacak hesaplamalarından düşülecek. Hukuka aykırı işlemlere karıştığı veya haksız kazanç elde ettiği tespit edilen kişiler ise ödeme kapsamının dışında tutulacak.
ÖDEMELER EKİM AYINDA BAŞLAYABİLİR
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte yatırımcılara yapılacak ödemelerin hızlandırılması hedefleniyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kanun teklifinin kabul edilmesi halinde ara ödemelerin ekim ayı içerisinde gerçekleştirilebileceğini bildirdi. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Ziraat Bankası ve İş Bankasının ödeme süreçlerine ilişkin teknik hazırlıklarını tamamladığı belirtildi. Ancak ödemelerin başlayabilmesi için teklifin yasalaşması gerekiyor. Dolayısıyla ödeme takvimi, Meclis'teki görüşmelerin tamamlanmasına ve düzenlemenin yürürlüğe girmesine bağlı olacak.
ÖDEMELERDE KAMU KAYNAĞI KULLANILMAYACAK
Tasfiye kapsamındaki yatırımcılara yapılacak ödemelerin kamu bütçesinden karşılanması öngörülmüyor. Finansmanın üç temel kaynaktan sağlanması planlanıyor. İlk kaynak, tasfiye edilen fonların portföylerinde bulunan ve nakde çevrilebilecek varlıklar olacak. İkinci kaynak, usulsüz işlemler sonucunda elde edildiği belirlenen kazançların geri alınmasıyla oluşturulacak. Üçüncü kaynak ise sorumlu kişi ve şirketlerin mal varlıklarının değerlendirilmesinden sağlanacak gelirlerden oluşacak. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) verilmesi planlanan ilave yetkilerle söz konusu varlıkların değerlendirilmesi ve tasfiye işlemlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.
131 FON İÇİN AYRI HESAP OLUŞTURULDU
Tasfiye sürecindeki kaynakların izlenebilmesi amacıyla her yatırım fonuna özel hesap açıldı. Bu kapsamda 131 fon için 131 ayrı hesap oluşturulurken, haksız kazançların geri alınması ve mal varlıklarının satışından sağlanacak gelirlerin toplanması amacıyla ayrıca ortak bir hesap oluşturuldu. Belirli bir fonla doğrudan bağlantılı gelirler ilgili fonun hesabına aktarılacak. Hangi fona ait olduğu belirlenemeyen kaynakların ise oluşturulacak dağıtım kriterleri doğrultusunda kullanılması öngörülüyor. Bazı fonlarda yatırımcıların 1 milyon liraya kadar olan alacaklarını karşılamaya yeterli kaynak bulunmaması ihtimaline karşı alternatif yöntemler de değerlendiriliyor. Bu seçenekler arasında diğer hesaplarda biriken kaynakların aktarılması ve mevcut tutarın en düşük alacağı bulunan yatırımcılardan başlanarak dağıtılması yer alıyor.
43 BİN 643 YATIRIMCIYA 6,4 MİLYAR LİRA ÖDENDİ
Fon Koordinasyon Kurulunun açıkladığı verilere göre, A1, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerine bağlı fonlarda bulunan 43 bin 643 yatırımcıya toplam 6,4 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Ziraat Bankası aracılığıyla yapılan ödemelerin ardından söz konusu üç şirketin kalan 49 fonundaki tasfiye işlemlerinin de tamamlanması hedefleniyor. Bu fonlarda 34,1 milyar liralık tasfiye sürecinin hafta sonuna kadar sonuçlandırılması planlanıyor. Böylece üç portföy yönetim şirketine bağlı toplam 66 fonda, 45 bin 745 yatırımcıyı kapsayan 40,5 milyar liralık ayni ve nakdi tasfiye işleminin tamamlanması amaçlanıyor. Kanun teklifinin yasalaşmasının ardından diğer 65 fondaki yatırımcılara yönelik ara ödemelerin de hızlandırılması bekleniyor.
455 BİNDEN FAZLA YATIRIMCI ETKİLENDİ
Fon piyasasında yürütülen incelemeler kapsamında toplam yedi portföy yönetim şirketinin yönettiği 131 yatırım fonuna tedbir uygulandı. Cevdet Yılmaz'ın paylaştığı verilere göre, söz konusu fonlar Türkiye'deki toplam yatırım fonu sayısının yüzde 4,6'sını, toplam fon portföy büyüklüğünün ise yüzde 7,7'sini oluşturuyor. Süreçten olumsuz etkilenen yatırımcı sayısı 455 bini aşarken, bazı portföy yönetim şirketlerinde olağan tasfiye yöntemiyle ilerleme sağlandı.
A1, Bulls ve Pardus'un ardından dört şirketin tasfiye işlemleri devam ediyor. Tera, Pusula, Hedef ve Atlas portföy yönetim şirketlerine ilişkin süreçler yakından takip edilirken Atlas için olağan tasfiye seçeneği üzerinde görüşmeler sürüyor. Bu yöntemin kabul edilmesi durumunda yaklaşık 58 bin yatırımcının daha olağan tasfiye kapsamına alınabileceği belirtiliyor.
FON SORUŞTURMASINDA DENETİMLER SÜRÜYOR
Yatırımcıların alacaklarının karşılanmasına yönelik çalışmalar devam ederken fon piyasasındaki işlemlere ilişkin idari incelemeler de yürütülüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın görevlendirmesiyle Devlet Denetleme Kurulu (DDK), ilgili kamu kurumları ve finansal otoriteleri kapsayan denetim çalışmalarını sürdürüyor. Yaklaşık 15 denetmen ve müfettişin görev aldığı incelemelerde, kurumsal denetim mekanizmalarındaki olası eksikliklerin ve bireysel sorumlulukların belirlenmesi amaçlanıyor. Hazırlanacak raporun sonuçlarına göre mevcut düzenlemelerde değişikliğe gidilmesi veya yeni yasal tedbirlerin Meclis gündemine taşınması da değerlendirilebilecek.
Gözler şimdi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelere çevrildi. Düzenlemenin yasalaşması, tasfiye sürecindeki yatırımcıların alacaklarına erişimi açısından belirleyici olacak. Bununla birlikte ödemelerin kapsamı ve hızı, fonlarda bulunan varlıkların nakde dönüştürülmesine ve yeni kaynakların tahsil edilmesine bağlı olacak.
