Küresel gıda piyasalarında jeopolitik riskler, olumsuz hava koşulları ve arz endişeleri fiyatları yeniden yukarı taşıdı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, gıda emtia fiyatlarını takip eden endeks ağustosta bir önceki aya göre yüzde 1,9 yükseldi. Böylece endeks 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Yıllık bazdaki artış ise yüzde 2,5 olarak kaydedildi. Ağustos ayındaki yükselişte tahıl, şeker ve süt ürünlerindeki fiyat hareketleri belirleyici oldu.
TÜRKİYE İLE KÜRESEL GIDA ENFLASYONU ARASINDAKİ MAKAS DARALDI
Küresel gıda fiyatları yükselirken Türkiye ile dünya arasındaki farkta da dikkat çeken bir değişim yaşandı. FAO endeksindeki yıllık artış yüzde 2,5 olurken, Türkiye’de aynı dönemde gıda enflasyonu yüzde 33,4 olarak gerçekleşti. Böylece iki oran arasındaki fark yaklaşık 30,9 puana geriledi. Küresel gıda enflasyonu ile Türkiye’deki gıda enflasyonu arasındaki makas son 8 ayın en düşük seviyesine indi.
Buna rağmen Türkiye’deki gıda fiyat artışı küresel seviyenin oldukça üzerinde kalmaya devam etti.
ŞEKERDE AYLIK ARTIŞ YÜZDE 11,9
Alt kalemlerde en sert hareketlerden biri şekerde görüldü. Küresel şeker fiyatları ağustosta bir önceki aya göre yüzde 11,9 yükseldi.
Buğday fiyatlarında ise aylık artış yüzde 2,6 olarak gerçekleşti. Tarım ürünlerindeki genel fiyat hareketi de hız kazandı. On temel tarım ürününün fiyat hareketlerini takip eden Bloomberg Tarım Spot Endeksi ağustosta yüzde 13'ün üzerinde yükseldi.
JEOPOLİTİK RİSKLER ARZ ENDİŞESİNİ ARTIRDI
Gıda fiyatlarındaki yükselişte yalnızca hava koşulları değil, jeopolitik gelişmeler de etkili oldu. Rusya-Ukrayna geriliminin yeniden tırmanması, önemli tahıl üreticilerinden Ukrayna'nın ihracatına ilişkin endişeleri artırdı.
ABD-İran hattındaki belirsizlikler de piyasalardaki risk algısını yükseltti. Avrupa'da zayıf rekolte beklentileri ise bölgenin ithalat ihtiyacının artabileceği beklentisini beraberinde getirdi.
GIDA FİYATLARINDA YENİ RİSK EL NIÑO
Küresel gıda piyasalarının önündeki bir diğer risk ise hava koşulları. Güçlü seyreden El Niño'nun tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin devam etmesi, özellikle tahıl ve diğer temel ürünlerde arzın seyri açısından yakından izleniyor. Jeopolitik gerilimlerin sürmesi, olumsuz hava koşulları ve tarımsal üretimde maliyet baskısının devam etmesi halinde küresel gıda fiyatlarında yeni bir enflasyon dalgası riski gündemde kalabilir.
