Kredi ve kredi kartı başvurularında bankaların değerlendirdiği önemli göstergelerden biri olan kredi notu, tüketicilerin en çok merak ettiği finans konuları arasında yer alıyor. Peki kredi notu nasıl hesaplanıyor, kaç olmalı ve düşük kredi notunu yükseltmek için neler yapılabilir?
KREDİ NOTU NEDİR?
Findeks Kredi Notu; kredi, kredi kartı ve kredili mevduat hesabı gibi ürünlerdeki borç durumu, ödeme performansı ve kullanım alışkanlıklarına göre hesaplanan finansal bir göstergedir.
Findeks’e göre bu puan, kişinin gelecek 12 aylık dönemde borçlarını ödeme olasılığının değerlendirilmesinde kullanılıyor. Bankalar kredi kararlarında kendi politikalarının yanı sıra kredi notunu da değerlendirebiliyor.
FİNDEKS KREDİ NOTU KAÇ OLMALI?
Findeks’in güncel risk sınıflandırmasına göre kredi notu 0 ile 1900 arasında değerlendiriliyor. Puan yükseldikçe risk seviyesi azalıyor.
Risk seviyeleri şöyle:
- 0-969: Kritik
- 970-1149: Gelişime Açık
- 1150-1469: Dengeli
- 1470-1719: Güvenli
- 1720-1900: Prestijli
Ancak yüksek kredi notu tek başına kredi başvurusunun mutlaka onaylanacağı anlamına gelmiyor. Bankalar gelir, mevcut borçlar, çalışma durumu ve kendi kredi politikaları gibi başka kriterleri de değerlendirebiliyor.
KREDİ NOTU NASIL HESAPLANIR?
Findeks’in açıkladığı güncel hesaplama sisteminde en büyük ağırlık ödeme alışkanlıklarında bulunuyor.
Kredi notunun oluşumunda dikkate alınan başlıklar şöyle:
- Kredili ürün ödeme alışkanlıkları: yüzde 45
- Mevcut hesap ve borç durumu: yüzde 32
- Kredi kullanım yoğunluğu: yüzde 18
- Yeni kredili ürün açılışları: yüzde 5
Kredi veya kredi kartı ödemelerinin zamanında yapılması kredi notunu olumlu etkilerken gecikmeler puanın düşmesine neden olabiliyor.
KREDİ NOTU NASIL YÜKSELTİLİR?
Kredi notunu yükseltmenin tek seferlik ve anlık bir yöntemi bulunmuyor. Finansal davranışların düzenli hale gelmesi ve bunun sisteme yansıması gerekiyor.
Findeks’in önerilerine göre şu adımlar kredi notunun iyileşmesine katkı sağlayabilir:
- Kredi ve kredi kartı ödemelerini son ödeme tarihinden önce veya zamanında yapmak
- Gecikmiş borçları düzenli hale getirmek
- Kredi kartı limitlerini sürekli yüksek oranlarda kullanmamak
- Toplam borç seviyesini ödeme gücüne uygun tutmak
- Gereksiz ve plansız yeni kredili ürün açılışlarından kaçınmak
- Kredili ürünleri düzenli ve sürdürülebilir şekilde kullanmak
Findeks özellikle geçmiş ödeme alışkanlıklarının kredi notu üzerinde önemli ağırlığa sahip olduğunu belirtiyor.
KREDİ KARTI BORCUNU ÖDEMEK NOTU YÜKSELTİR Mİ?
Kredi kartı, kredi ve kredili mevduat hesabı borçlarının zamanında ödenmesi kredi notunun yükselmesine katkıda bulunabiliyor.
Ancak yalnızca borcun ödenmesi her zaman puanın hemen artacağı anlamına gelmiyor. Mevcut borç miktarı, limit kullanım oranı, yeni krediler ve geçmiş ödeme davranışları da hesaplamada etkili oluyor.
KREDİ NOTU NE ZAMAN GÜNCELLENİR?
Kredi notu yapılan her işlemden sonra anlık olarak değişmiyor.
Findeks’e göre bankalar ve finans kuruluşları güncel bilgileri sisteme belirli periyotlarla iletiyor. Verilerin sisteme aktarılması ortalama yaklaşık 2 gün sürebiliyor.
Ancak kredi notunun yükselmesi için belirli bir “2 gün” veya “1 ay” garantisi bulunmuyor. Geçmiş finansal davranışlar nedeniyle iyileşmenin daha uzun sürmesi mümkün.
KREDİ NOTUNU SORGULAMAK PUANI DÜŞÜRÜR MÜ?
Kredi notuyla ilgili en yaygın yanlış bilgilerden biri, kişinin kendi notunu kontrol etmesinin puanı düşürdüğü düşüncesi.
Findeks, kişinin kendi kredi notunu öğrenmesinin veya birden fazla kez sorgulamasının kredi notunu düşürmediğini belirtiyor.
KREDİ BAŞVURUSU YAPMAK NOTU DÜŞÜRÜR MÜ?
Findeks’in güncel açıklamasına göre bankaya kredi başvurusu yapmak tek başına kredi notunu olumsuz etkilemiyor.
Buna karşılık yeni kredili ürünlerin açılması, kişinin toplam borç ve risk durumunda değişikliğe yol açabileceği için kredi notunun hesaplanmasında etkili olabiliyor.
KREDİYİ ERKEN KAPATMAK KREDİ NOTUNU YÜKSELTİR Mİ?
Bir krediyi erken kapatmak kredi notunun otomatik olarak yükselmesini garanti etmiyor.
Findeks, erken kapatma sonrasında borç durumundaki değişikliğin diğer kredili ürünlerle birlikte değerlendirilerek nota olumlu yansıyabileceğini belirtiyor. Bunun etkisi bankanın verileri bildirmesinin ardından görülebiliyor.
KREDİ NOTU NEDEN HEMEN YÜKSELMEZ?
Kredi notunun belirlenmesinde yalnızca mevcut borç değil, geçmiş ödeme alışkanlıkları da dikkate alınıyor.
Bu nedenle tüm borçların ödenmesi sonrasında bile notun hemen yüksek seviyelere çıkması beklenmemeli. Düzenli ödeme geçmişinin oluşması ve borç kullanımının kontrol altında tutulması zaman içerisinde kredi notunu destekleyebiliyor.
