Küresel petrol piyasalarında fiyatlar, artan arz ve Orta Doğu'daki savaşın sona erebileceğine ilişkin beklentilerin etkisiyle geriledi. Önceki işlem gününü yüzde 8,67 düşüşle 94,62 dolardan tamamlayan Brent petrol, 5 Kasım'da 93,22 dolara kadar inerek son iki ayın en düşük seviyesini gördü. ABD'deki seçim sonuçları, petrol sevkiyatındaki toparlanma ve küresel arz fazlası, fiyatlardaki gerilemenin başlıca nedenleri arasında gösterildi.
BRENT PETROL FİYATLARI NEDEN DÜŞÜYOR?
ABD'de yapılan ara seçimlerin ardından Orta Doğu'daki savaşın sona erebileceği yönündeki beklentiler petrol piyasalarında etkili oldu. Cumhuriyetçilerin seçimlerde yaşadığı kayıpların, Donald Trump yönetimi üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.
ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik yeni bir askeri saldırı konusunda acil planı bulunmadığını açıklaması, piyasalardaki beklentileri etkiledi. Başkan Yardımcısı JD Vance'in savaşın seçim sonuçları üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmeleri de diplomatik çözüm ihtimalini gündeme taşıdı.
Demokratların Kongre'deki kazanımlarının ardından Orta Doğu'daki askeri operasyonlara ayrılan harcamaların sınırlandırılabileceği beklentisi güçlendi. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarına yansıyan jeopolitik risk priminin azalmasında etkili oldu.
KÜRESEL PETROL PİYASASINDA ARZ FAZLASI BÜYÜYOR
Petrol fiyatlarını aşağı çeken gelişmeler arasında Orta Doğu'daki enerji sevkiyatının toparlanması da yer aldı. Tanker takip şirketi Kpler'in verilerine göre İran dışındaki Orta Doğu Körfezi ülkelerinin ham petrol ihracatı, eylül ayında günlük en az 16,5 milyon varile ulaşarak savaş öncesindeki seviyelere döndü.
Petrol sevkiyatlarının yüzde 60'ı Hürmüz Boğazı, yüzde 23'ü Umman Körfezi kıyısındaki terminaller ve yüzde 17'si Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirildi. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerde Hindistan, Çin, Irak ve Katar gemilerine muafiyet tanıması da sevkiyatların devam etmesini sağlayan gelişmeler arasında gösterildi.
JP Morgan'ın hesaplamalarına göre küresel petrol piyasasında eylül ayında günlük 1,1 milyon varil arz fazlası oluştu. Ekim ayında ise bu miktar 1,4 milyon varile yükseldi.
Petrol arzındaki artış ve jeopolitik risklerin azalması, Brent petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.
UZMANLARDAN PETROL FİYATLARINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME
Saxo Bank Emtia Stratejisti Ole Hansen, ABD'deki seçim sonuçlarının ardından Trump yönetiminin Orta Doğu'daki çatışmayı sona erdirmeye yönelebileceği ihtimalinin piyasalarda fiyatlandığını belirtti.
ABD'de enerji maliyetlerinin önemli bir siyasi mesele haline geldiğini ifade eden Hansen, İran ile bölgesel enerji akışlarını normalleştirecek bir anlaşmanın tüketiciler üzerindeki maliyet baskısını azaltabileceğini değerlendirdi.
Ancak Washington ile Tahran arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor. Uzmanlar, diplomatik çözüm sağlanamaması halinde petrol piyasalarında yeni fiyat dalgalanmalarının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
