Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) para piyasası işlemlerine ilişkin verileri, bankacılık sistemindeki likidite fazlasında gerileme yaşandığını ortaya koydu. 9 Ekim itibarıyla Merkez Bankasının net fonlaması bir önceki işlem gününe göre 149 milyar TL azalarak eksi 672,5 milyar TL seviyesine geldi.
Net fonlamanın negatif bölgede bulunması, TCMB'nin bankacılık sistemine sağladığı fonlamadan daha fazla likiditeyi piyasadan çektiğini gösterdi.
LİKİDİTE FAZLASI 149 MİLYAR TL AZALDI
TCMB verilerine göre, önceki işlem gününde yaklaşık eksi 523,5 milyar TL seviyesinde bulunan net fonlama, 9 Ekim'de eksi 672,5 milyar TL'ye geriledi. Böylece Merkez Bankasının net likidite çekişi bir günde 149 milyar TL arttı. Net fonlamadaki bu değişim, bankacılık sistemindeki likidite koşullarının yönetilmesinde kullanılan para piyasası işlemlerinin büyüklüğünü ortaya koydu.
PİYASADAN 1,17 TRİLYON TL ÇEKİLDİ
Merkez Bankası, piyasadaki fazla likiditeyi yönetmek amacıyla farklı para politikası araçlarını kullanmayı sürdürdü. TCMB verilerine göre, ihale, kotasyon ve likidite senedi işlemleri aracılığıyla piyasadan çekilen toplam tutar 1 trilyon 173 milyar TL olarak gerçekleşti. Öte yandan Merkez Bankasının toplam brüt açık piyasa işlemleri (APİ) fonlaması 501 milyar TL seviyesinde kaydedildi. Bu tutarın içerisinde bir hafta vadeli repo ihalesi yoluyla sağlanan 150 milyar TL'lik fonlama da yer aldı. Brüt fonlama ile piyasadan çekilen likidite arasındaki fark, net fonlamanın negatif bölgede gerçekleşmesine neden oldu.
MERKEZ BANKASI NEDEN LİKİDİTE ÇEKİYOR?
Bankacılık sisteminde ihtiyaç fazlası Türk lirası likiditesinin bulunması, kısa vadeli piyasa faizlerinin Merkez Bankasının hedeflediği seviyelerden uzaklaşmasına yol açabiliyor. TCMB, bu durumu önlemek ve para politikasının etkinliğini desteklemek amacıyla açık piyasa işlemleri ve diğer likidite yönetimi araçlarını kullanıyor. Likidite çekme işlemleriyle bankaların sistemdeki fazla Türk lirası kaynakları azaltılırken, kısa vadeli faizlerin para politikası çerçevesiyle uyumlu seyretmesi amaçlanıyor. Bu işlemler, politika faizinde doğrudan bir değişiklik yapılmadan da piyasadaki likidite koşullarının yönetilmesine imkân sağlıyor.
NET FONLAMANIN NEGATİF OLMASI NE ANLAMA GELİYOR?
Merkez Bankasının net fonlamasının negatif olması, TCMB'nin bankacılık sisteminden çektiği likiditenin sisteme sağladığı fonlamayı aştığı anlamına geliyor. 9 Ekim verileri de Merkez Bankasının piyasaya sağladığı 501 milyar TL'lik brüt fonlamaya karşılık 1 trilyon 173 milyar TL tutarında likidite çektiğini gösterdi.
Bu işlemler sonucunda net fonlama yaklaşık eksi 672,5 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Net fonlamanın negatif seyretmesi tek başına bankacılık sisteminde finansman sıkışıklığı yaşandığı anlamına gelmiyor. Söz konusu gösterge, Merkez Bankasının piyasaya sağladığı ve piyasadan çektiği fonların net büyüklüğünü yansıtıyor.
PARA PİYASASINDA LİKİDİTE YÖNETİMİ ÖNE ÇIKIYOR
Merkez Bankasının likidite işlemleri, bankalar arası para piyasasında oluşan kısa vadeli faizler açısından önem taşıyor. Sistemdeki fazla likiditenin çekilmesi, kısa vadeli piyasa faizlerinin para politikası duruşuyla uyumlu kalmasına katkı sağlayabiliyor. Bununla birlikte likidite koşullarındaki değişimin mevduat ve kredi faizlerine etkisi, bankaların fonlama maliyetleri ve piyasadaki diğer gelişmelere bağlı olarak farklılaşabiliyor. TCMB'nin 9 Ekim verileri, bankacılık sistemindeki likidite fazlasının yönetilmesine yönelik işlemlerin yüksek tutarlarda devam ettiğini ortaya koyarken, önümüzdeki dönemde net fonlamanın seyri ve kısa vadeli piyasa faizleri yakından izlenecek.
