Emeklilik planı yapan milyonlarca çalışan için kritik bir tablo ortaya çıktı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından hazırlanan rapor, emeklilik dilekçesinin verildiği tarihin maaş üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koydu. Aynı prim gününe ve kazanca sahip sigortalıların, yalnızca başvuru yılına bağlı olarak yüzde 30’a varan maaş farkıyla karşılaşabildiği ifade edildi.
2026 EMEKLİLERİ İÇİN DAHA DÜŞÜK AYLIK RİSKİ
Raporda yer alan değerlendirmelere göre, mevcut hesaplama yöntemi korunursa 2026 yılında emekli olacak kişilerin aylıklarının, 2025 yılında emekli olanlara kıyasla daha düşük bağlanması ihtimali bulunuyor. Bu durum, emeklilik tarihinin gelir seviyesini doğrudan etkileyen bir unsur haline geldiğini gözler önüne seriyor.
GÜNCELLEME KATSAYISI FARKIN SEBEBİ
KDK’nın raporuna göre maaş farklarının temelinde, emekli aylığı hesaplamasında kullanılan güncelleme katsayısı bulunuyor. Bu katsayı; enflasyon ve ekonomik büyüme oranlarına göre her yıl yeniden belirleniyor. Yüksek enflasyonun ardından daha düşük enflasyonlu bir döneme girildiğinde, sonraki yıl emekli olanların maaşları önceki yıla göre daha düşük hesaplanabiliyor.
AYNI PRİM, FARKLI MAAŞ TABLOSU
Raporda, 2024 ve 2025 yıllarında emeklilik başvurusu yapan sigortalılar arasında dahi yüzde 30’a varan maaş farkları oluştuğu tespit edildi. Aynı prim gününe sahip iki kişinin yalnızca emeklilik dilekçesi verdikleri yılın farklı olması nedeniyle ciddi gelir farkıyla karşılaşabildiğinin altı çizildi.
SİSTEM ADALET VE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK SORUNU
KDK, mevcut uygulamanın sadece bireysel mağduriyetlere yol açmadığını, aynı zamanda sosyal güvenlik sistemine duyulan güveni de zedelediğini ifade etti. Raporda, emeklilik sisteminin daha adil, öngörülebilir ve istikrarlı bir yapıya kavuşturulması gerektiği belirtildi.
EMEKLİLİK KARARLARI TAKVİME GÖRE
Raporda yer alan tespitlere göre, maaş farkları sigortalıların emeklilik kararlarını çalışma süresine göre değil, takvim ve başvuru zamanlamasına göre almalarına neden oluyor. Özellikle yıl sonu ve yıl başı dönemlerinde emeklilik dilekçelerinde yoğunluk yaşandığı, bunun da Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı ifade edildi.
SOSYAL GÜVENLİK DENGESİ BASKI ALTINDA
KDK, dalgalı emeklilik başvurularının sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekti. Erken emeklilik eğiliminin artmasının prim gelirlerini azalttığı, buna karşın emekli aylığı ödemelerini yükselttiği kaydedildi.
KAYIT DIŞI ÇALIŞMA RİSKİ DE ARTIYOR
Raporda öne çıkan bir diğer başlık ise kayıt dışı çalışma riski oldu. Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden bazı kişilerin sosyal güvenlik destek primi nedeniyle kayıt dışına yönelebileceği, bunun hem kamu gelirlerini azalttığı hem de çalışanların sosyal güvenlik haklarını zayıflattığı vurgulandı.
Haber Merkezi
