ABD ile İran arasındaki gerilim, küresel enerji piyasalarında ciddi bir kırılma riskini gündeme taşıdı. Washington yönetiminin, anlaşma sağlanamaması halinde İran’ın enerji altyapısını hedef alabileceği yönündeki açıklamaları, arz kesintisi endişelerini artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Hürmüz Boğazı’nın kısa sürede açılmaması halinde İran’a yönelik askeri müdahale ihtimalini dile getirmiş, son olarak Tahran’a tanınan süreyi 8 Nisan’a kadar uzattığını açıklamıştı.
Trump, son değerlendirmesinde ise İran ile anlaşma sağlanamaması halinde ülkenin elektrik santralleri ve köprülerinin hedef alınabileceğini vurguladı.
İran tarafından yapılan açıklamalarda ise gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret eden mesajlar verildi. Tarafların karşılıklı sert söylemleri, enerji altyapısına yönelik doğrudan müdahale riskini güçlendirdi.
KÜRESEL ARZ ŞOKU RİSKİ BÜYÜYOR
Uzmanlara göre olası bir saldırı senaryosu, enerji piyasalarında benzeri görülmemiş bir arz daralmasına yol açabilir. Enerji ve ekonomi analisti Osama Rizvi, böyle bir durumda petrol fiyatlarının 200 dolara kadar yükselebileceğini ifade etti.
Rizvi, enerji altyapısına yönelik saldırıların yalnızca fiyatlar üzerinde değil, üretim ve tedarik zinciri üzerinde de kalıcı etkiler yaratabileceğini belirtti.
LNG VE PETROL AKIŞINDA AKSAMA SİNYALİ
Bölgede artan gerilimle birlikte bazı üretici ülkelerde mücbir sebep uygulamalarının devreye girdiği, özellikle LNG arzında küresel ölçekte aksama riskinin ortaya çıktığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre İran’daki enerji tesislerinin ciddi hasar alması halinde üretimin yeniden devreye alınması yıllar sürebilir. Bu durumun en fazla enerji ithalatına bağımlı ülkeleri etkilemesi öngörülüyor.
PİYASALAR BELİRSİZLİĞİ FİYATLIYOR
Enerji piyasalarında henüz net bir fiyatlama oluşmadığı, ancak belirsizliğin fiyatlardan daha baskın bir unsur haline geldiği ifade ediliyor.
Yüksek oynaklık ve ani fiyat hareketlerinin önümüzdeki süreçte daha belirgin hale gelebileceği değerlendiriliyor.
UCUZ ENERJİ DÖNEMİ SONA EREBİLİR
Uzmanlara göre mevcut tablo, enerji piyasalarında yeni bir dönemin başlangıcına işaret ediyor. Jeopolitik risklerin kalıcı hale gelmesi, enerji maliyetlerinde yapısal artışa sebep olabilir.
Bu gelişmeler, uzun süredir devam eden düşük maliyetli enerji döneminin sona erebileceği yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.
AVRUPA İÇİN ARZ GÜVENLİĞİ KRİTİK HALE GELDİ
Rusya kaynaklı tedarik akışının azalmasıyla alternatif arayışına giren Avrupa’nın, sınırlı seçenekler nedeniyle daha kırılgan bir yapıya sürüklendiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışının yerini alabilecek güçlü bir alternatif bulunmuyor.
STRATEJİK REZERVLER TARTIŞMA KONUSU
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin 400 milyon varillik rezervleri devreye alma kararı da piyasalarda tartışma yaratıyor.
Bu rezervlerin doğrudan piyasaya verilmemesi ve lojistik süreçler ile sigorta maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor.
