Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi kapsamında emisyonu yüksek tesisler için izin, izleme, raporlama ve tahsisat yükümlülükleri devreye giriyor. Sistem, sera gazı emisyonlarının belirli bir üst sınır içinde yönetilmesini ve tahsisatların alınıp satılmasını esas alacak.
27 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ile ETS’nin kapsamı, piyasa yapısı, tahsisat sistemi, emisyon izni ve işletmelerin yükümlülükleri ayrıntılı şekilde düzenlendi.
KATEGORİ B VE C TESİSLER ETS KAPSAMINDA
Yönetmeliğe göre Emisyon Ticaret Sistemi, belirlenen faaliyetleri yürüten kategori B ve kategori C tesisleri kapsayacak.
Yıllık emisyonu 50 bin ton karbondioksit eşdeğerinin üzerinde ve 500 bin ton karbondioksit eşdeğerine kadar olan tesisler kategori B, 500 bin tonun üzerindeki tesisler ise kategori C olarak sınıflandırılacak.
Okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi kuruluşlarına ait tesisler, faaliyetleriyle sınırlı olmak üzere ETS kapsamı dışında kalacak. Buna rağmen söz konusu tesislerin emisyonlarını izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri devam edecek.
EMİSYON İZNİ ALMADAN FAALİYET SÜRDÜRÜLEMEYECEK
ETS kapsamındaki işletmelerin, sera gazı emisyonuna neden olan faaliyetlerini sürdürebilmesi için İklim Değişikliği Başkanlığından sera gazı emisyon izni alması gerekecek.
Başvurular elektronik ortamda yapılacak ve en geç 60 gün içinde değerlendirilecek. Verilen izinler beş yıl geçerli olacak. İşletmelerin izin süresi sona ermeden en az altı ay önce yenileme başvurusunda bulunması gerekecek.
Tesisin faaliyetinde, işleyişinde, kategorisinde veya izin sahibinde değişiklik olması halinde bu durumun 30 gün içinde Başkanlığa bildirilmesi zorunlu olacak.
TAHSİSATLAR EMİSYON MİKTARINA GÖRE BELİRLENECEK
Sistemde emisyon yoğunluğuna dayalı bir üst sınır uygulanacak. Tahsisatlar İşlem Kayıt Sistemi üzerinden ihraç edilecek ve işletmelere ücretsiz tahsisat verilebileceği gibi birincil piyasada satış da yapılabilecek.
Ücretsiz tahsisatların belirlenmesinde tesislerin faaliyet seviyesi, emisyon yoğunluğu ve sektörel katsayılar dikkate alınacak.
İşletmeler, doğrulanmış sera gazı emisyonlarına karşılık gelen tahsisatı yükümlülük yılının kasım ayının son iş gününe kadar teslim etmek zorunda olacak.
TAHSİSAT ALIM SATIMI EPİAŞ ÜZERİNDEN YAPILACAK
Emisyon Ticaret Sistemi Piyasası, Enerji Piyasaları İşletme AŞ tarafından işletilecek.
Tahsisatlar birincil piyasada ihaleyle satışa sunulabilecek, ikincil piyasalarda ise sürekli ticaret yöntemiyle alınıp satılabilecek.
Tahsisatların ihracı, transferi, teslimi, iptali ve ilgasına ilişkin işlemler de EPİAŞ tarafından işletilen İşlem Kayıt Sistemi üzerinden yürütülecek.
KARBON KREDİLERİ DE KULLANILABİLECEK
Türkiye sınırları içinde gerçekleştirilen projelerden elde edilen karbon kredileri, Karbon Piyasası Kurulunun belirleyeceği oran dahilinde işletmelerin tahsisat teslim yükümlülüğünde kullanılabilecek.
Sistemde ayrıca tahsisatların sonraki yıllara aktarılmasına imkan veren bankalama ve gelecek yıllara ait tahsisatların mevcut yükümlülükte kullanılmasını sağlayan ödünç alma gibi esneklik mekanizmaları da uygulanabilecek.
EMİSYON RAPORLARI HER YIL DOĞRULANACAK
Yönetmelik kapsamındaki işletmeler, bir önceki yılın 1 Ocak-31 Aralık dönemine ait sera gazı emisyonlarını ve faaliyet seviyelerini her yıl 30 Nisan’a kadar Başkanlığa raporlayacak.
Sera gazı emisyon raporlarının Başkanlığa sunulmadan önce yetkili doğrulayıcı kuruluşlar tarafından doğrulanması zorunlu olacak. İşletmeler, ilgili veri ve kayıtları en az 10 yıl saklayacak.
YÜKÜMLÜLÜĞÜ İHLAL EDENE MİLYONLUK CEZA
Doğrulanmış sera gazı emisyon raporunu süresinde sunmayan tesislere, emisyon büyüklüğüne göre 627 bin 450 liradan 6 milyon 274 bin 500 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.
ETS kapsamındaki işletmeler için söz konusu cezalar iki kat uygulanacak.
Emisyon izni almadan faaliyet gösteren ya da süresi dolmuş veya iptal edilmiş izinle faaliyetini sürdüren işletmeler için ise 1 milyon 254 bin 900 liradan 12 milyon 549 bin liraya kadar idari para cezası öngörülüyor.
ETS PİLOT UYGULAMAYLA BAŞLAYACAK
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi pilot uygulama dönemiyle başlayacak. Pilot dönemin kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulu tarafından belirlenecek.
ETS kapsamına dahil olacak işletmelerin İklim Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde sera gazı emisyon izni alması gerekecek. Bu süre, gerekli görülmesi halinde Karbon Piyasası Kurulu kararıyla iki yıla kadar uzatılabilecek.
Doğal gaz ve ham petrol iletim ve depolama faaliyetleri ise izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri devam etmek kaydıyla birinci uygulama döneminin sonuna kadar ETS kapsamı dışında tutulacak.
