Londra merkezli enerji düşünce kuruluşu Ember tarafından yayımlanan Küresel Elektrik Görünümü Raporu, dünya genelinde elektrik üretiminde önemli bir kırılma yaşandığını gözler önüne serdi. Türkiye’nin de dahil olduğu 91 ülkeyi kapsayan ve küresel elektrik talebinin yüzde 92’sini temsil eden rapora göre, yenilenebilir enerji kaynakları ilk kez kömürün önüne geçti. Küresel elektrik üretiminin yüzde 33,8’i yenilenebilir kaynaklardan sağlandı.
GÜNEŞ ENERJİSİ BÜYÜMENİN MOTORU OLDU
Raporda, temiz enerji büyümesinin ana itici gücünün güneş enerjisi olduğu vurgulandı. Küresel ölçekte güneşten elektrik üretimi geçen yıl yüzde 30 artarak son 8 yılın en hızlı yükselişini kaydetti. Bu artışla birlikte güneş enerjisinin toplam üretimdeki payı yüzde 8,7’ye ulaştı.
Rüzgar ve güneş enerjisi, küresel elektrik talebindeki artışın yüzde 99’unu karşılayarak yeni bir dönüm noktasına işaret etti. Güneş enerjisi tek başına talep artışının dörtte üçünü üstlendi.
TÜRKİYE GÜNEŞTE İLK 7 ÜLKE ARASINDA
Türkiye, güneşten elektrik üretimindeki artışla dünya sıralamasında dikkat çeken ülkelerden biri oldu. Rapora göre Türkiye, bu alanda en fazla artış sağlayan ülkeler arasında 7’nci sıraya çıktı.
Listenin ilk sırasında Çin yer alırken, ABD ikinci sırada konumlandı. Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya’nın ardından Türkiye sıralamada kendine yer buldu. Türkiye’yi İtalya, Fransa ve Hollanda takip etti.
RÜZGAR VE GÜNEŞTE DÜNYA ORTALAMASI AŞILDI
Türkiye, 2025 yılında elektrik üretiminin yüzde 22’sini rüzgar ve güneş enerjisinden karşılayarak yüzde 17 olan küresel ortalamanın üzerine çıktı. Aynı dönemde güneş enerjisinin payı son iki yılda iki katına çıkarak yüzde 10,5 seviyesine yükseldi.
HİDROELEKTRİKTE DÜŞÜŞ FOSİL YAKITI ARTIRDI
Buna karşın, hidroelektrik üretimindeki gerileme dikkat çekici oldu. Türkiye, Brezilya’nın ardından 18 teravatsaatlik düşüşle hidroelektrik üretiminde en fazla azalış yaşayan ikinci ülke oldu. Bu kayıp, doğal gaz santralleriyle telafi edilirken yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek ithalat maliyeti ortaya çıktı.
TÜRKİYE BÖLGESEL ROL MODEL OLARAK ÖN PLANDA
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, Türkiye’nin bulunduğu coğrafyada önemli bir örnek teşkil ettiğini vurguladı. Alparslan, “Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 süreci, ülkenin temiz enerji dönüşümünde liderliğini pekiştirmesi açısından önemli bir fırsat sunuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
TEMİZ ENERJİ ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ANAHTARI
Alparslan ayrıca, rüzgar ve güneş enerjisinin Türkiye’nin enerji güvenliği açısından kritik hale geldiğini vurguladı. Bu kaynakların yaygınlaşmasıyla birlikte kurak dönemlerde hidroelektrik kaynaklı kayıpların telafi edilebileceği ve fosil yakıt ithalatının azaltılabileceği belirtildi.
