Türkiye'nin enerji, savunma ve teknoloji sektörlerinde ihtiyaç duyduğu madenlere yönelik yeni üretim planı şekilleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının hazırladığı Kritik Mineraller Strateji Belgesi ile yer altı kaynaklarının ekonomiye daha yüksek katma değerle kazandırılması amaçlanıyor.
Stratejinin en dikkat çeken başlıklarından biri Eskişehir'in Beylikova ilçesinde hayata geçirilmesi planlanan büyük ölçekli üretim tesisi oldu. Yeni tesisin ilk aşamada yılda 570 bin ton cevher işleme kapasitesine ulaşması hedeflenirken Türkiye'nin kritik minerallerde ham madde satışının ötesine geçmesi planlanıyor.
TÜRKİYE MADENLERDE ÜRETİM MODELİNİ DEĞİŞTİRMEYE HAZIRLANIYOR
Hazırlanan yol haritası, Türkiye'nin sahip olduğu kritik maden kaynaklarının nasıl değerlendirileceğine odaklanıyor. Buna göre madenlerin çıkarıldıktan sonra doğrudan ham madde olarak satılması yerine, yurt içindeki tesislerde işlenmesi ve sanayinin ihtiyaç duyduğu ürünlere dönüştürülmesi hedefleniyor. Bu yaklaşımın enerji teknolojileri, savunma sanayisi ve ileri teknoloji üretiminde kullanılan malzemelerin yerli imkânlarla teminine katkı sağlaması amaçlanıyor.
BEYLİKOVA'DA 570 BİN TONLUK HEDEF
Yeni stratejinin önemli ayaklarından biri Eskişehir'deki nadir toprak elementleri yatırımı olacak. Beylikova'da faaliyet gösteren pilot tesisin yıllık cevher işleme kapasitesi 1.500 ton seviyesinde bulunuyor. Planlanan endüstriyel tesisin devreye alınmasıyla bu kapasitenin önemli ölçüde büyütülmesi amaçlanıyor.
İlk aşama için belirlenen hedef, yılda 570 bin ton cevherin işlenmesi ve bu işlem sonucunda yaklaşık 10 bin ton nadir toprak oksidi üretilmesi. Söz konusu rakamlar, kurulması planlanan tesisin üretim hedeflerini ifade ediyor.
LİTYUMDAN KOBALTA: HANGİ MADENLER ÖNE ÇIKIYOR?
Türkiye'nin mevcut Kritik ve Stratejik Madenler Raporu'nda enerji dönüşümü ve teknoloji alanlarında kullanılan çeşitli mineraller yer alıyor. Lityum, bakır, nikel, kobalt, grafit ve nadir toprak elementleri kritik madenler arasında gösteriliyor.
Krom, titanyum, alüminyum, çinko, demir ve manganez ise hem kritik hem de stratejik madenler kapsamında değerlendiriliyor. Yeni yol haritasıyla bu kaynakların işlenmesine ve sanayide kullanılabilecek ürünlere dönüştürülmesine ağırlık verilmesi bekleniyor.
YENİ STRATEJİ NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan Kritik Mineraller Strateji Belgesi'nin, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 öncesinde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Belgede Türkiye'nin maden kaynaklarını değerlendirme biçimi, yerli üretim kapasitesi ve ileri teknoloji sektörlerinin ham madde ihtiyacına yönelik hedeflerin öne çıkması öngörülüyor.
ALMANYA İLE İŞ BİRLİĞİNDE YENİ ALAN
Türkiye'nin kritik minerallere yönelik çalışmaları uluslararası ortaklıkları da kapsıyor. Türkiye gazetesinde yer alan habere göre Almanya ile sürdürülen enerji ortaklığının kapsamı, bu yıl kritik mineralleri de içerecek şekilde genişletildi. Yeni stratejiyle Türkiye'nin hem yurt içindeki üretim kapasitesini artırması hem de kritik ham maddelerin işlenmesine yönelik çalışmalarını geliştirmesi hedefleniyor.
