Her yıl 22 Ekim'de anılan Dünya Kekemelik Farkındalık Günü, kekemelik hakkında toplumda doğru bilgi ve anlayışın geliştirilmesini amaçlıyor. İlk kez 1998 yılında kutlanmaya başlanan bu özel gün, kekemeliği olan bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları iletişim güçlüklerine ve toplumsal önyargılara dikkat çekiyor. Uzmanlar, kekemeliğin yalnızca heyecan veya stresle açıklanamayacağını belirterek bireylerin konuşmalarını sabırla dinlemenin önemini vurguluyor.
22 EKİM DÜNYA KEKEMELİK FARKINDALIK GÜNÜ NEDİR?
Uluslararası adı "International Stuttering Awareness Day" olan Dünya Kekemelik Farkındalık Günü, 1998 yılından bu yana her yıl 22 Ekim'de anılıyor.
Günün amacı, kekemelik hakkında yanlış bilinen bilgilerin düzeltilmesini, toplumda farkındalığın artırılmasını ve kekemeliği olan bireylerin iletişim sırasında karşılaştıkları güçlüklerin daha iyi anlaşılmasını sağlamak.
Bu kapsamda dünya genelinde bilgilendirme çalışmaları ve çeşitli etkinlikler düzenleniyor.
KEKEMELİK NEDİR, BELİRTİLERİ NELERDİR?
ABD Ulusal Sağırlık ve Diğer İletişim Bozuklukları Enstitüsüne (NIDCD) göre kekemelik, konuşmanın doğal akışında kesintilere neden olan bir konuşma bozukluğu olarak tanımlanıyor.
Kekemelik; seslerin, hecelerin veya kelimelerin tekrarlanması, seslerin uzatılması ve konuşma sırasında geçici olarak ses çıkaramama gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor.
Kekemeliği olan kişi ne söylemek istediğini bilmesine rağmen konuşmasını istediği akıcılıkta sürdüremeyebiliyor.
Kekemelik en sık dil ve konuşma becerilerinin geliştiği 2-6 yaş döneminde görülmeye başlıyor.
KEKEMELİK NEDEN OLUR?
Kekemeliğin yalnızca heyecan, korku veya psikolojik nedenlerden kaynaklandığı düşüncesi, yaygın yanlış bilgiler arasında bulunuyor.
NIDCD'ye göre gelişimsel kekemeliğin ortaya çıkmasında birden fazla etken rol oynayabiliyor.
Genetik özellikler ve konuşmayla ilişkili beyin işleyişindeki farklılıklar, kekemelikle bağlantılı olarak araştırılan başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Stresli durumlar bazı kişilerde kekemeliğin daha belirgin hale gelmesine neden olabilse de bu durum stresin tek başına kekemeliğin nedeni olduğu anlamına gelmiyor.
2026 YILINDA KEKEMELİĞİN FARKLI DENEYİMLERİ ELE ALINIYOR
Dünya Kekemelik Farkındalık Günü kapsamında düzenlenen 2026 Uluslararası Kekemelik Farkındalık Günü çevrim içi konferansının teması "Shades of Stuttering – What's yours?" olarak belirlendi.
Türkçeye "Kekemeliğin farklı tonları: Seninki hangisi?" şeklinde çevrilebilen tema, kekemeliğin her birey tarafından farklı biçimlerde deneyimlenebildiğine odaklanıyor.
1-31 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlenen konferansta, kekemelik deneyimlerine ilişkin görüş ve çalışmalar paylaşılıyor.
KEKEMELİĞİ OLAN BİRİYLE NASIL KONUŞULMALI?
Kekemeliği olan bireylerle iletişim kurulurken konuşmanın hızından çok anlatılmak istenen mesaja odaklanılması öneriliyor.
Kekemeliği olan çocuk ve gençlere destek veren SAY kuruluşu, karşıdaki kişinin sözünü kesmeden dinlenmesi ve cümlelerinin onun yerine tamamlanmaması gerektiğini belirtiyor.
"Yavaş konuş", "rahatla" veya "nefes al" gibi ifadeler, iyi niyetle söylense bile konuşan kişi üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Bu nedenle doğal göz temasının sürdürülmesi, kişinin konuşmasını tamamlaması için zaman tanınması ve sabırlı bir iletişim yaklaşımının benimsenmesi önem taşıyor.
KEKEMELİK İÇİN NE ZAMAN UZMANA BAŞVURULMALI?
Kekemeliğin değerlendirilmesi ve terapi süreci, dil ve konuşma terapistleri tarafından kişinin yaşına ve ihtiyaçlarına göre planlanıyor.
NIDCD, özellikle çocuklarda konuşurken belirgin zorlanma yaşanması, ailede kekemelik öyküsü bulunması veya kekemeliğin birkaç ay boyunca devam etmesi durumunda uzman değerlendirmesinin önemine işaret ediyor.
Kekemelik yaşayan her bireyin deneyimi ve ihtiyaçları farklı olabildiği için uygulanacak destek yöntemleri de kişiye özel olarak belirleniyor.
22 Ekim Dünya Kekemelik Farkındalık Günü, konuşma farklılıklarına yönelik önyargıların azaltılmasını ve herkesin kendisini rahatça ifade edebildiği bir iletişim ortamının geliştirilmesini hatırlatıyor.
