Türkiye’de sahipsiz hayvanlara yönelik düzenlemenin ardından açıklanan rakamlar, milyonlarca köpeğin akıbetine ilişkin büyük bir soru işareti oluşturdu.
24 Saat Gazetesi’nin özel haberine göre İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 13 Ağustos’ta sahipsiz köpeklerin yüzde 97’sinin sokaklardan toplanarak bakımevleri ve doğal yaşam alanlarına sevk edildiğini açıkladı. Düzenleme öncesindeki 4 milyonluk tahmin esas alındığında bu sayı yaklaşık 3 milyon 880 bin köpeğe karşılık geliyor.
3,8 MİLYON KÖPEĞE KARŞI 89 BİN 451 KAPASİTE
Türkiye genelindeki belediye barınaklarının kapasitesi ise açıklanan toplama sayısının çok altında.
Hayvan Hakları İzleme Komitesi ve Yaşamdan Yana Derneği’nin Şubat 2025 tarihli raporuna göre bin 111 belediyenin 838’inde barınak bulunmuyor. Yalnızca 273 belediyede bulunan barınakların toplam kapasitesi 89 bin 451.
Bu kapasite, toplandığı belirtilen yaklaşık 3,8 milyon köpeğin yalnızca yüzde 2,3’üne karşılık geliyor.
MİLYONLARCA HAYVAN NEREDE?
Rakamlar arasındaki fark, toplanan hayvanların nereye götürüldüğü sorusunu gündeme taşıdı.
Kaç hayvanın sahiplendirildiği, kaçının hâlen bakımevlerinde bulunduğu, kaçına ötanazi uygulandığı ve kaçının hastalık ya da doğal nedenlerle öldüğüne ilişkin ayrıntılı veriler kamuoyuyla paylaşılmış değil.
BAKANLIKLARA TEK TEK SORULDU
24 Saat Gazetesi, CİMER üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına kapsamlı sorular yöneltti.
Tarım ve Orman Bakanlığından; 81 ilde toplanan hayvan sayıları, sahiplendirme rakamları, ötanazi uygulamaları, barınaklardaki ölümler, denetimler ve HAYBİS kayıtlarına ilişkin veriler istendi.
Bakanlık ise söz konusu bilgilerin paylaşılmasının “özel bir çalışma gerektirdiğini” belirterek ayrıntılı rakam vermedi.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞINDAN DA SOMUT RAKAM GELMEDİ
İçişleri Bakanlığına; belediyeler hakkında yürütülen işlemler, hayvanların ormanlık alanlara veya yol kenarlarına bırakıldığına ilişkin ihbarlar, usulsüz toplama şikâyetleri ve belediyelerin ayırması gereken bütçelerin denetlenip denetlenmediği soruldu.
Bakanlığın yanıtında bu başlıklara ilişkin somut sayı paylaşılmadı. Başvuru sahibinden yalnızca yetkili makamların kamuoyuna yapacağı açıklamaları takip etmesi istendi.
İTİRAZ DA REDDEDİLDİ
Gazetenin, yanıtların yetersiz olduğu gerekçesiyle Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yaptığı itiraz da kabul edilmedi.
Böylece toplanan milyonlarca hayvanın mevcut durumu, barınaklardaki ölüm oranları ve uygulanan işlemlere ilişkin tablo resmî verilerle açıklığa kavuşmadı.
VETERİNER HEKİMLERDEN KAPASİTE UYARISI
Türk Veteriner Hekimleri Birliği Başkanı Dr. Gülay Ertürk, açıklanan hayvan sayısıyla mevcut barınak kapasitesi arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunduğunu söyledi.
Ertürk, barınakların kapasitesinin üzerinde hayvan tutmasının stres ve bağışıklık sorunlarını artırabileceğini; parvoviral enteritis, gençlik hastalığı, solunum yolu enfeksiyonları, uyuz ve paraziter hastalıkların yayılmasını kolaylaştırabileceğini belirtti.
Aşırı yoğunluğun yeterli beslenme, temiz su, hijyen ve tedavi hizmetlerini de aksatabileceğini ifade etti.
“KALICI ÇÖZÜM KISIRLAŞTIRMA VE SAHİPLENDİRME”
Ertürk, sahipsiz hayvan sorununda kalıcı çözümün etkin kısırlaştırma ve sahiplendirmeden geçtiğini söyledi.
Kayıt ve kimliklendirme, terk edilmelerin önlenmesi, sorumlu hayvan sahipliğinin yaygınlaştırılması ve yerel yönetimlerin altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
YASA 2024’TE YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİ
Sahipsiz hayvanlara ilişkin düzenleme 30 Temmuz 2024’te TBMM’de kabul edildi, 2 Ağustos 2024’te Resmî Gazete’de yayımlandı.
CHP’nin iptal başvurusu ise Anayasa Mahkemesi tarafından reddedildi.
Aradan geçen iki yılın ardından tartışmanın merkezinde artık yalnızca hayvanların sokaklardan toplanması değil, toplandığı açıklanan milyonlarca köpeğin nerede olduğu sorusu bulunuyor.
