Manisa’daki binlerce yıllık kültürel mirasın korunmasında teknoloji destekli yeni dönem başladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi’nin açılışını gerçekleştirdi.
2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kaydedilen Sardes ve Bintepe, yeni sistemle uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip dronlarla havadan takip edilecek.
75 KİLOMETREKARELİK TARİHİ ALAN HAVADAN İZLENECEK
Yeni güvenlik sisteminin merkezinde geniş bir coğrafyaya yayılan Bintepe Lidya Tümülüsleri bulunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 7 bin 500 hektarlık alana yayılan nekropolde 119’dan fazla tümülüs belgelendi. UNESCO da Bin Tepe’deki üç büyük tümülüsün dünyadaki en büyük tümülüs mezarları arasında bulunduğunu belirtiyor.
Bakan Ersoy, geçmişte bazı tümülüslerin kaçak kazılar nedeniyle ağır biçimde tahrip edildiğini belirterek, böylesine geniş bir coğrafyada tehditlerin mümkün olduğunca erken belirlenmesinin önemine dikkat çekti.
GECE GÖRÜŞLÜ DRONLAR NÖBET TUTACAK
Bintepe’ye hâkim konumdaki Karnıyarık Tepe yakınında bulunan eski kazı evi yenilenerek Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi’ne dönüştürüldü.
Merkezde uzun menzilli ve gece görüş özelliğine sahip iki insansız hava aracı sisteminin yanı sıra üç anten sistemi, merkezi izleme sistemleri, büyük ekranlar ve çevre güvenlik kameraları devreye alındı.
Merkezde vardiyalı görev yapacak güvenlik personelinin İHA pilotluğu eğitimleri ve sertifikasyon süreçlerinin de tamamlandığı belirtildi.
ŞÜPHELİ HAREKET TESPİT EDİLİRSE JANDARMA DEVREYE GİRECEK
Havadan yapılan kontroller sırasında kaçak kazı girişimi veya şüpheli hareket belirlenmesi halinde bilginin hızla jandarma birimleriyle paylaşılması ve sahada müdahale edilmesi planlanıyor.
Ersoy, sistemin temel amacının teknolojiyi kullanarak kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken tespit etmek, caydırmak ve önlemek olduğunu söyledi. Pilot uygulamadan elde edilecek verilerin ilerleyen dönemde yeni koruma politikaları ve ek tedbirler için de kullanılacağı belirtildi.
KAÇAKÇILIKLA MÜCADELEDE ÜÇ AŞAMALI MODEL
Bakan Ersoy, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele politikasının “önleme, uluslararası iş birliği ve iade” olmak üzere üç temel unsur üzerine kurulduğunu söyledi.
Bintepe’de kurulan havadan izleme sistemi ise bu modelin “önleme” ayağının teknoloji destekli uygulamalarından biri olarak hayata geçirildi.
13 BİN 474 KÜLTÜR VARLIĞI TÜRKİYE’YE DÖNDÜ
Ersoy’un verdiği bilgilere göre 2002’den bu yana yurt dışına yasa dışı yollarla çıkarılan 13 bin 474 kültür varlığının Türkiye’ye dönüşü sağlandı. Bunların 9 bin 159’u son sekiz yılda ülkeye getirildi.
Bakan Ersoy, kültür varlıklarının kaçırıldıktan sonra geri getirilmesinin önemli bir başarı olduğunu ancak asıl hedeflerinin eserlerin ait oldukları topraklardan hiç kopmamasını sağlamak olduğunu vurguladı.
“BİNTEPELER’İ GÖKYÜZÜNDEN DE KORUYACAĞIZ”
Bakan Ersoy, teknolojik sistemlerin bölge halkının kültürel mirası sahiplenmesiyle desteklenmesi gerektiğini belirtti. Bintepe’deki pilot modelden elde edilecek tecrübenin geniş coğrafyalara yayılan diğer arkeolojik alanların korunmasında da kullanılabileceğini söyledi.
Ersoy, yeni döneme ilişkin mesajını, “Binlerce yıldır bu coğrafyanın hafızasını taşıyan Bintepeler’i, bundan sonra gökyüzünden de koruyacağız” sözleriyle verdi.
