Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın S-400 hava savunma sistemlerine ilişkin “Bizi izlemeye devam edin” sözlerinin ardından Ankara’nın atacağı adımlar merak konusu oldu. Türkiye’nin envanterindeki Rus yapımı sistemlerin Birleşik Arap Emirlikleri’ne devredilebileceği ve Moskova’nın bu seçeneğe karşı çıkmadığı öne sürüldü.
S-400’LER İÇİN BAE İDDİASI
Middle East Eye’a dayandırılan iddialara göre Türkiye, S-400 hava savunma sistemlerinin geleceğine ilişkin farklı seçenekleri değerlendiriyor. Bu seçeneklerden birinin sistemlerin Birleşik Arap Emirlikleri’ne satılması olduğu ileri sürüldü.
BAE’nin hâlihazırda Rus yapımı Pantsir hava savunma sistemlerini kullandığı ve bölgesel tehditler nedeniyle savunma kapasitesini güçlendirmek istediği belirtiliyor. Körfez ülkelerinin son dönemde hava savunma sistemlerine yönelik ilgisinin arttığı da biliniyor.
Ancak S-400’lerin BAE’ye satılmasına yönelik görüşmelerin içeriği ve Moskova’nın bu seçeneğe resmen onay verdiği iddiası, taraflarca ayrıntılı ve ortak bir açıklamayla doğrulanmış değil.
MOSKOVA’NIN ONAYI GEREKEBİLİR
Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400’leri üçüncü bir ülkeye devretmesi, iki ülke arasındaki satış sözleşmesindeki hükümler nedeniyle Moskova’nın onayını gerektirebilir.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un sistemlerin olası yeniden satışı konusunda Ankara ile Moskova arasında temas yürütüldüğünü söylediği aktarılırken, görüşmelerin hassas nitelikte olduğu ifade edildi.
Daha önce yayımlanan başka bir haberde ise Ankara’nın S-400’leri Rusya’ya geri verme seçeneğini gündeme getirdiği ileri sürülmüştü. Bu durum, sistemlerin geleceği konusunda birden fazla formülün masada olabileceğine işaret ediyor.
F-35’LERİN ÖNÜ AÇILACAK MI?
S-400 meselesi, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden katılmasının önündeki en önemli başlıklardan biri olarak görülüyor.
Türkiye, Rusya’dan S-400 satın almasının ardından 2019 yılında F-35 programından çıkarılmış, Savunma Sanayii Başkanlığı da ABD’nin CAATSA yaptırımlarının hedefi olmuştu. Washington yönetimi, S-400 sistemleriyle F-35 uçaklarının aynı ülkede bulunmasının güvenlik riski oluşturduğunu savunuyor.
Ankara’nın S-400’leri üçüncü bir ülkeye devretmesi hâlinde CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda yeni bir sürecin başlayabileceği değerlendiriliyor. Ancak bunun otomatik olarak gerçekleşeceğine ilişkin resmî bir karar bulunmuyor.
ERDOĞAN’DAN DİKKAT ÇEKEN MESAJ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Liderler Zirvesi’nin ardından kendisine yöneltilen “Türkiye’nin F-35 alabilmesi için S-400 engeli nasıl aşılacak?” sorusuna, “Bizi izlemeye devam edin” yanıtını vermişti.
Erdoğan’ın bu sözleri, Ankara’nın S-400 meselesinin çözümüne yönelik yeni bir diplomatik veya ticari formül üzerinde çalıştığı şeklinde yorumlandı.
KAAN’IN MOTOR SÜRECİ DE GÜNDEMDE
Türkiye’nin millî muharip uçağı KAAN’ın ilk üretim modellerinde kullanılması planlanan F110 motorlarının tedarik süreci de Ankara-Washington savunma ilişkileri açısından önem taşıyor.
ABD’deki satış sürecinin engelle karşılaşmadan ilerlediği öne sürülürken, konuya ilişkin nihai takvim ve teslimat ayrıntılarının yetkili makamların açıklamalarıyla netleşmesi bekleniyor.
S-400’lerin geleceğine ilişkin kararın; Türkiye-Rusya ilişkilerinin yanı sıra Ankara’nın ABD ile savunma iş birliğini, F-35 programına dönüş ihtimalini ve CAATSA yaptırımlarını doğrudan etkilemesi bekleniyor.
