CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Tarım Kanunu’nda yer alan destekleme hükmünün yıllardır uygulanmadığını savundu. Gürer’in hesabına göre 2006-2026 döneminde çiftçiye verilmesi gereken destek ile gerçekleşen ödemeler arasında 1 trilyon 630 milyar 523 milyon liralık fark oluştu.
5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesini hatırlatan Gürer, tarımsal destekleme programları için bütçeden ayrılacak kaynağın gayrisafi millî hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağının hüküm altına alındığını belirtti.
20 YILDA 682 MİLYAR LİRA DESTEK VERİLDİ
Gürer’in açıkladığı verilere göre 2006-2026 döneminde çiftçilere toplam 682 milyar 185 milyon lira tarımsal destek ödemesi yapıldı.
Gürer, Tarım Kanunu’ndaki yüzde 1 hükmü esas alındığında aynı dönemde toplam desteğin 2 trilyon 312 milyar 708 milyon lira olması gerektiğini savundu.
İki tutar arasındaki farkın 1 trilyon 630 milyar 523 milyon liraya ulaştığını belirten Gürer, “Çiftçinin hakkı olan destek yıllar içinde eksik bırakılmıştır” dedi.
“KANUNUN ÜZERİNDEN 20 YIL GEÇTİ”
Kanunun yürürlüğe girmesinin üzerinden 20 yıl geçtiğini hatırlatan Gürer, destekleme politikalarının üreticinin artan maliyetleri ve borç yükü karşısında yetersiz kaldığını söyledi.
Gürer, üreticinin tarımsal üretimi sürdürmesine rağmen kanunda belirtilen seviyede kaynak alamadığını savunarak, desteğin çiftçi açısından bir “lütuf” değil kamu politikasının gereği olduğunu ifade etti.
2026 İÇİN 604 MİLYAR LİRALIK FARK HESABI
Gürer, aynı tablonun 2026 yılında da devam ettiğini öne sürdü.
Açıkladığı verilere göre 2026 yılında gerçekleşen tarımsal destek tutarı 168 milyar lira seviyesinde kaldı. Gürer, yüzde 1 hükmü esas alındığında bu rakamın 772 milyar lira olması gerektiğini belirterek aradaki farkın 604 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Gürer, “2026 yılında 772 milyar lira olması gereken destek 168 milyar lirada kalıyor” ifadelerini kullandı.
ÇİFTÇİNİN BANKALARA BORCU 1,5 TRİLYON LİRAYI AŞTI
Ömer Fethi Gürer, tarımsal desteklerdeki yetersizliğin çiftçinin borçlanmasını artırdığını da savundu.
Gürer’in verdiği bilgilere göre tarım sektörünün bankalara olan kredi borcu Temmuz 2026 itibarıyla 1 trilyon 511 milyar liraya yükseldi. Borcun son bir yılda 417 milyar lira arttığını belirten Gürer, 2006 yılında tarım sektörünün banka borcunun 6 milyar 475 milyon lira seviyesinde olduğunu hatırlattı.
“Çiftçinin borcu büyüyor, ancak geliri ve aldığı destek aynı ölçüde büyümüyor” diyen Gürer, üreticinin yüksek girdi maliyetleriyle mücadele ederken eski borçlarını kapatmak için yeniden kredi kullanmak zorunda kaldığını söyledi.
“YÜZDE 1 KAĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI”
Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesindeki hükmün açık olduğunu belirten Gürer, bütçede çiftçiye ayrılan desteğin kanunda öngörülen seviyeye çıkarılması gerektiğini söyledi.
Gürer, “Kanun açıkça ‘yüzde 1’den az olamaz’ diyor. Çiftçinin hakkı olan desteğin bütçede gerçek anlamda karşılığının bulunması gerekir. Kanun çıkarıp kanunun gereğini yerine getirmemek kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Üreticiye sağlanan desteğin yalnızca çiftçinin gelirini değil, tarımsal üretimin geleceğini de doğrudan etkilediğini belirten Gürer, destek politikalarının yeniden ele alınması çağrısında bulundu.
