Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde ülkeler arasında ortak karar arayışı sürüyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvenin sonuç metnini “Antalya Mutabakatı” adıyla dünyaya duyurmak istediklerini açıkladı. İklim finansmanında uygulanabilir proje eksikliğine dikkat çeken Kurum, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve 1,5 derece hedefi konusunda da mesajlar verdi.
COP31'DE ANTALYA MUTABAKATI İÇİN SON GÖRÜŞMELER
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya'da devam ediyor.
Zirvenin 11'inci gününde yerli ve yabancı gazetecilerin sorularını yanıtlayan COP31 Başkanı Murat Kurum, müzakerelerde gelinen aşamayı değerlendirdi.
Kurum, ülkelerin ortak bir karar metni üzerinde uzlaşabilmesi için görüşmelerin sürdüğünü belirtti.
COP31 Başkanlığının diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleri doğrultusunda hareket ettiğini söyleyen Kurum, Örtü Karar Taslağı'nın “Antalya Mutabakatı” adıyla kabul edilmesini hedeflediklerini açıkladı.
BEŞ SAATLİK TOPLANTININ ARDINDAN YENİ ADIM
Murat Kurum, bir önceki akşam gerçekleştirilen Divan Toplantısı'nın yaklaşık 5 saat sürdüğünü aktardı.
Toplantıda ülkelerin iklim politikalarına ilişkin beklentilerinin, önceliklerinin ve endişelerinin dinlendiğini ifade etti.
Bu görüşmelerin ortak karar taslağının hazırlanmasına katkı sağladığını belirten Kurum, henüz kesinleşmiş bir metin bulunmadığını vurguladı.
Kurum, sürece ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Umuyoruz ki her ülkenin kendisini görebileceği, kendi beklentisini karşılayabileceği bir karar metni olmuştur. Bu son metin değil. Biz gelen görüşleri alacağız, dinleyeceğiz. Bütün gruplarla bu toplantı sonrası görüşmeye devam edeceğiz. Nihayetinde hepimizin uzlaşı üzerine vardığı bir metni yarın Genel Kurul’da ‘Antalya Mutabakatı’ olarak tüm dünyaya ilan etmek istiyoruz.”
COP31 Başkanlığının hedefi, farklı ülkelerin beklentilerini karşılayan ve uygulamaya dönük kararlar içeren bir metin üzerinde uzlaşılması.
İKLİM FİNANSMANINDA PROJE SORUNU GÜNDEMDE
COP31'de öne çıkan başlıklardan biri de gelişmekte olan ülkelerin iklim yatırımları için ihtiyaç duyduğu finansman oldu.
Kurum, finansman taahhütlerinin hayata geçirilmesinde çeşitli sorunlarla karşılaşıldığını söyledi.
Avrupa Birliği temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmelere değinen Kurum, kaynakların kullanılmasının önündeki engeller arasında uygulanabilir proje eksikliğinin bulunduğunu belirtti.
Kurum, bu sorunu şu sözlerle anlattı:
“Para var ama kullandıramıyoruz. Sebebi; hazır proje yok. Uygulanabilir proje yok. Azaltım veya uyum bağlamında proje yok”
Bakan Kurum, yalnızca finansman sağlanmasının yeterli olmadığını, bu kaynakların somut projelere dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ DEVREYE ALINDI
Türkiye'nin iklim finansmanına erişimde yaşanan sorunlara çözüm üretmek amacıyla İklim Uygulama Köprüsü'nü hayata geçirdiğini açıklayan Kurum, mekanizmanın özellikle az gelişmiş ülkelerdeki yeşil dönüşüm çalışmalarına destek vereceğini söyledi.
Yerel yönetimlerin iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması için Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti'nin (SURFF) de uygulanacağını bildirdi.
Kurum, bu kapsamda ulaşım, altyapı, kanalizasyon ve üstyapı yatırımlarında finansman kaynaklarının etkin kullanılmasını amaçladıklarını belirtti.
Küçük Ada Devletleri'nin uyum finansmanına ilişkin taleplerinin karar taslağına yansıtıldığını da aktardı.
Gelişmiş ülkelerin verdikleri finansman taahhütlerini yerine getirmeleri gerektiğini vurgulayan Kurum, uyum finansmanının artırılmasının önemine dikkat çekti.
Finansmanın hangi tarihten itibaren üç katına çıkarılacağına ilişkin anlaşmazlıkların giderilmesi için sekretaryanın görevlendirildiğini açıkladı.
FOSİL YAKITLAR KARAR METNİNDE YER ALACAK MI?
Basın toplantısında fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunun Antalya Mutabakatı'na girip girmeyeceği de gündeme geldi.
Murat Kurum, COP28'de Dubai'de alınan fosil yakıtlardan uzaklaşma kararını hatırlattı.
COP31'de tartışmaların yalnızca fosil yakıtlar başlığına indirgenmemesi gerektiğini savunan Kurum, elektrifikasyon hedeflerine dikkat çekti.
Kurum, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Elektrifikasyonun 2035’te küresel kullanımda yüzde 35’e ulaşabilmesi fosil yakıtlardan uzaklaştırmayı gerektirir. Dolayısıyla biz bir konu üzerine kilitlenip çözümsüzlüğü aramak yerine burada somut işlerle, gerçekçi işlerle ilerleme sağlamamız lazım diyoruz”
Kurum, ülkelerin ekonomik ve kalkınma koşullarının birbirinden farklı olduğunu belirterek dönüşüm sürecinde bu farklılıklara saygı gösterilmesi gerektiğini söyledi.
“ZORLA GÜZELLİK OLMAZ”
Yenilenebilir enerji yatırımlarının giderek daha ekonomik hale geldiğini belirten Kurum, özellikle güneş enerjisi maliyetlerindeki düşüşe işaret etti.
Bir megavatlık güneş paneli yatırımının geçmişte milyon dolar seviyesinde olduğunu söyleyen Kurum, bu maliyetin bugün 300-400 bin dolara gerilediğini ifade etti.
Yenilenebilir enerji maliyetlerinin fosil yakıtların neredeyse yarısına indiğini savunan Kurum, dönüşümün ülkeler tarafından ekonomik bir fırsat olarak görülmesi gerektiğini belirtti.
Kurum, “Zorla güzellik olmaz, bir ülke dönüşümü fırsat görmüyorsa o ülkeye bir şey anlatmamıza gerek yok.” dedi.
Çin'in yeşil dönüşümü bir fırsat olarak değerlendirdiğini ve bu alanda liderlik ettiğini ifade eden Kurum, diğer ülkelerin de benzer fırsatlardan yararlanabileceğini söyledi.
PARİS ANLAŞMASI'NDAKİ 1,5 DERECE HEDEFİ KORUNACAK
COP31 müzakerelerinde Paris Anlaşması'nın hedeflerinin yeniden tartışmaya açılmaması gerektiğini belirten Murat Kurum, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin temel referans olmaya devam edeceğini söyledi.
Kurum, “Biz Paris Anlaşması’nın ortaya koymuş olduğu 1,5 derece hedefini pusula olarak göreceğiz. Hedeflerimizi, uygulamalarımızı o 1,5 dereceyi yakalamak üzere hayata geçireceğiz” ifadelerini kullandı.
Zirveyi “Uygulama COP'u” olarak tanımladıklarını hatırlatan Kurum, verilen sözlerin somut çalışmalara dönüşmesini istediklerini belirtti.
Kurum, bu doğrultuda alınacak kararların emisyonlarda yaklaşık yüzde 30'luk azalma sağlayabileceğini ifade etti.
ABD VE ÇİN'İN COP31'DEKİ ROLÜNE DEĞİNDİ
Zirveye ABD ve Çin'den katılım konusunda yöneltilen soruları yanıtlayan Kurum, iki ülkenin de müzakere sürecine katkıda bulunduğunu söyledi.
Çin Devlet Başkan Yardımcısı ile çok sayıda bakanın Antalya'daki toplantılara katıldığını belirtti.
ABD tarafında ise Amerikan Ticaret Odasının iş dünyası temsilcileriyle birlikte çalışmalar yürüttüğünü aktardı.
Kurum, yüksek emisyon üreten şirketlerin de iklim mücadelesine katkı sunmak için irade ortaya koyduğunu ifade etti.
Her iki ülkenin önemli kararların alınmasında rol oynadığını söyledi.
SUUDİ ARABİSTAN İLE 3 BİN MEGAVATLIK YATIRIM
COP31 kapsamında enerji ve iklim finansmanı alanlarında yürütülen görüşmelere de değinen Kurum, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla yeni projeler üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Çin Ulusal Enerji İdaresi ve Suudi Arabistan'la önemli yatırım anlaşmaları yapıldığını bildirdi.
Suudi Arabistan ile gerçekleştirilen anlaşmalarda iletim altyapısını da içeren 3 bin megavatlık yatırımın öne çıktığını belirtti.
Kurum, yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji yatırımlarının yalnızca emisyonların azaltılması açısından değil, üretim ve istihdam bakımından da önem taşıdığını ifade etti.
“DÜNYA MAALESEF KÖTÜ BİR YERE GİDİYOR”
İklim değişikliğinin etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kurum, farklı ülkelerde yaşanan afetleri örnek gösterdi.
Nepal, Pakistan, Meksika ve ABD'deki krizlere değinen Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Kurum, “Dünya değişiyor. Dünya maalesef kötü bir yere gidiyor. Bunun farkındayız değil mi hepimiz?” ifadelerini kullandı.
Antalya'daki görüşmelerin yalnızca yeni taahhütlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kurum, mevcut hedeflerin uygulanmasına yönelik somut adımlar atılmasını istedi.
COP31 Başkanlığının önceliği, ülkeler arasında uzlaşı sağlanması ve müzakerelerin “Antalya Mutabakatı” adı altında ortak bir sonuç metniyle tamamlanması.