Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde dünyanın geleceğine ilişkin dikkat çekici bir uyarı geldi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, doğrudan insan hayatını etkileyen bir sağlık krizine dönüştüğünü söyledi.
Aşırı sıcaklıklar, seller, kuraklık, orman yangınları ve hava kirliliğinin sağlık sistemleri üzerindeki baskısını anlatan Ghebreyesus, iklim değişikliğinin etkilerinin artık geleceğe ilişkin bir tahmin olmadığını vurguladı.
Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31 kapsamında düzenlenen Sağlık Günü basın toplantısına Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da katıldı.
"İKLİM KRİZİ BİR SAĞLIK KRİZİDİR"
DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki sonuçlarının dünyanın birçok bölgesinde hissedildiğini belirtti.
Ghebreyesus, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
"İklim krizi bir sağlık krizidir. İklim değişikliğinin atmosfer, kutup buzulları ve deniz seviyeleri üzerindeki etkileri ciddi ve büyüktür, ancak birçok insan için bunlar uzak tehditlerdir."
İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin ertelenebilecek bir tehlike olmadığını vurgulayan Ghebreyesus, "Bu etkiler tam burada ve şu an yaşanmaktadır." dedi.
HASTANELER VE SAĞLIK ÇALIŞANLARI DA TEHDİT ALTINDA
İklim krizinin sağlık sistemleri üzerindeki etkilerine dikkat çeken Ghebreyesus, aşırı hava olaylarının yalnızca hastalıklara yol açmadığını, sağlık hizmetlerinin sürekliliğini de tehdit ettiğini söyledi.
DSÖ Genel Direktörü, "İklim değişikliği halihazırda hastalıklara yol açıyor, temel hizmetleri kesintiye uğratıyor ve sağlık çalışanlarını riske atıyor." ifadelerini kullandı.
Aşırı sıcaklar, seller, fırtınalar ve orman yangınlarının sağlık kuruluşları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirten Ghebreyesus, hastanelerin bu tür afetler sırasında da hizmet verebilecek şekilde hazırlanması gerektiğini vurguladı.
ASIL SORUN FİNANSMAN VE KOORDİNASYON
Ghebreyesus, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini azaltabilecek birçok yöntemin halihazırda bilindiğini ancak bunların uygulanmasında sorunlar yaşandığını ifade etti.
Ülkelerin yalnızca eylem planları hazırlamakla yetinmemesi gerektiğini belirten DSÖ Genel Direktörü, finansman, kapasite ve kurumlar arası koordinasyon eksikliğine dikkat çekti.
Sağlık sistemlerinin aşırı sıcaklık, sel ve fırtına gibi olaylar yaşanmadan önce güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Ghebreyesus, iklimle mücadelenin yalnızca sağlık bakanlıklarının sorumluluğuna bırakılamayacağını kaydetti.
Enerji, ulaşım, gıda, su, barınma ve şehir planlaması alanlarında alınan kararların da insan sağlığını doğrudan etkilediğini belirtti.
HER YIL 1,6 MİLYON HAYAT KURTARILABİLİR
DSÖ'nün COP31 öncesinde yayımladığı değerlendirme, iklim değişikliğiyle mücadelede alınabilecek önlemlerin sağlık açısından sağlayacağı kazanımları da ortaya koydu.
Rapora göre aşırı sıcaklara karşı erken uyarı sistemleri, güvenli içme suyu, hijyen olanakları ve daha temiz enerji kullanımını içeren altı öncelikli uygulamanın dünya genelinde yaygınlaştırılması, yılda yaklaşık 1,6 milyon erken ölümü önleyebilir.
Aynı önlemlerin sera gazı emisyonlarının azaltılmasına ve ekonomik kayıpların sınırlandırılmasına da katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
GHEBREYESUS'TAN ÜLKELERE ÜÇ ÇAĞRI
DSÖ Genel Direktörü, Antalya'daki toplantıda hükümetlere, iklim müzakerecilerine ve finansman kuruluşlarına yönelik üç temel çağrıda bulundu.
Sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklı hale getirilmesini isteyen Ghebreyesus, ülkelerin başarılı uygulamalarının yanı sıra karşılaştıkları sorunları da paylaşması gerektiğini söyledi.
İkinci olarak sağlığın iklim kararları ve finansman mekanizmalarında açık biçimde yer almasını talep etti.
Üçüncü çağrısında ise hükümetlerden iklim eylemini insan sağlığını korumanın temel araçlarından biri olarak değerlendirmelerini istedi.
"SAĞLIK İKLİM POLİTİKALARININ MERKEZİNDE OLMALI"
Toplantıda konuşan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da iklim değişikliğiyle mücadelenin insan sağlığını koruma sorumluluğundan ayrı düşünülemeyeceğini belirtti.
Suyun korunması, temiz havanın savunulması ve çevresel kaynakların sürdürülebilir kullanımının önemine değinen Memişoğlu, "Sağlıklı insan, sağlıklı gezegen" yaklaşımını vurguladı.
Memişoğlu, COP31'de bilimsel verilerin uygulanabilir kararlara dönüştürülmesi gerektiğini belirterek sağlık, enerji, tarım, ulaşım ve şehircilik alanlarında ortak hareket edilmesi çağrısında bulundu.
ANTALYA'DA HEDEF SÖZLERİ UYGULAMAYA DÖNÜŞTÜRMEK
COP31 kapsamında gündeme gelen Antalya Girişimi'nin, ülkelerin iklim değişikliğine karşı sağlık sistemlerini güçlendirmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Ghebreyesus, geçmiş zirvelerde verilen taahhütlerin artık somut uygulamalara dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
DSÖ'nün ülkelere teknik destek sağlamaya hazır olduğunu belirten Ghebreyesus, Antalya'daki görüşmelerin iklim ve sağlık politikalarında uygulamayı hızlandıran bir dönüm noktası olmasını istedi.
