Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2027 bütçesinde emeklilerin ekonomik koşullarını iyileştirmeye yönelik açıklamasının ardından AK Parti'nin üzerinde çalıştığı refah payı düzenlemesine ilişkin ayrıntılar gündeme geldi. Hazırlanan modelde emeklilerin yaşı, gelir durumu, çalışma hayatına devam edip etmediği ve konut sahipliği gibi kriterlerin dikkate alınması öngörülüyor.
18 milyondan fazla emekliyi ilgilendiren çalışmalarda, enflasyon farkına ek olarak refah payı verilmesi ve en düşük emekli aylığının artırılması seçenekleri değerlendiriliyor. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha yüksek destek sağlanması üzerinde duruluyor.
EMEKLİYE REFAH PAYI İÇİN YENİ MODEL
NTV'nin AK Parti kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre emeklilerin gelirlerini artırmaya yönelik düzenlemenin ilk aşamasında, tüm emeklilere enflasyon farkının yansıtılması hedefleniyor.
Kök aylığı düşük olan emekliler için ise Hazine desteğiyle ortak bir alt sınır belirlenmesi planlanıyor.
Bu kapsamda en düşük emekli aylığını alan vatandaşlara ilave ödeme yapılması seçeneği değerlendiriliyor.
Çalışmalarda Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) aktüeryal dengeleri ve 2027 bütçesinin sağlayacağı mali imkânlar da dikkate alınıyor.
ZAMDA YAŞ, GELİR VE EV SAHİPLİĞİ KRİTERLERİ
Hazırlıkları devam eden düzenlemede bütün emeklilere aynı oranda ilave destek verilmesi yerine, kişilerin ekonomik ve sosyal koşullarına göre farklılaştırılmış bir model üzerinde çalışılıyor.
Bu kapsamda değerlendirilmesi planlanan kriterler şöyle:
- Yaş: Emeklinin yaşı ve çalışma hayatına yeniden katılabilme imkânı.
- Çalışma durumu: Emeklinin aktif olarak çalışıp çalışmadığı.
- Ev sahipliği: Emeklinin kendisine ait bir konutunun veya başka bir mülkünün bulunup bulunmadığı.
- Hane geliri: Aynı evde yaşayan kişilerin ek gelir elde edip etmediği.
- Prim gün sayısı: Çalışma hayatı boyunca ödenen sigorta primlerinin süresi.
- Yaşanılan şehir: Bölgesel yaşam maliyetleri ve ekonomik koşullar.
- Temel ihtiyaçlar: Emeklinin geçim koşulları ve ihtiyaç düzeyi.
Söz konusu başlıkların nihai düzenlemede nasıl uygulanacağı henüz kesinleşmedi.
65 YAŞ ÜSTÜ EMEKLİLERE DAHA YÜKSEK REFAH PAYI SEÇENEĞİ
Üzerinde durulan seçeneklerden biri, ileri yaştaki emeklilere daha yüksek oranda refah payı verilmesi.
Özellikle yeniden çalışma imkânı bulunmayan veya ek gelir elde etme olasılığı sınırlı olan emeklilerin desteklenmesi hedefleniyor.
AK Parti kurmaylarının değerlendirdiği senaryolardan birinde 65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha yüksek ödeme yapılması öngörülüyor.
Ancak yaş sınırının 65 yerine 60 olarak belirlenmesi ihtimali de görüşülen seçenekler arasında bulunuyor.
Henüz yaş sınırı veya ödeme oranı konusunda kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
GELİR TAMAMLAYICI AİLE DESTEK SİSTEMİ DEĞERLENDİRİLİYOR
Emeklilere yönelik çalışmalarda, hazırlıkları devam eden Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin verilerinden yararlanılması da gündemde.
Bu modelde emeklilerin yalnızca maaş tutarlarının değil, yaşadıkları şehirdeki hayat pahalılığının ve hanelerinin ekonomik koşullarının da dikkate alınması planlanıyor.
Böylece desteklerin bölgesel ve bireysel ihtiyaçlara göre belirlenmesine yönelik bir sistem oluşturulması değerlendiriliyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞINA HAZİNE DESTEĞİ
Düzenlemede öne çıkan bir diğer başlık, kök aylığı düşük olan emeklilere yönelik destek.
AK Parti kaynaklarından aktarılan bilgilere göre Hazine desteğiyle en düşük emekli aylığında ortak bir alt sınır oluşturulması üzerinde çalışılıyor.
SGK'nın mali dengeleri ve bütçe olanakları doğrultusunda bu gruptaki emeklilere ilave ödeme yapılması seçeneği gündemde tutuluyor.
Ancak en düşük emekli aylığının hangi seviyeye çıkarılabileceğine ilişkin henüz bir rakam paylaşılmadı.
ERDOĞAN 2027 BÜTÇESİNİ İŞARET ETMİŞTİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 26 Ekim'de gerçekleştirilen Kabine Toplantısı'nın ardından emeklilerin ekonomik durumuna ilişkin açıklamada bulunmuştu.
Erdoğan, emeklilerin yaşadığı güçlüklerin farkında olduklarını belirterek şu ifadeleri kullanmıştı:
"Emeklilerimizin yaşadığı zorlukların farkında olduğumuzu daha önce pek çok defa ifade ettim. Bu konuda her zaman yapıcı olmaya, şartları zorlama pahasına elimizden geleni yapmaya gayret ettik. İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı emeklilerimizin durumunu iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz."
Gerekli yasal düzenlemenin yıl sonuna kadar tamamlanmasını hedeflediklerini belirten Erdoğan, sürecin TBMM'nin takdirine bağlı olduğunu vurgulamıştı.
EMEKLİYE REFAH PAYI NE ZAMAN BELLİ OLACAK?
Emeklilere yönelik refah payı düzenlemesinin ayrıntılarının 2026 yılı sonuna kadar netleştirilmesi hedefleniyor.
AK Parti kurmayları ve ekonomi yönetiminin yürüttüğü çalışmalarda ödeme tutarları, refah payı oranları ve yararlanma koşulları değerlendirilecek.
Teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2027 yılı öncesinde emeklilere sağlanması planlanan ilave desteklerin açıklanması bekleniyor.
REFAH PAYI ORANI VE ÖDEME TUTARI KESİNLEŞTİ Mİ?
Emeklilere yönelik refah payının ne kadar olacağı henüz açıklanmadı.
Yaş, ev sahipliği, çalışma durumu ve hane geliri gibi kriterler üzerinde çalışılsa da bunların uygulanmasına ilişkin kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor.
Aynı şekilde 60 veya 65 yaş üzerindeki emeklilere farklı oranda ödeme yapılması da henüz değerlendirme aşamasında.