Ankara’da düzenlenen iki günlük NATO Zirvesi’ne katılan liderlere, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Türkiye’de üretilen .357 Magnum tipi toplu tabancalar hediye edildi.
Liderlerin isimlerinin işlendiği krom kaplı tabancalar; Türk bayrağı ve NATO ambleminin yer aldığı, siyah keçe kaplı bordo renkli ahşap kutular içinde sunuldu.
Haberde, bazı liderlerin ve heyet üyelerinin hediye çantalarını ülkelerine dönene kadar açmadığı, kutulardan gerçek tabancaların çıkmasının ardından şaşkınlık yaşandığı aktarıldı.
GERÇEK MERMİLER HEYETLERİ ŞAŞIRTTI
Hediye edilen tabancaların kutularında altı gerçek merminin de bulunduğu belirtildi. Bu durumun bazı heyetlerin güvenlik ekiplerinde silahların taşınması ve muhafaza edilmesine ilişkin endişe yarattığı öne sürüldü.
Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ve bazı hükümet başkanlarının, hediyenin tabanca olduğunu kutuyu açtıktan sonra fark ettiği ifade edildi.
Belçika Başbakanı Bart De Wever’in ekibinin de silahı ülkeye dönüşün ardından fark ettiği ve Brüksel Havalimanı’nda kutunun fotoğrafını çektiği aktarıldı.
CARNEY’DEN AKÇAAĞAÇ ŞURUBU ESPRİSİ
Kanada Başbakanı Mark Carney’nin ise hediyeyi esprili biçimde karşıladığı belirtildi.
Carney’nin Erdoğan’a verdiği akçaağaç şurubu ile kendisine sunulan gösterişli tabanca arasındaki tezat üzerinden şaka yaptığı kaydedildi.
GÜMÜŞAY TÜRKİYE’DE ÜRETİLDİ
NATO liderlerine hediye edilen silahın, altı atımlık Gümüşay .357 Magnum olduğu belirtildi.
Modelin ilk olarak 1990’lı yıllarda Gümüşhane’de faaliyet gösteren bir üretici tarafından geliştirildiği, şirketin kapanmasının ardından kalan stokların Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumunun envanterine geçtiği aktarıldı.
Tabancaların her birinin alıcısının adına özel olarak hazırlandığı ifade edildi. Hediyenin aynı zamanda Türkiye’nin savunma ve hafif silah sektörünün tanıtımına yönelik olduğu değerlendirildi.
ERDOĞAN’DAN İKİNCİ HEDİYE
Türk basınında yer alan haberlere göre Erdoğan, tabancaların yanında NATO liderlerine İngilizce yayımlanan biyografisinin imzalı bir kopyasını da verdi.
Hediye paketinde kişisel bir mektup ile dolma kalemin de bulunduğu belirtildi.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının tabancaların hediye edildiğini doğruladığı, ancak tartışmalarla ilgili ayrıntılı açıklama yapmadığı aktarıldı.
VON DER LEYEN TABANCAYI MÜZEYE BAĞIŞLAYACAK
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Erdoğan’a teşekkür ettiği bildirildi.
Von der Leyen’in sözcüsü, tabancanın kullanılamaz hâle getirildikten sonra bir askerî müzeye bağışlanacağını açıkladı.
Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden’in makamı da silahın geri döndürülemez biçimde etkisizleştirileceğini ve diğer diplomatik hediyelerle birlikte muhafaza edileceğini bildirdi.
POLONYA’DA GÜVENLİK ÖNLEMİ ALINDI
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’ye verilen tabancanın da gerekli güvenlik önlemleri alınarak ülkeye ulaştırıldığı belirtildi.
Nawrocki’nin bir yardımcısı, silahın kimse tarafından kullanılmayacağını ve ateşlenmeyeceğini söyledi.
Polonya’da 2022 yılında yaşanan olay nedeniyle silah hediyelerine daha temkinli yaklaşıldığı değerlendirildi. Dönemin Polonya Emniyet Genel Müdürü Jarosław Szymczyk’in Ukrayna’da hediye edilen bir tanksavar silahını ülkesine götürmesinin ardından cihaz, Varşova’daki makam odasında patlamıştı.
MİLANOVİC’TEN ALAYCI YORUM
Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanović, Erdoğan’ın verdiği tabancalar hakkında alaycı ifadeler kullandı.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise hediye hakkında kamuoyuna açık bir yorum yapmadı.
İtalyan basınına konuşan hükümet kaynakları, silahın Ankara’da silah taşımaya yetkili personele teslim edildiğini ve diplomatik hediyeler için uygulanan olağan prosedürler kapsamında kayda geçirildiğini bildirdi.
SİLAH HEDİYE ETMENİN KÖKLÜ GEÇMİŞİ VAR
Devlet yöneticilerine silah hediye edilmesi, sıra dışı görünmesine rağmen diplomasi tarihinde uzun süredir uygulanan bir gelenek olarak biliniyor.
Avrupa’daki kraliyet aileleri, geçmişte askerî başarı gösteren komutanlara ve müttefik yabancı subaylara işlemeli törensel kılıçlar hediye ediyordu.
Bu geleneğin sanayi çağında tabanca ve tüfeklere dönüştüğü, silah üreticilerinin ürünlerini tanıtmak amacıyla devlet yöneticilerine özel üretim silahlar sunduğu biliniyor.
SAMUEL COLT, SULTAN ABDÜLMECİD’E TABANCA VERMİŞTİ
ABD’li silah üreticisi Samuel Colt, 1850’li yıllarda Avrupa ve Osmanlı İmparatorluğu’nu ziyaret ederken Sultan Abdülmecid’e altın kakmalı, özel işlemeli bir toplu tabanca hediye etmişti.
Colt’un bu hediyeyi ürünlerini tanıtmak amacıyla sunduğu, daha sonra Osmanlı yönetiminden binlerce tabancalık sipariş aldığı belirtildi.
Colt’un benzer bir yöntemi Kırım Savaşı sırasında Rus Çarı I. Nikolay’a karşı da uyguladığı ve Rus yönetimine özel işlemeli tabancalar verdiği biliniyor.
LİNCOLN’E ÖZEL TÜFEK HEDİYE EDİLDİ
Silah üreticisi Oliver Winchester da özel olarak hazırlattığı, altın işlemeli bir Henry tüfeğini ABD Başkanı Abraham Lincoln’e hediye etmişti.
Hediyenin, savaş dönemindeki silah sözleşmelerinde yönetimin desteğini kazanma amacı taşıdığı değerlendirilmişti.
Sonraki yıllarda Ulysses S. Grant, Grover Cleveland, Theodore Roosevelt, Harry Truman ve John F. Kennedy gibi ABD başkanlarına da kişiselleştirilmiş tabanca ve tüfekler sunuldu.
KRUSHCHEV’DEN EISENHOWER’A AV TÜFEĞİ
Sovyetler Birliği Başbakanı Nikita Kruşçev, 1959 yılındaki ABD ziyareti sırasında Başkan Dwight Eisenhower ile Savunma Bakanı Neil McElroy’a özel işlemeli av tüfekleri hediye etmişti.
İjevsk’te üretilen silahların gövdelerinde altın ve gümüş işlemeli av sahneleri bulunuyordu.
TRUMP’A ALTIN KAPLAMALI TABANCA VERİLMİŞTİ
Çekya Başbakanı Andrej Babiš de 2019 yılında ABD Başkanı Donald Trump’a sınırlı sayıda üretilen, altın kaplamalı bir CZ 75 tabanca hediye etmişti.
Tabancanın üzerine Trump’ın doğum yılı işlenmiş, üretici şirket de ürününün devlet hediyesi olarak seçilmesinden gurur duyduğunu açıklamıştı.
DİPLOMATİK HEDİYELER KAYIT ALTINA ALINIYOR
Devlet ve hükümet başkanlarına verilen değerli hediyeler, ülkelerin mevzuatlarına göre kayıt altına alınıyor. Silah niteliğindeki hediyeler ise genellikle güvenlik birimlerine teslim ediliyor, etkisizleştiriliyor veya müzelere bağışlanıyor.
Erdoğan’ın NATO liderlerine sunduğu .357 Magnum tabancaların da ilgili ülkelerin diplomatik hediye ve silah mevzuatları kapsamında muhafaza edilmesi bekleniyor.
