Ev kadınlarının sosyal güvenceye kavuşmasına yönelik kapsamlı bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı 40 maddelik teklifte; ev kadınlarının sigortalanması, geçmiş yıllar için borçlanma hakkı, emeklilik, ücretsiz sağlık hizmeti ve ev hizmetlerinde çalışanların iş güvencesine ilişkin düzenlemeler bulunuyor.
PRİMLERİN HAZİNE TARAFINDAN ÖDENMESİ ÖNERİLDİ
Teklife göre ev içinde gerçekleştirilen temizlik ve bakım emeğinin sigortalılık kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.
Ev kadınlarının Bağ-Kur yani 4/b statüsünde sigortalı olması, emeklilik ve sağlık primlerinin ise Hazine tarafından karşılanması teklif ediliyor.
Daha yüksek emekli aylığı almak isteyenlerin ayrıca ek prim ödeyebilmesi de düzenlemede yer alan başlıklar arasında.
GEÇMİŞ YILLARA BORÇLANMA HAKKI
Teklifin yasalaşması hâlinde ev kadınlarına geçmişte sigortasız şekilde evde çalıştıkları dönemler için borçlanma hakkı tanınması öngörülüyor.
Böylece belirli şartları karşılayan kadınların geçmiş yılları emeklilik hesabına dahil edebilmesinin önü açılacak.
55 YAŞINDA EMEKLİLİK ÖNERİSİ
İsa Karakaş’ın aktardığı teklif kapsamında ev kadınlarına 55 yaşında emeklilik hakkı tanınması da bulunuyor.
Emekli aylığı bağlama oranının yüzde 90’a kadar çıkabilmesi, iş göremez hâle gelen ev emekçilerine ise yüzde 70 ila 80 arasında malullük aylığı bağlanması öneriliyor.
SAĞLIK HİZMETLERİ İÇİN ÜCRET ALINMAMASI ÖNGÖRÜLÜYOR
Teklifte ev kadınları ile ailelerinin Genel Sağlık Sigortası kapsamında herhangi bir prim ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi de yer alıyor.
Düzenleme bu hâliyle kabul edilirse ev içi emeğin sosyal güvenlik sistemi içinde doğrudan tanınması hedefleniyor.
GÜNDELİKÇİ ÇALIŞANLARA YENİ HAKLAR
Teklif yalnızca kendi evinde çalışan kadınları kapsamıyor. Başka evlerde temizlik, bakım veya benzeri işlerde çalışanların da İş Kanunu kapsamına alınması öngörülüyor.
Bu kişilere kıdem tazminatı ve yıllık izin hakkı verilmesi, 30 günü aşan çalışmalarda yazılı sözleşme yapılması teklif ediliyor.
İşveren konumundaki ev sahiplerine ise cam silme gibi riskli işlerde koruyucu ekipman sağlama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor.
BAKIM VERENLERE “MOLA BAKIMI”
Yaşlı veya hasta yakınına sürekli bakım sağlayan kişilere yönelik yeni haklar da teklif kapsamında bulunuyor.
Buna göre bakım verenlere belirli sürelerle “mola bakımı” hizmeti sağlanması, yılda en az 30 gün geçici izin hakkı tanınması ve psikolojik ile hukuki destek verilmesi öngörülüyor.
BELEDİYELERE KREŞ VE BAKIMEVİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Teklifte büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş, mola evi ve yaşlı bakımevi açılmasına yönelik yükümlülükler getirilmesi de yer alıyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM’de kabul edilmesi ve ardından Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu nedenle söz konusu haklar şu aşamada yürürlükte değil, kanun teklifi niteliğinde.
