Trabzon’da yaşayan Fatih Çolak’ın ata tohumu hikâyesi, yıllar önce balkonunda sebze yetiştirmesiyle başladı. Çolak, balkon üretimi sırasında hibrit tohumlardan beklediği verimi alamayınca yerel ve ata tohumlarına yöneldi. Türkiye’nin farklı bölgelerinden tohum toplamaya başlayan Çolak, zamanla bu tohumları yalnızca kendi üretimi için değil, başkalarına ulaştırmak için de çoğaltmaya başladı. Böylece küçük bir balkon denemesi, yerel tohumların korunmasına yönelik gönüllü bir harekete dönüştü.
HASTALIK SONRASI DOĞAL ÜRETİME YÖNELDİ
Çolak’ın doğal üretime ilgisi, geçirdiği ciddi bir rahatsızlığın ardından daha da arttı. Kaynaklarda yer alan bilgilere göre uzmanların sağlıklı ve doğal beslenme tavsiyesi üzerine endüstriyel ürünlerden uzaklaşmaya çalışan Çolak, kendi gıdasını üretme fikrine ağırlık verdi. Bu süreçte kimyasal kullanmadan üretim yapma, yerel tohumları çoğaltma ve bunları daha geniş kitlelerle paylaşma amacı öne çıktı. Kendi sağlığı için başlayan arayış, zamanla toplumsal bir farkındalık çalışmasına dönüştü.
TOHUMLARI TOPLUYOR, ÇOĞALTIYOR VE PAYLAŞIYOR
Fatih Çolak’ın çalışması birkaç aşamadan oluşuyor. Önce Türkiye’nin farklı bölgelerinden ata tohumu niteliği taşıyan yerel çeşitler toplanıyor. Ardından bu tohumlar uygun koşullarda ekilerek çoğaltılıyor. Çoğaltılan tohumlar yeniden ayrıştırılıp saklanıyor ve talep eden yurttaşlara ücretsiz gönderiliyor. Bu yönüyle hareket, yalnızca tohum dağıtımı değil; aynı zamanda yerel çeşitlerin yeniden üretime kazandırılması, toprağa dönmesi ve elden ele çoğalması anlamına geliyor. Haber kaynaklarında Çolak’ın kendi imkânlarıyla 150 binden fazla ata tohumunu Türkiye genelindeki yurttaşlara ve çiftçilere ulaştırdığı bilgisi yer alıyor.
ÇİFTÇİLERE, OKULLARA VE KURUMLARA ULAŞTI
Çolak’ın dağıttığı tohumların yalnızca bireysel bahçelere değil, çiftçilere, okullara ve çocuk esirgeme kurumlarına da gönderildiği belirtiliyor. Böylece çalışma, balkon bahçeciliğiyle sınırlı kalmayıp eğitim, farkındalık ve üretim alanlarına da yayıldı. Tohumların farklı illerde ekilmesiyle hem yerel üretim bilinci güçleniyor hem de ata tohumlarının yeni kuşaklara aktarılması için somut bir adım atılmış oluyor. Çolak’ın hareketi, büyük bir şirket ya da kampanya desteği olmadan, kişisel emek ve gönüllü paylaşım üzerinden büyüyen örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
YEREL TOHUM BİLİNCİ İÇİN ÖNEMLİ BİR ÖRNEK
Ata tohumu çalışmaları, Türkiye’nin tarımsal mirasının korunması açısından önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın “Mirasımız Yerel Tohum” projesinde de yerel tohumların toplanması, korunması ve geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Bakanlık projesi kapsamında Anadolu’dan yerel tohumların toplandığı ve bazı ata tohumlarının tescillenerek üretime kazandırıldığı belirtiliyor. Fatih Çolak’ın gönüllü çalışması da bu genel çabanın toplumdaki karşılığını gösteren bireysel örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Bir balkonla başlayan hikâye, bugün yerel tohumların korunması, doğal üretim ve paylaşım kültürü açısından dikkat çeken bir sürece dönüşmüş durumda.
