Elazığ'ın Sivrice ilçesinde bulunan Hazar Gölü'ndeki "batık şehir" olarak bilinen tarihi yerleşim alanına, bir grup gönüllü dalgıç dalış yaparak su altındaki kalıntıları görüntülemeye başladı. Dalgıçlar, halk arasında bu isimle anılan alanda, farklı meslek gruplarından oluşan bir ekip ile çalışıyor.
Geçen yıl "Anadolu'nun Derinlikleri Projesi"ni hayata geçiren 4 gönüllü dalgıç, ilgili kurumların desteği ile Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki baraj göllerine dalış yaparak, sarnıç, mezar, yazıt, kilise, köprü ve tünel gibi tarihi kalıntıları su altı kamerasıyla belgelemek için çalışmalara başladı.
DALGIÇLARDAN ANADOLU ÇALIŞMASI
Anadolu'daki batık şehirleri görüntüleme hedefinde olan ekip, 1830'lu yıllardan itibaren su seviyesinin yükselmesi sonucunda kıyıdaki tarihi yerleşimlerin su altında kaldığı Hazar Gölü'ne de dalış yaparak tarihin izini sürüyor. Gönüllü dalgıçlar, görüntüledikleri bu kalıntılar ile ilgili tespitlerini düzenleyecekleri rapora dönüştürmeyi planlıyor.
TÜRKİYE'NİN ATLANTİS'İ PROJESİ
Proje hakkında bilgi veren dalış koordinatörü Nizam Kaya, daha önce 6 belgesel çekerek su altındaki tarihi mirası kayıt altına aldıklarını ifade etti. Hazar Gölü'nde üçüncü dalışlarını gerçekleştirdiklerini belirten Kaya, "Bu tektonik gölün ada kısmında bir kilise ve kilisenin üst kısmında da bir kale bulunuyor. Yaklaşık 1 kilometre uzunluğunda surlar batıya doğru devam ediyor.
Bu surlar birçok kitapta ve Osmanlı salnamelerinde geçiyor. Burada yaklaşık 116 hanenin olduğu yazıyor. Bunun açığa çıkması ve dalış turizmine kazandırılmasını istiyoruz," dedi.
Kaya, projenin Anadolu'daki medeniyetlerin sular altında kalan izlerini ortaya çıkarmayı amaçladığını ve "batık şehir'in Türkiye'nin Atlantis'i olabileceğini vurgulayarak, dalış turizmine katkı sağlayacaklarını söyledi. Kaya, ayrıca "Mısır dalış turizminde öne çıkıyorsa, bizim bölgemiz neden çıkmasın?" diyerek, bölgeye dalış turizmi ile birlikte bir akım olacağına inandığını ifade etti.
DÜNYA ÇAPINDA BİR ÇALIŞMA HEDEFİ
"Batık şehir"nin seyahatnamelerde de yer aldığına dikkat çeken Kaya, projeyle ilgili çalışmalarının dünya çapında bir önem taşıyacağının altını çizdi. Yabancı turistler tarafından da kayda geçirilen bu yerin, Harput Kalesi’nden daha eski olduğu iddia ediliyor. Bu çevrede benzer yapıların sayısı oldukça fazla.
Fırat ve Dicle nehirlerinin altında yaklaşık 800 yapının bulunduğu tahmin ediliyor. Bu yapılar arasında 600'e yakın olanların henüz keşfedilmediği belirtiliyor. Bu batık şehir de bu yapıların arasında yer alıyor.
Çalışmalarımız devam ediyor. Dalışlar sırasında, surdan başlayarak 3 metreden 12 metreye kadar uzanan bir derinlikteki sur yapısını inceleme fırsatımız oldu. Görüntüler mevsimsel değişiklikler gösterebiliyor.
Özellikle Eylül ve Ekim aylarında daha net görüntüler elde ediliyor. Şu anda keşif dalışlarımız sürüyor; birçok amfora kalıntısı, parçaları ve mezarlık alanları mevcut.
KAYALAR: "BU DÜNYA ÇAPINDA BİR ÇALIŞMA OLACAK"
Kaya, çalışmalar sırasında tarihi kalıntılara ve doğal yaşam alanlarına zarar vermediklerini ifade ederek, "Bu proje, Elazığ’a ve Türkiye’ye önemli katkılar sağlayacak," dedi.
GÜL: "YAPILARIN BULUNMASI İÇİN SONAR CİHAZI KULLANILACAK"
Ekibin güvenlik ve keşif sorumlusu Faruk Gül, yaklaşık bir yıldır gölü araştırdıklarını belirterek, dalışlarında odaklandıkları alanların burçlar ve kale yapıları olduğunu, bu yapıları görüntüleyip belgelediklerini aktardı. Gül, "Bu bölgede 116 hane ve iş yerinin bulunduğuna dair veriler mevcut. Bu haneleri bulabilmek için sonar cihazları kullanacağız.
Yerlerini tespit ettikten sonra dalış yaparak görüntü alacağız. Kale girişinde iki burç ve bir gözetleme kulesi keşfettik ve bunların görüntülerini çektik. Merdiven yapıları, sur girişleri ve birkaç oda girişi de keşfettik.
Henüz iç kısımlara girmedik, fakat bu alanların araştırmaları devam ediyor. Güvenlik önlemlerini aldıktan sonra iç kısımların da görüntülerini çekeceğiz. Bölgede birçok tarihi buluntuyla karşılaştık.
İri ve ufak çaplı küpler ile tahıl depolamak için kullanılan insan boyutunda testiler mevcut. Ayrıca mezarlık alanı da alt kısımda yer alıyor. Mezarlık bölgesinin üst kısmında büyük bir sunak alanı bulunuyor. Yaptığımız çalışmalar buranın tarihine ışık tutacaktır."
