İstanbul'da binaların dayanıklılığına ilişkin veriler endişe verici bir tablo ortaya koydu. İBB'nin hızlı tarama çalışmalarında binlerce yapı riskli bulunurken, deprem sonrasında artan inceleme başvurularının zamanla azaldığı belirtildi.
173 BİN BAŞVURUDAN 40 BİNİ İNCELENDİ
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) 19 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre, hızlı tarama çalışmaları kapsamında 173 bin başvuru alındı. Ekipler 140 bin binayı ziyaret etti, yaklaşık 40 bin yapıda ise yerinde teknik inceleme gerçekleştirdi. 2020 yılında Avcılar ve Silivri'de başlayan uygulama, daha sonra İstanbul'un 39 ilçesine yayıldı. Çalışmalarla binaların deprem güvenliğine ilişkin ön değerlendirme yapılması ve öncelikli müdahale gerektiren yapıların belirlenmesi amaçlanıyor.
18 BİN 800 BİNA YÜKSEK RİSK GRUBUNDA
Temmuz 2020 ile Temmuz 2026 arasındaki çalışmalara ilişkin paylaşılan verilere göre, incelenen binaların 10 bin 432'si yüksek, 8 bin 368'i ise çok yüksek riskli olarak sınıflandırıldı. Böylece iki kategorideki toplam bina sayısı 18 bin 800'e ulaştı. Bu rakam, incelenen yapıların yaklaşık yüzde 47'sine karşılık geliyor.
1.238 BİNA DEPREM OLMADAN DA ÇÖKEBİLİR
İBB Deprem Risk Yönetimi Başkanı Murat Yün'ün basına yansıyan açıklamalarına göre, İstanbul'da 1.238 bina herhangi bir deprem yaşanmadan da kendiliğinden çökme tehlikesi taşıyor. Kamuoyunda “tabut bina” olarak anılan bu yapıların durumu, deprem güvenliğinin yanı sıra mevcut taşıyıcı sistemlerin dayanıklılığını da gündeme getiriyor.
RİSKLİ BİNALAR HANGİ İLÇELERDE YOĞUNLAŞIYOR?
Paylaşılan ilçe dağılımında Avcılar ve Zeytinburnu ilk sıralarda yer alıyor. Bağcılar, Küçükçekmece ve Fatih de öne çıkan ilçeler arasında bulunuyor.
| İlçe | Paylaşılan oran |
|---|---|
| Avcılar | %19,07 |
| Zeytinburnu | %14,59 |
| Bağcılar | %8,34 |
| Küçükçekmece | %7,82 |
| Fatih | %5,65 |
| Esenyurt | %5,03 |
| Bahçelievler | %3,79 |
DEPREMİN ARDINDAN BAŞVURULAR ARTTI, SONRA AZALDI
İBB Deprem Risk Yönetimi Başkanı Murat Yün'ün açıklamalarına göre, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bina inceleme taleplerinde büyük artış yaşandı. Ancak ilerleyen dönemde başvurular azaldı. Aylık talep sayısının 500-600 seviyelerine kadar gerilediği belirtildi.
RİSKLİ BİNALARDA YIKIM VE DÖNÜŞÜM SÜRÜYOR
Paylaşılan verilere göre, öncelikli riskli yapılar arasında bulunan 2 bin 330 binanın yıkımı tamamlandı. Bu binalarda toplam 22 bin 527 bağımsız birim yer alıyordu. Ayrıca 612 bina hakkında resmî işlemlerin devam ettiği bildirildi. İBB, Ağustos 2026'da Avcılar'daki Orçelik Sitesi'nin de yıkıldığını açıkladı. İki blok ve 33 bağımsız birimden oluşan site, hızlı tarama sonucunda D sınıfı yüksek riskli olarak belirlenmişti.
KENTSEL DÖNÜŞÜM İÇİN KİRA YARDIMI ADIMI
İBB, Mart 2026'da riskli yapıların dönüşümünü desteklemek amacıyla kira yardımlarının kapsamını genişletmeye yönelik düzenlemeleri gündeme aldı. Belediye Meclisine sunulan teklifte, hızlı taramada riskli olduğu belirlenen ve mevzuata uygun güçlendirme ruhsatı alan binaların da kira yardımına dahil edilmesi öngörüldü. İBB'nin aynı dönemde paylaştığı verilere göre, 4 bin 287 bağımsız birimdeki 5 bin 223 hak sahibine toplam 372 milyon lirayı aşan kira desteği sağlandı.
İBB HIZLI TARAMA TESTİ NASIL YAPILIYOR?
İBB'nin hızlı tarama uygulamasında uzman ekipler, incelemeye uygun binalarda yerinde ölçüm yapıyor. Yapının boyutları, kolon ve perde duvarların özellikleri, beton sertliği ve donatı durumu gibi teknik bilgiler değerlendiriliyor. İşlem sırasında binalardan karot numunesi alınmıyor. Toplanan veriler kullanılarak yapının deprem güvenliğine ilişkin ön değerlendirme hazırlanıyor.
Uygulama, belirli koşulları karşılayan 2000 yılı öncesi betonarme ve yığma yapıları kapsıyor. Betonarme binalarda 10 kat ve 30 metre, yığma yapılarda ise 5 kat sınırı bulunuyor. Hızlı tarama sonucu, ayrıntılı deprem performans analizi veya resmî riskli yapı tespiti yerine geçmiyor.
BİNA TESPİTİ İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?
Binasının durumunu öğrenmek isteyen İstanbullular, İBB'nin çevrim içi Bina Tespiti sistemi üzerinden başvuru yapabiliyor. Başvuruların ardından belgeler ve yapının incelemeye uygunluğu değerlendiriliyor. Uygun bulunan binalarda teknik inceleme gerçekleştiriliyor ve sonuçlar başvuru sahiplerine bildiriliyor. İşlemler binatespiti.ibb.istanbul adresinden yapılabiliyor.
