Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, yeni anayasa, infaz düzenlemesi ve “Terörsüz Türkiye” sürecindeki hukuki tartışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Uçum, AA Analiz için kaleme aldığı yazıda özellikle yeni anayasanın nasıl yürürlüğe girmesi gerektiği üzerinde durdu.
“400 OY ALMASI REFERANDUMU ORTADAN KALDIRMAZ”
Uçum, mevcut Anayasa’ya göre anayasa değişikliklerinin Meclis’te 400 veya daha fazla oyla kabul edilmesi hâlinde zorunlu referandum bulunmadığını hatırlattı. Cumhurbaşkanının bu durumda değişikliği halkoyuna götürebildiğini belirtti.
Ancak Uçum’a göre bu kural, tamamen yeni bir anayasa hazırlanması durumunda aynı şekilde uygulanmamalı.
Yeni anayasanın halkın doğrudan onayı olmadan yürürlüğe girmesinin demokratik meşruiyet sorunu yaratacağını savunan Uçum, halkoylamasını yeni anayasa açısından zorunlu gördüğünü ifade etti.
“SON KARARI HALK VERMELİ”
Uçum, yeni anayasa ile mevcut Anayasa’da belirli maddeleri değiştiren düzenlemeler arasında hukuki nitelik farkı bulunduğunu söyledi.
Sınırlı bir anayasa değişikliğinin 400’ün üzerinde oyla referandumsuz yürürlüğe girebileceğini belirten Uçum, tamamen yeni bir anayasanın ise millî egemenlik ve demokratik meşruiyet açısından halkın onayına sunulması gerektiğini savundu.
Uçum, “Meclis ne zaman yeni anayasayı yaparsa yapsın, yeni anayasa kanunu 400 veya daha fazla oyla kabul edilse dahi bu kanun mutlak surette referanduma sunulmalı” değerlendirmesinde bulundu.
YENİ ANAYASA İÇİN 29’UNCU DÖNEMİ İŞARET ETTİ
Uçum, yeni anayasanın mevcut 28’inci Yasama Dönemi’nde tamamlanmasını güç gördüğünü de belirtti.
Türkiye’nin yeni anayasasını büyük olasılıkla bir sonraki yasama döneminde, yani 29’uncu Dönem TBMM eliyle hazırlayacağını öngördü.
7595 SAYILI KANUN İÇİN AYM DEĞERLENDİRMESİ
Uçum’un gündeminde Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair 7595 sayılı Kanun da vardı.
Kanunun 367 milletvekilinin teklifi ve 467 milletvekilinin kabulüyle çıktığını belirten Uçum, siyasi tabloyu dikkate aldığında düzenlemenin soyut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesi ihtimalini düşük gördüğünü ifade etti.
Uçum, düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olmadığı görüşünü de savundu. Farklı hukuki durumda bulunan kişilere farklı kurallar uygulanmasının tek başına eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığını belirtti.
İNFAZ REFORMUNA KAPIYI KAPATMADI
Mehmet Uçum, 7595 sayılı Kanun’un genel infaz düzenlemelerine emsal oluşturamayacağını söyledi.
Bununla birlikte Türkiye’nin infaz sisteminde reform ihtiyacının her zaman gündeme gelebileceğini belirten Uçum, cezaevlerindeki kalabalıklaşma nedeniyle yeni bir infaz düzenlemesinin tartışılabileceğini ifade etti.
Uçum, böyle bir düzenlemenin FETÖ başta olmak üzere terör ve suç örgütlerine alan açacak biçimde ele alınmasına ise karşı olduklarını belirtti.
SİYASİ DİL İÇİN “TUTSAK” VE “SÜRGÜN” UYARISI
Uçum, “Terörsüz Türkiye” sürecinde kullanılan siyasi dilin de değişmesi gerektiğini savundu.
Yurt dışındakiler için “sürgün”, tutuklu ve hükümlüler için “tutsak”, Türkiye Cumhuriyeti için ise “düşman” ifadelerinin kullanılmaması gerektiğini belirten Uçum, devletle bütünleşme sürecinde bu dilin terk edilmesi gerektiğini söyledi.
“DEMOKRASİ VE HUKUK REFORMU” MESAJI
Uçum, geçiş sürecinin tamamlanmasının ardından daha kapsamlı demokrasi ve hukuk reformlarının gündeme gelebileceğini de ifade etti.
Komisyon raporundaki demokrasiye ilişkin önerilerin TBMM’de hazırlanacak yeni düzenlemeler için önemli bir referans oluşturabileceğini savundu.
Yeni anayasa konusunda ise son sözün halkta olması gerektiğini yineleyen Uçum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile AK Parti yönetiminin yaklaşımının da yeni anayasanın referanduma götürülmesi yönünde olduğunu belirtti.
