Dünya genelinde kullanılan saat sisteminde önemli bir değişiklik gündemde. Dünya'nın dönüş hızındaki farklılıkları dengelemek amacıyla uygulanan ve bazı dakikaların 61 saniye sürmesine neden olan artık saniye sisteminin kaldırılması planlanıyor. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin katılacağı oylamada teklif kabul edilirse yeni düzenlemenin Mayıs 2027'de yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Değişikliğin günlük yaşamda kullanılan saatleri etkilemesi beklenmiyor.
61 SANİYELİK DAKİKALAR TARİHE KARIŞABİLİR
Küresel zaman ölçümünde uzun yıllardır kullanılan artık saniye uygulamasının sona erdirilmesi için çalışmalar sürüyor. Atom saatleri ile Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkı dengelemek amacıyla kullanılan sistem, geçmişte bazı dakikaların 60 yerine 61 saniye sürmesine neden oldu.
1955 yılında sezyum atom saatlerinin geliştirilmesiyle zaman ölçümünde yüksek hassasiyete ulaşılırken Dünya'nın dönüş hızının sabit olmaması, iki farklı zaman ölçümü arasında uyumsuzluk oluşturdu. Okyanus akıntıları, gezegenin erimiş çekirdeği ve doğal kuvvetler Dünya'nın dönüş hızını etkilerken son yıllarda gözlenen hızlanma da mevcut sistemin yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
ARTIK SANİYE UYGULAMASI TEKNOLOJİK SORUNLARA NEDEN OLDU
Artık saniye uygulaması, bilgisayar ve iletişim sistemlerinde çeşitli aksaklıklarla ilişkilendirildi. Geçmişte Reddit ve LinkedIn gibi dijital platformlarda yaşanan sistem sorunlarının yanı sıra uçuşlarda gecikmeler ve küresel iletişim ağlarında kesintiler meydana geldiği belirtildi.
Dünya'nın dönüş hızındaki değişim nedeniyle gelecekte saatlerden bir saniyenin çıkarılmasını gerektiren eksik saniye uygulamasının da gündeme gelebileceği ifade ediliyor. Daha önce uygulanmamış bu yöntemin dijital sistemler açısından yeni teknik sorunlar oluşturabileceği değerlendiriliyor.
SAAT SİSTEMİNDE BİR SAATLİK FARK SINIRI
Fransa'nın Versailles kentinde düzenlenen konferansta, atom saatleri ile Dünya'nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkın bir saate ulaşmasına kadar müdahale edilmemesi yönünde karar alındığı aktarıldı. Böylece saatlere belirli aralıklarla saniye eklenmesi veya çıkarılması ihtiyacının ortadan kaldırılması amaçlanıyor.
Dünya'nın mevcut dönüş hızı dikkate alındığında iki zaman sistemi arasındaki farkın bir saate ulaşmasının binlerce yıl sürebileceği belirtiliyor. Bu nedenle yeni yaklaşımın, küresel zaman ölçümünde uzun süreli istikrar sağlaması hedefleniyor.
TÜRKİYE'NİN DE ARALARINDA BULUNDUĞU 69 ÜLKE OYLAYACAK
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi 69 ülkenin, artık saniye uygulamasının kaldırılmasına ilişkin düzenlemeyi oylaması bekleniyor. Türkiye'nin de katılacağı oylamada teklifin kabul edilmesi durumunda değişikliğin Mayıs 2027'de yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Artık saniyenin kademeli olarak kaldırılmasına yönelik karar 2022 yılında alınmış, uygulama için 2035 yılı hedeflenmişti. Yeni teklifin kabul edilmesiyle bu takvimin öne çekilmesi planlanıyor.
TELEFONLAR VE KOL SAATLERİ ETKİLENMEYECEK
Planlanan düzenlemenin günlük yaşamda doğrudan bir değişikliğe neden olması beklenmiyor. Akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve kol saatleri aynı şekilde çalışmayı sürdürecek. İş, okul ve randevu saatlerinde de herhangi bir değişiklik yaşanmayacak.
Düzenleme esas olarak internet altyapıları, küresel finans sistemleri, uydu iletişimi ve hava yolu ulaşımında kullanılan hassas zaman ayarlamalarını ilgilendiriyor. Amaç, teknolojik sistemlerde zaman düzeltmelerinden kaynaklanabilecek aksaklıkları azaltmak.
