Sayıştayın 2025 yılı denetim raporları, belediyelerdeki personel atamalarına ilişkin dikkat çekici usulsüzlükleri ortaya çıkardı. Aydın, Kayseri ve Sakarya'daki üç belediyede uzman erbaşlıktan ayrılan kişilerin memur ve zabıta kadrolarına geçirilmesinde yasal koşulların gözetilmediği belirlendi. Denetçiler, bazı işlemleri açık hata kapsamında değerlendirirken mevzuata aykırı atamaların iptal edilmesi gerektiğini bildirdi.
ÜÇ BELEDİYEDE ATAMA USULSÜZLÜĞÜ TESPİT EDİLDİ
Sayıştay Başkanlığının incelemeleri, Aydın'ın Kuşadası, Kayseri'nin Yeşilhisar ve Sakarya'nın Arifiye belediyelerinde gerçekleştirilen personel atamalarına odaklandı.
Denetimlerde, geçmişte Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan bazı kişilerin memuriyet ve zabıta kadrolarına geçirilirken ilgili mevzuatta belirtilen hizmet süresi, yaş ve sınav koşullarının karşılanmadığı tespit edildi.
Sayıştay, mevzuata aykırı işlemlerin düzeltilmesini isterken bazı atamalar için doğrudan iptal gerektiği değerlendirmesinde bulundu.
UZMAN ERBAŞLARIN MEMUR OLMASI İÇİN 7 YIL ŞARTI
Uzman erbaşların devlet memurluğuna geçişinde en önemli koşullardan biri, en az yedi yıllık hizmet süresinin tamamlanması.
2016 yılında yürürlüğe giren 6663 sayılı Kanun ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'na eklenen düzenleme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92'nci maddesinden yararlanmak isteyen uzman erbaşlar için yedi yıllık hizmet şartı getirdi.
Düzenleme kapsamında kendi isteğiyle görevinden ayrılan uzman erbaşların memur kadrolarına atanabilmesi için yalnızca hizmet süresini doldurması yeterli olmuyor. Boş kadro bulunması ve atanılacak görevin diğer niteliklerinin de karşılanması gerekiyor.
MEMURİYET İÇİN 1 AY 20 GÜNÜ EKSİKTİ
Sayıştayın Kuşadası Belediyesine ilişkin raporunda, iki personelin memuriyete geçiş işlemleri incelendi.
Personellerden birinin 31 Aralık 2015 tarihinde uzman erbaşlık görevinden ayrıldığı, daha sonra memur kadrosuna atanarak zabıta memurluğuna geçirildiği belirlendi.
Diğer personelin ise 15 Temmuz 2021 tarihinde memur kadrosuna atandığı ancak uzman çavuş olarak toplam 6 yıl 9 ay 20 gün görev yaptığı tespit edildi.
Böylece söz konusu personelin yasal olarak aranan yedi yıllık hizmet süresini tamamlamasına yalnızca 1 ay 20 gün kaldığı ortaya çıktı.
BELEDİYE İTİRAZ ETTİ, SAYIŞTAY KABUL ETMEDİ
Kuşadası Belediyesi, atamaların yapıldığı dönemlere ilişkin mevzuat farklılıklarını gerekçe göstererek Sayıştayın tespitlerine karşı savunma yaptı.
Belediye, ilk personelin askerlik görevinden ayrıldığı tarihte iki yıllık hizmet koşulunun geçerli olduğunu, sonradan getirilen yedi yıllık şartın geçmişteki işlemlere uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesiyle bağdaşmayacağını ileri sürdü.
İkinci personel için ise yalnızca 1 ay 20 günlük eksiklik nedeniyle yıllardır sürdürülen kamu görevinin sona erdirilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olacağı savunuldu.
Sayıştay denetçileri, bu açıklamaları yeterli bulmadı. Yedi yıllık şartın yürürlüğe girmesinden sonra gerçekleştirilen atamalarda söz konusu koşulun aranması gerektiği belirtildi.
15 PERSONELİN ZABITA ATAMASI MERCEK ALTINDA
Kuşadası Belediyesindeki bir başka incelemede ise askeri personel geçmişi bulunan 15 kişinin memur ve zabıta kadrolarına atanma süreçleri değerlendirildi.
2010-2023 yılları arasında gerçekleştirilen işlemlerde bazı personelin yaş sınırını aştığı, atama dosyalarında ise gerekli sınavların yapıldığını gösteren belgelerin bulunmadığı belirlendi.
İncelenen personel arasında zabıta kadrosuna geçirildiği tarihte 39 ve 42 yaşında olan kişiler de yer aldı.
Sayıştay, yönetmelikteki şartları karşılamayan atamaların iptal edilmesini ve personelin uygun kadrolara geçirilmesini istedi.
ZABITA MEMURLUĞUNDA YAŞ SINIRI KAÇ?
Belediye Zabıta Yönetmeliği'ne göre zabıta memurluğuna naklen atanmak isteyen personelin belirli yaş ve sınav koşullarını karşılaması gerekiyor.
2021 yılında yapılan değişiklikle naklen atamalarda yaş sınırı 35 olarak düzenlendi. Önceki uygulamada ise bu sınır 30'du.
Yaş şartının yanında yönetmelikte öngörülen sınavda başarılı olunması da gerekiyor. Sayıştayın incelemelerinde, bazı belediyelerde bu koşulların karşılandığını gösteren belgelerin bulunmadığı tespit edildi.
KAYSERİ'DE ÜÇ PERSONELİN SINAV BELGESİ BULUNAMADI
Kayseri'nin Yeşilhisar Belediyesinde yapılan incelemelerde üç personelin zabıta memurluğuna atanma süreçlerinde eksiklikler belirlendi.
Söz konusu kişilerin 2012-2015 yılları arasında memur veya zabıta kadrolarına geçirildiği, ancak dosyalarında gerekli sınavların yapıldığını gösteren belgelerin bulunmadığı bildirildi.
Belediye yönetimi, hizmet alanının genişlemesi ve personel ihtiyacının artması nedeniyle atamaların gerçekleştirildiğini savundu.
Sayıştay ise personel ihtiyacının, mevzuata aykırı bir atamayı hukuka uygun hale getirmeyeceğini belirtti.
SAKARYA'DA DA BENZER USULSÜZLÜKLER BELİRLENDİ
Sakarya'nın Arifiye Belediyesinde de zabıta memurluğu ve zabıta komiserliği kadrolarına yapılan bazı atamalar denetim konusu oldu.
İncelemelerde, uzman erbaşlıktan ayrılan kişiler ile halihazırda memur olan bazı personelin gerekli sınav ve özel koşullar aranmadan zabıta kadrolarına geçirildiği tespit edildi.
Arifiye Belediyesi, Sayıştayın bulgularına katıldığını ve sonraki atamalarda ilgili mevzuat hükümlerine dikkat edileceğini bildirdi.
YILLARCA ÇALIŞMAK KAZANILMIŞ HAK SAYILMIYOR
Sayıştayın değerlendirmelerinde öne çıkan bir diğer konu ise kazanılmış hak tartışması oldu.
Denetçilere göre mevzuata aykırı şekilde gerçekleştirilen bir atamanın üzerinden uzun yıllar geçmesi, işlemi kendiliğinden hukuka uygun hale getirmiyor.
Anayasa Mahkemesinin 2017 yılında verdiği kararda da uzman erbaşların memuriyete geçişinde getirilen yedi yıllık hizmet şartı iptal edilmemişti.
Sayıştay raporlarında, mevzuata aykırı atamaların düzeltilmesi ve gerekli durumlarda iptal edilmesi gerektiği vurgulandı. Ancak raporlardaki tespitler, ilgili personelin tamamının görevine son verildiği anlamına gelmiyor. Belediyelerin atacağı idari adımlar ve olası hukuki süreçler belirleyici olacak.
