ABD siyasetinde İran gerilimi üzerinden yeni bir kriz başlığı açıldı. Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri hamleleri ve sert söylemleri, Demokratik Parti içinde “azil” tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
DEMOKRATLARDAN AZİL ÇAĞRISI YÜKSELİYOR
Başta Ed Markey olmak üzere birçok Demokrat isim, Başkan’ın dış politika adımlarını hukuki zeminde tartışmaya açtı. Markey, yaptığı açıklamada, “İran’daki bu yasa dışı savaşı durdurmalıyız” diyerek, sürecin sadece siyasi değil aynı zamanda anayasal bir kriz yarattığını savundu. Markey ayrıca, “Temsilciler Meclisi, Donald Trump'a karşı azil maddelerini görüşmek ve geçirmek üzere toplanmalıdır. Ardından Senato onu görevden almalıdır.” ifadeleriyle çağrısını netleştirdi.
“SUÇ İŞLEDİ” ÇIKIŞI
Temsilciler Meclisi üyelerinden Seth Moulton da benzer bir çizgide değerlendirmelerde bulundu. Moulton, ateşkese rağmen devam eden gerilimin ABD’yi daha büyük bir çatışmanın eşiğine getirdiğini belirterek, “Trump'ın suç işlediğini” ifade etti. Açıklamasında, Kongre’nin derhal harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.
SERT ELEŞTİRİLER VE SOYKIRIM İDDİASI
Demokrat kanadın öne çıkan isimlerinden Alexandria Ocasio-Cortez ise tartışmayı daha ileri bir noktaya taşıdı. Cortez, “Başkan, İran halkına karşı soykırım tehdidinde bulundu.” sözleriyle Trump’ın söylemlerini sert biçimde eleştirdi. Cortez, Başkan’ın görevden alınmasının kaçınılmaz olduğunu savundu.
EKONOMİ VE GÜVENLİK VURGUSU
Bir diğer Demokrat isim John Larson da yürütülen askeri sürecin yalnızca dış politikayla sınırlı kalmadığını dile getirdi. Larson, “(Trump'ın) İran'da yürüttüğü yasa dışı savaş, sadece ABD’li aileler için fiyatları yükseltmekle kalmıyor, Amerikan hayatlarına da mal oluyor.” diyerek ekonomik ve insani maliyetlere dikkat çekti. Larson, Başkan’a yönelik azil maddelerini sunduğunu açıkladı.
TRUMP’TAN SERT MESAJLAR
Öte yandan Donald Trump, İran’a yönelik planlanan askeri adımlarla ilgili açıklamalarında gerilimi tırmandıran ifadeler kullandı. Trump, belirli bir saat vererek büyük çaplı bir operasyon sinyali verirken, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “Bu gece koca bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri getirilmeyecek.” ifadeleriyle dikkat çekti.
GEÇİCİ ATEŞKES VE DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Tüm bu tartışmaların gölgesinde, ABD ile İran arasında İsrail’in de dahil olduğu geçici bir ateşkes süreci yürütülüyor. Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla sınırlı süreli ateşkese onay verdiğini açıklarken, Tahran yönetimi müzakere sürecine açık mesajlar verdi.
Bölgesel ve küresel aktörlerin devreye girdiği süreçte, Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın diplomatik temasları dikkat çekiyor. Ancak sahadaki kırılgan dengeler ve siyasi söylemlerin sertleşmesi, ateşkesin kalıcılığına ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
