Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) yıllık zirvesi 29-30 Ekim'de Ankara'da gerçekleştirilecek. Dışişleri bakanları 29 Ekim'de, liderler ise 30 Ekim'de bir araya gelecek. Zirvede ekonomik işbirliği, Orta Koridor, dijitalleşme ve TDT'nin gelecek dönem stratejisinin öne çıkması bekleniyor. Milli İstihbarat Akademisi Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Koçak, TDT'nin 17 yıllık kurumsal gelişimini, ekonomik ilişkilerini ve uluslararası alandaki açılımını değerlendirdi. Koçak, Ankara Zirvesi'nin mevcut işbirliğini daha ileri taşıyacak süreçlerin başlatılması açısından önemli bir zemin oluşturacağını belirtti.
TÜRKİYE'NİN TDT ÜYELERİYLE TİCARETİ 16,9 MİLYAR DOLARA ÇIKTI
TDT'nin gelişiminde ekonomik ilişkiler öne çıkan alanlardan biri oldu. Üye ve gözlemci ülkelerin toplam Gayri Safi Yurt İçi Hasılası 2,4 trilyon doları, dış ticaret hacmi ise 1,27 trilyon doları aştı. Türkiye'nin üye ülkelerle 2002'de 871 milyon dolar olan ticaret hacmi, 2025 sonunda 16,9 milyar dolara yükseldi. Üye ve gözlemci ülkelerle yıllıklandırılmış ticaret hacmi ise Temmuz 2026 itibarıyla 27,8 milyar dolara ulaştı.
ORTA KORİDOR'DA TAŞIMACILIK YÜZDE 22 ARTTI
Orta Koridor, Türk devletleri arasındaki ekonomik entegrasyonun önemli ayaklarından biri olarak öne çıktı. Hat üzerindeki yük miktarı 2025'te 4 milyon tonu aşarken, 2026'nın ilk 8 ayında taşımalar bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22 arttı. Basitleştirilmiş Gümrük Koridoru Anlaşması'nın Kasım 2024'te yürürlüğe girmesi ticaret süreçlerinin kolaylaştırılmasına katkı sağlarken, e-Permit uygulaması taşımacılıktaki belge yükünün azaltılmasına yönelik adımlardan biri oldu. Türk Yatırım Fonu da Temmuz 2026'da Kazakistan'daki KMF Bank'a Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile birlikte 10 milyon dolara kadar kredi sağlanmasını içeren ilk finansman anlaşmasını imzaladı.
TDT'NİN KÜRESEL AÇILIMI GENİŞLİYOR
2025 Gebele Zirvesi'nde başlatılan TDT+ formatıyla yatırım, teknoloji, eğitim ve ulaştırma alanlarında üçüncü taraflarla işbirliğinin geliştirilmesinin önü açıldı. Macaristan'ın gözlemci konumu ve 2025'te düzenlenen Budapeşte gayriresmi zirvesinin yanı sıra Japonya ile 2026'da gerçekleştirilen üst düzey temaslar da TDT'nin uluslararası bağlantılarının genişlediğini gösteren gelişmeler arasında yer aldı. TDT dışişleri bakanlarının New York'taki son toplantısında ise teşkilatın Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda gözlemci statüsü kazanması hedefi gündeme getirildi.
ANKARA ZİRVESİNDE YENİ DÖNEM BAŞLIKLARI
Ankara Zirvesi'nde dönem başkanlığının Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçmesi planlanıyor. Genel sekreterlikteki yenilenme ve 2027-2031 dönemini kapsayacak strateji belgesinin şekillendirilmesi de zirvenin öne çıkan gündem maddeleri arasında bulunuyor. Gümrük kolaylıklarının genişletilmesi, Türk Yatırım Fonu çalışmalarının ilerletilmesi, Orta Koridor'daki taşımacılığın geliştirilmesi ile dijitalleşme ve yapay zeka projelerinin somutlaştırılması zirveden beklenen başlıklar arasında gösteriliyor. Koçak, TDT'nin bundan sonraki döneminde liderler düzeyindeki ilişkilerin yanı sıra bakanlıklar, üniversiteler, iş çevreleri ve sivil toplum arasındaki temasların geliştirilmesinin de önem taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.
