Türkiye'nin su kaynaklarına ilişkin iklim değişikliği senaryoları, Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde gündeme geldi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bilimsel çalışmaların yüzyıl sonuna kadar su kaynaklarında önemli bir azalmaya işaret ettiğini açıkladı.
Yumaklı, Türkiye'nin 25 nehir havzasında yapılan araştırmalara göre yıllık kullanılabilir su potansiyelinin 2100 yılına doğru yaklaşık yüzde 25 azalabileceğini belirtti. Bakan, ortalama sıcaklıklarda 6 dereceye varan artışların öngörüldüğünü de bildirdi.
İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği üzerindeki olası etkilerine değinen Yumaklı, Türkiye'nin su yönetiminde önleyici politikalara ağırlık verdiğini söyledi.
25 NEHİR HAVZASINDA 2100 YILINA KADAR İNCELEME YAPILDI
Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, COP31 kapsamında düzenlenen buzulların korunması ve sürdürülebilir finansman konulu üst düzey toplantıda konuştu.
Türkiye'nin Akdeniz Havzası'ndaki konumu nedeniyle iklim değişikliğinin etkilerine karşı hassas olduğunu belirten Yumaklı, yürütülen bilimsel çalışmalara ilişkin şu bilgileri verdi:
"Ülkemizde 25 nehir havzasında yürüttüğümüz bilimsel çalışmalarla, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki muhtemel etkilerini 2100 yılına kadar değerlendirdik. Projeksiyonlarımız, ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini ortaya koymaktadır. Bu değişimlerin, artan buharlaşmayla birlikte kullanılabilir su kaynaklarımız üzerinde de önemli sonuçları olacaktır."
Yumaklı, bu senaryolara göre Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinde yüzyıl sonuna doğru yaklaşık yüzde 25 azalma yaşanabileceğini ifade etti.
2026-2035 ULUSAL SU PLANI UYGULAMADA
Bakan Yumaklı, su kaynaklarındaki olası azalmanın tarım ve gıda arzı açısından sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.
İklim değişikliğiyle mücadelede önceden hazırlık yapılmasının önemini vurgulayan Yumaklı, "Bizim yaklaşımımız nettir: Krizlere müdahale etmek yerine riskleri önceden yönetmek zorundayız." dedi.
Temiz suya erişimi bir beka meselesi olarak değerlendirdiklerini belirten Bakan, 2026-2035 dönemini kapsayan Ulusal Su Planı'nın uygulamaya alındığını açıkladı.
Planla suyun daha verimli kullanılması ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlık kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
SU YÖNETİMİNE 1,4 MİLYAR DOLARI AŞAN PROJE BÜTÇESİ
Türkiye'nin su yönetimi ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarında farklı finansman modellerinden yararlandığını belirten Yumaklı, iki büyük projenin bütçelerini paylaştı.
Dünya Bankası ile yürütülen Türkiye İkinci Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi'nin bütçesinin 819 milyon dolar olduğunu açıklayan Yumaklı, Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Projesi için de 600 milyon dolar ayrıldığını bildirdi.
Böylece iki projenin toplam bütçesi 1 milyar 419 milyon dolara ulaşıyor.
Bakan Yumaklı, iklim değişikliğine uyum çalışmalarında kamu kaynaklarının yanı sıra uluslararası finans kuruluşlarının imkânlarından, hibe ve kredi desteklerinden ve kamu-özel iş birliği modellerinden yararlanıldığını belirtti.
ÇİFTÇİLERE 15 MİLYON LİRAYA KADAR KREDİ DESTEĞİ
Tarımda su verimliliğini artırmaya yönelik finansman imkânlarına da değinen Yumaklı, basınçlı sulama yatırımlarına sağlanan destekleri anlattı.
Bakan, "Ziraat Bankamız aracılığıyla ise uygun koşulları sağlayan basınçlı sulama yatırımlarına 15 milyon liraya kadar kredi ve yüzde 100'e varan faiz desteği sunuyoruz." ifadelerini kullandı.
Yumaklı, özel sektörün de su verimliliğinin geliştirilmesinde ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın artırılmasında önemli rol üstlendiğini belirtti.
BUZULLARIN ERİMESİ SU KAYNAKLARINI ETKİLİYOR
COP31'deki toplantının ana gündemlerinden biri, dağlık bölgelerdeki buzulların korunması oldu.
Tacikistan, Kırgızistan, Nepal, Pakistan ve Bhutan tarafından organize edilen toplantıda, buzulların geleceği ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın finansmanı ele alındı.
Yumaklı, 2024'ün kayıtlardaki en sıcak yıl olduğunu, 2025'te küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,43 derece üzerine çıktığını söyledi.
Buzullar, kar örtüsü ve donmuş toprak alanlarını kapsayan kriyosferin su döngüsü açısından önemine değinen Bakan, dağlardaki kar ve buz rezervlerinin nehir havzalarının su dengesine katkı sağladığını anlattı.
Buzullarda yaşanan değişimlerin yalnızca dağlık bölgeleri değil, su kaynaklarına bağlı milyonlarca insanı etkileyebileceğini belirtti.
BUZULLAR İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİR FİNANSMAN ÇAĞRISI
Yumaklı, dağ ekosistemlerinin korunmasında bilimsel çalışmalar kadar finansmanın da gerekli olduğunu ifade etti.
Buzulların izlenmesi, su bütçelerinin güncellenmesi, hidrolojik modelleme ile tahmin ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesinin öncelikli yatırım alanları arasında bulunması gerektiğini söyledi.
Toplantıya Tacikistan Başbakan Yardımcısı Sulaymon Ziyozoda, Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev ve Asya Kalkınma Bankası Başkanı Masato Kanda'nın yanı sıra Nepal, Pakistan, Bhutan, Azerbaycan, Lesotho ve Ermenistan'dan üst düzey temsilciler katıldı.
COP31'in uluslararası iş birliğini güçlendirmek için fırsat sunduğunu belirten Yumaklı, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Unutmayalım ki buzulları korumak, o dağlardan beslenen nehirleri, tarımsal üretimi, şehirleri ve gelecek nesillerin yaşamını korumaktır."
