Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın 2017 yılında Arakan Eyaleti'nde Rohingya Müslümanlarına karşı soykırım işlediğine hükmetti. Gambiya'nın 2019'da açtığı davada Myanmar'ın soykırımı önleme ve cezalandırma yükümlülüklerini ihlal ettiği belirlendi. Türkiye, kararı memnuniyetle karşılayarak Myanmar'a mahkeme kararını eksiksiz uygulama çağrısında bulundu. Yaklaşık yedi yıl süren hukuki sürecin sonunda verilen karar, UAD'nin bir devleti doğrudan soykırımdan sorumlu tuttuğu ilk karar oldu.
MYANMAR'DA 2017 YILINDA NE YAŞANDI?
Myanmar ordusu, Ağustos 2017'de Arakan Eyaleti'nde Rohingya Müslümanlarının yaşadığı bölgelere geniş çaplı askerî operasyonlar düzenledi. Operasyonlarda siviller öldürüldü, köyler tahrip edildi ve ağır insan hakları ihlalleri yaşandı.
Birleşmiş Milletlerin değerlendirmelerine göre 10 binden fazla kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce Rohingya ise Bangladeş'e sığındı.
UAD'DEN MYANMAR'A SOYKIRIM KARARI
Gambiya, Myanmar'ın 1948 Soykırım Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle 11 Kasım 2019'da UAD'de dava açtı. Mahkeme, Ocak 2020'de geçici tedbir kararı verirken Myanmar'ın itirazlarını Temmuz 2022'de reddetti.
UAD, 19 Kasım 2026'da açıkladığı kararda Myanmar'ın Rohingya Müslümanlarına karşı soykırım işlediğine 6'ya karşı 9 oyla hükmetti.
Mahkeme, Myanmar'ın sorumlular hakkında gerekli adımları atmasına, benzer ihlalleri önlemesine ve mağdurlara uygun giderim sağlamasına karar verdi.
TÜRKİYE'DEN MYANMAR'A KARARI UYGULAMA ÇAĞRISI
Dışişleri Bakanlığı, UAD'nin kararını memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Türkiye'nin Gambiya tarafından açılan davaya başından itibaren destek verdiği belirtildi.
Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Söz konusu tarihi karar, Rohingya Müslümanlarının maruz kaldıkları sistematik zulmün tescili, adaletin temini ve hesap verebilirliğin tesisi bakımından bir dönüm noktası teşkil etmektedir."
Türkiye, Myanmar'dan mahkeme kararını gecikmeksizin uygulamasını ve Rohingya Müslümanlarının temel haklarını güvence altına almasını istedi.
Açıklamada, "Türkiye, Rohingya Müslümanlarıyla dayanışma içinde olmaya ve ana vatanlarına güvenli, gönüllü, onurlu ve sürdürülebilir dönüşlerini sağlamaya yönelik uluslararası çabaları desteklemeye devam edecektir." denildi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de kararı memnuniyetle karşılayarak Myanmar'ın uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.