Denizli’nin Çal ilçesindeki 853 yıllık geleneğe sahip Sudan Koyun Geçirme Yarışması, çobanların sürülerini "elci" koyunlarının liderliğinde Büyük Menderes Nehri'nden geçirme mücadelesiyle devam etti. UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan etkinlik, Aşağıseyit Mahallesi Köprübaşı mevkisinde gerçekleştirildi. Bu yılki etkinliğe çevre ilçelerden katılan 47 çoban, 63 sürüyle yarışmak için yer aldı.
YARIŞMA HAZIRLIKLARI
Çobanlar, sürü lideri rolündeki "elci" koyunlarını bir yıl boyunca titizlikle eğittikten sonra yarışmanın yaklaştığı günlerde antrenmanlarını artırdı. Güneşin doğmasıyla birlikte yerlerini alan çobanlar, boyayıp süsledikleri koyunlarının öncülüğünde sürülerini nehirden geçirerek karşı kıyıya ulaşmaya çalıştı. Yarışma sırasında, çobanlar suya girerek koyunlarını eğitip nehrin karşısına geçirmeye çabalarken, seyirciler de manilerle destek vererek alkışlarla yarışmacılara moral verdi. Bazı çobanlar ise hayvanlarının suya atlamaması nedeniyle büyük hüzün yaşadı.
GENÇ ÇOBANDAN AÇIKLAMALAR
16 yaşındaki Hasan Seren, "Mor" ismini verdiği koyunla katıldığı yarışmada, koyunuyla zamanının çoğunu birlikte geçirmenin önemine değindi. Seren, "Geceleri yanında yatıyordum, bu işi yapmak çok zor. Biz emek verdik, o da sağ olsun hakkını verdi ve suya girdi.
Hedefimiz herkes gibi birincilik." dedi. Yarışmaya "Aşkar" adını verdiği koyunuyla katılan Necip Atıcı ise hazırlıklara 2-3 ay önce başladıklarını belirtti. Atıcı, "Bu işin temelinde hayvan sevgisi bulunuyor. Koyunum da beni mahcup etmedi." ifadelerini kullandı.
ETKİNLİK VE ÖDÜLLER
Sabah saatlerinde yapılan ön eleme turlarının ardından finale kalan çobanlar, öğleden sonra birincilik için mücadele etti. Sudan Koyun Geçirme Yarışması ve Çoban Bayramı etkinliği kapsamında dereceye giren çobanlara çeşitli ödüller verildi. Yarışmayı, Çal Kaymakamı Hatice Gamze Kuran, ilçe belediye başkanı Ahmet Hakan ve çok sayıda vatandaş takip etti.
Son yıllarda etkisini gösteren kuraklık, bu geleneksel etkinliği de olumsuz yönde etkiledi. Bazı senelerde yarışma, taşınan suyla gerçekleştirilirken geçen yıl tamamen kuruyan nehir yatağında sembolik olarak yapıldı.
GELENEĞİN HİKAYESİ
Bu gelenek ile ilgili yöredeki bir inanca göre, gelenek Karakoyunlu aşiretinden bir çoban ile Oğuz beylerinden birinin kızı arasında geçen bir aşk hikayesine dayanıyor. Efsaneye göre, çoban, koyunlarıyla nehrin karşısına geçebilmek için bey tarafından zor bir şartla karşı karşıya kalıyor ancak bu şartı yerine getirmesine rağmen beyin kızı ona vermediği söyleniyor.
Bu nedenle, yöre halkı her yıl Sudan Koyun Geçirme Yarışması düzenleyerek hayvan sevgisi ve çobanlık kültürünü yaşatmaya devam ediyor. Etkinlik, UNESCO tarafından "Çoban Bayramları" adı altında "Aşağıseyit Köyü Sudan Koyun Geçirme Festivali" olarak anılmakta ve her yıl ağustos ayında yapılmaktadır.
