Yaz sezonunda özel plajların giriş ücretleri yeniden tartışılırken Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26 Şubat 2025 tarihli kararı gündeme geldi.
Yüksek Mahkeme, kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğunu vurgulayarak işletme hizmetlerinden yararlanmayan vatandaşların denize girmesinin engellenemeyeceğine hükmetti.
OLAY ÇEŞME’DE YAŞANDI
Karara konu olay, 2012 yılında İzmir’in Çeşme ilçesindeki Altınkum Plajı’nda meydana geldi.
Denize girmek için kumsala gelen bir vatandaş, işletmeye ait şezlongları kiralamadan havlusunu kıyıya sermek istedi. İşletme çalışanları ise vatandaştan başka bir noktaya gitmesini istedi.
Tartışma sırasında çalışanın, “Seni de eşyalarını da denize atarım” diyerek vatandaşın üzerine yürüdüğü belirtildi. Vatandaşın olay yerinden ayrılarak jandarmaya başvurmasının ardından yargı süreci başladı.
MAHKÛMİYET KARARI ONANDI
Çeşme Asliye Ceza Mahkemesi, işletme sahibi ile çalışanı hakkında “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçundan 1 yıl 8’er ay hapis cezası verdi.
Karar önce Yargıtay 8. Ceza Dairesi tarafından onandı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu da Başsavcılığın itirazını oy çokluğuyla reddederek mahkûmiyet kararını kesinleştirdi.
KIYILAR HERKESE AÇIK
Anayasa’nın 43’üncü maddesine göre kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunuyor ve kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetilmesi gerekiyor.
Kıyı Kanunu da kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğunu hükme bağlıyor. Yargıtay, işletmenin kiralama veya kullanım hakkının vatandaşın kıyıda bulunmasını engellemeyi hukuka uygun hâle getirmeyeceğini belirtti.
HİZMETLER ÜCRETLİ OLABİLİR
Karar, özel plaj işletmelerinin tamamen sona ereceği ya da bütün hizmetlerin ücretsiz sunulacağı anlamına gelmiyor.
İşletmeler şezlong, şemsiye, yiyecek-içecek ve benzeri hizmetler için ücret isteyebilir. Ancak vatandaşın bu hizmetleri satın almadan kıyıya ulaşması, kumsalda bulunması veya denize girmesi engellenemez.
CEZAİ SORUMLULUK DOĞABİLİR
Yargıtay’ın kararına göre vatandaşı cebir veya tehditle kıyıdan uzaklaştırmak, olayın şartlarına bağlı olarak “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçunu oluşturabilir.
Bu nedenle “Özel beach dönemi bitiyor” yorumundan çok, kıyıya ücretsiz erişimi engelleyen uygulamalara karşı işletmelerin cezai sorumlulukla karşılaşabileceği yeni bir yargı ölçütünden söz etmek daha doğru.
