Sudan’da 15 Nisan 2023’te başlayan çatışmaların ardından Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) uzun süre kontrol altında tuttuğu başkent Hartum’da, sembolik binalar ağır yıkıma uğradı. Kamu kurumlarının bir bölümü askeri kışlaya ve hapishaneye çevrilirken, camiler, oteller ve altyapı tesisleri harabeye döndü.
HDK’nin kontrolü ele geçirmesinin ardından 15 milyon nüfuslu Hartum vilayetinden yaklaşık 7 milyon kişi kentten kaçmak zorunda kaldı. Çatışmalar nedeniyle Sudan Merkez Bankası kullanılamaz hale gelirken, HDK’nin banknotları kullanmasını engellemek amacıyla ülkede para değişimine gidildi.
Kentte hayat yavaş yavaş yeniden canlanmaya çalışsa da, birçok yapı hâlâ onarım bekliyor.
DEVLET RADYO VE TELEVİZYON KURUMU HAPİSHANEYE ÇEVRİLDİ
HDK’nin Nisan 2023’te ilk hedef aldığı kurumlardan biri, Sudan Devlet Radyo ve Televizyon Kurumu oldu. Köklü geçmişe sahip kurumun televizyon yayını 1962’de, ilk radyo yayını ise ülkenin bağımsızlığından önce, 1940’ta başlamıştı.
Kurum yetkililerine göre HDK, darbe bildirisi okutmak amacıyla binaya baskın düzenledi ancak çalışanların müdahalesiyle bu girişim başarısız oldu. Ağır hasar alan kurum, yayınlarını Port Sudan’dan sürdürürken bina HDK tarafından hapishaneye dönüştürüldü.
“HER AN SIRANIN SANA GELECEĞİ İŞKENCE KORKUSUYLA YAŞIYORDUK”
HDK tarafından Radyo ve Televizyon Kurumunda 29 gün boyunca alıkonulan doktor Adil Muhammed Mekki, yaşadıklarını AA muhabirine anlattı. Savaşın tamamen beklenmedik bir şekilde başladığını belirten Mekki, hasta kardeşleri nedeniyle evlerini terk etmediklerini ve mahallede geride kalan tek aile olduklarını söyledi.
Mekki, “Beni burada 29 gün esir tuttular. Durum çok kötüydü. Her an sıranın sana geleceği işkence korkusuyla yaşıyorduk.” dedi.
Serbest bırakılmalarının nedeninin aşırı kalabalık olduğunu aktaran Mekki, “Sürekli yeni tutuklular getiriliyordu, artık sığamıyorlardı.” ifadelerini kullandı. Kardeşlerine ulaşamamanın en büyük korkusu olduğunu dile getiren Mekki, “Tek derdim kardeşlerim hayatta mıydı. Onlara su ve yiyecek sağlamak benim sorumluluğumdu.” diye konuştu.
“BU MERKEZDEKİ TÜM CİHAZLAR TAMAMEN TAHRİP EDİLDİ”
Sudan Devlet Radyo ve Televizyon Kurumu Televizyon Birimi Müdürü Velid Mustafa, binanın aldığı hasarı göstererek HDK’nin saldırılarını anlattı.
Mustafa, “15 Nisan 2023’te canlı yayındaydık. Yayın sırasında bina bombalandı ve yayın anında kesildi. Bu merkezdeki tüm cihazlar tamamen tahrip edildi.” dedi. HDK mensuplarının darbe bildirisini okutmak için yoğun çaba gösterdiğini ancak başaramadığını belirten Mustafa, saldırılar sırasında kurum çalışanlarından hayatını kaybedenler olduğunu ifade etti.
Mustafa, “Bu bina bir yıldan fazla süreyle gözaltı merkezi, sorgu alanı, yağmalanan eşyalar için depo ve çalınan araçlar için garaj olarak kullanıldı. Sivil bir medya kurumu askeri kışlaya çevrildi.” dedi.
HARTUM’DA HASTANELER DE HEDEF OLDU
Çatışmalardan en fazla zarar gören yapılardan biri de sağlık kurumları oldu. Hartum merkezindeki el-Muallim Hastanesi, askeri alanlara yakınlığı nedeniyle ağır hasar gördü.
Hastanede görev yapan tıbbi asistan Ümmü Gülsüm Mehdi, su ve elektrik kesintileri sırasında hastane başvurularının arttığını belirtti. Günlük hasta sayısının 30-35’e ulaştığını söyleyen Mehdi, vakaların çoğunun ateş, sıtma, baş ağrısı ve kusma şikayetlerinden oluştuğunu aktardı. Mehdi, “Temennimiz, hastanenin yeniden tam kapasiteyle hizmet verebilmesi ve gerekli tüm tıbbi ihtiyaçların karşılanmasıdır.” dedi.
Kaynak: AA
