Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Basra Körfezi’ni küresel enerji ticaretine bağlayan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıkların, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzında ciddi kesintilere yol açtığını duyurdu.
“ASLINDA KRİTİK NOKTA HÜRMÜZ BOĞAZI”
IEA değerlendirmesinde, “Asıl mesele, tankerlerin Basra Körfezi'ni küresel nakliye yollarına bağlayan dar deniz geçidi olan Hürmüz Boğazı'ndan akmasıdır.” ifadesine yer verildi. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 110 milyar metreküp LNG’nin bu boğazdan geçtiği ve bunun küresel arzın yaklaşık beşte birine karşılık geldiği vurgulandı.
Ancak devam eden çatışmaların tanker geçişlerini ciddi şekilde yavaşlattığı aktarıldı.
KATAR’DAKİ DEV LNG TESİSİ KAPATILDI
IEA, Katar’daki Ras Laffan tesisinin 2 Mart’ta düzenlenen saldırı sonrası kapatıldığını bildirdi. Dünyanın en büyük LNG üretim merkezlerinden biri olan tesisin devre dışı kalmasının, küresel arz üzerinde doğrudan etkili olduğu belirtildi.
LNG SEVKİYATININ BÜYÜK KISMI ASYA’YA GİDİYOR
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG’nin büyük bölümünün Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı olduğu belirtilirken, sevkiyatın ağırlıklı olarak Asya pazarlarına yöneldiği kaydedildi. 2025 verilerine göre, bu hatta taşınan LNG’nin yaklaşık yüzde 90’ı Asya’ya, yüzde 10’dan biraz fazlası ise Avrupa’ya ulaştı.
KÜRESEL PİYASALARDA FİYAT ŞOKU
Arzın yaklaşık beşte birine denk gelen LNG akışındaki ani düşüşün, küresel gaz piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden olduğu bildirildi. Çatışmanın başlamasının ardından Asya’da LNG fiyatları ilk iki işlem gününde iki kattan fazla artarken, Avrupa’da doğal gaz fiyatları yaklaşık yüzde 70 yükseldi.
Fiyatlar daha sonra kısmen gerilese de dalgalı seyrini koruyor ve çatışma öncesi seviyelerin üzerinde bulunuyor.
ARZ DARALMASI TALEP TARAFINI DA ETKİLEDİ
Artan fiyatlar ve sınırlı arz nedeniyle bazı ülkelerde talep tarafında kısıtlamalara gidildiği, hatta yer yer gaz tüketiminin sınırlandırıldığı belirtildi. Özellikle Asya piyasalarının, arz kesintilerinden daha fazla etkilendiği vurgulandı.
DENGELENME SÜRECİ YENİDEN SEKTEYE UĞRADI
IEA, küresel gaz piyasalarının Rusya-Ukrayna savaşının ardından kademeli olarak dengelenmeye başladığını ancak son gelişmelerin bu süreci sekteye uğrattığını belirtti. Ayrıca önümüzdeki yıllarda devreye girmesi beklenen yeni LNG kapasitesinin piyasalara rahatlama getirmesinin öngörüldüğü aktarıldı.
HÜRMÜZ’DE NORMALLEŞME
Ajans, hem petrol hem de doğal gaz piyasalarında istikrarın sağlanabilmesi için Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin yeniden düzenli hale gelmesinin belirleyici olacağını vurguladı.
