ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksama, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan boğazdaki sevkiyatların durma noktasına gelmesi petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında güçlü yükselişleri beraberinde getirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ENERJİ PİYASALARINI SARSIYOR
Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaması, enerji piyasalarında ciddi fiyat hareketlerine neden oldu. Piyasalardaki endişeleri artıran bir diğer gelişme ise Katar’dan geldi. Katar Enerji Bakanı Saad bin Şeride el-Kabi’nin, Körfez ülkelerinin petrol ve gaz üretimini durdurmak zorunda kalabileceğine yönelik açıklamaları enerji fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.
BRENT PETROL SON AYLARIN ZİRVESİNDE
Jeopolitik gerilimin artmasıyla petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı, 2 Mart’la başlayan haftayı 90,83 dolar seviyesinde tamamladı. Böylece Brent petrol, Ekim 2023’ten bu yana en yüksek haftalık kapanışını kaydetti. Saldırılar öncesine kıyasla Brent petrol yaklaşık yüzde 24,4 değer kazanırken, WTI tipi ham petrolün varil fiyatı da yüzde 24’ün üzerinde yükselerek 88,89 dolara çıktı. Bu seviyeler, petrol piyasasında son yılların en güçlü yükselişlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
GAZ VE KÖMÜR FİYATLARINDA SERT ARTIŞ
Enerji krizinin etkileri yalnızca petrol piyasasıyla sınırlı kalmadı. Avrupa’nın en büyük doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de fiyatlar hızla yükseldi. Nisan vadeli doğal gaz kontratları megavatsaat başına 53,38 avroya çıkarak saldırılar öncesine göre yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi.
Benzer şekilde kömür piyasasında da yükseliş görüldü. Asya piyasası için referans kabul edilen Newcastle kömür vadeli işlemleri ton başına 133,80 dolara ulaşarak saldırı öncesine göre yüzde 10’dan fazla değer kazandı.
PETROL AKIŞINDA BÜYÜK KESİNTİ
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’ndaki aksama nedeniyle Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 4,5 milyon varil rafine yakıt akışı fiilen durdu. Küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen bu büyüklükteki arz kesintisi piyasada ciddi bir şok etkisi yarattı. Sevkiyatların durmasıyla birlikte petrolün bir kısmı depolama tanklarında ve tankerlerde bekletilmeye başlandı. Irak’ın günlük yaklaşık 4,3 milyon varillik üretiminin en az dörtte birini durdurduğu tahmin edilirken, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin depolama kapasitesinin ise sınırlı süre için yeterli olduğu belirtiliyor.
Kaynak:AA
