İklim krizinin etkileri yalnızca ortalama sıcaklık artışıyla sınırlı kalmıyor. Çinli akademisyenlerin yaptığı kapsamlı bir araştırma, ardışık günler arasındaki aşırı sıcaklık farklarının günümüzde çok daha sık yaşandığını gözler önüne serdi.
AŞIRI SICAKLIK FARKLARI ARTIK DAHA SIK
Nanjing University ve Chinese Academy of Sciences uzmanlarının yürüttüğü ve sonuçları Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, rekor düzeydeki günlük sıcaklık farklarının görülme olasılığının geçmişte 1000 ila 3 bin yılda bir iken günümüzde 40 ila 60 yılda bire kadar düştüğü belirlendi.
1961-2020 VERİLERİ VE 2100’E KADAR OLAN SENARYOLAR
Araştırmada 1961-2020 yılları arasındaki gözlemsel veriler ile günümüzden 2100 yılına kadar olan dönem için oluşturulan iklim modeli projeksiyonları birlikte değerlendirildi. Çalışma, art arda gelen günlerdeki aşırı sıcaklık değişimlerini, aşırı hava olaylarının çoğu zaman göz ardı edilen bir boyutu olarak değerlendirdi.
DÜŞÜK VE ORTA ENLEMLERDE BELİRGİN ARTIŞ
Araştırma sonuçlarına göre aşırı günlük sıcaklık değişimlerinin sıklığı, genliği ve toplam şiddeti, özellikle düşük ve orta enlemlerde belirgin biçimde artış gösteriyor. Buna karşın tarihsel olarak yüksek değerlere sahip yüksek enlemlerde ise azalma eğilimi gözlemleniyor.
BÖLGESEL ARTIŞLAR DİKKAT ÇEKİYOR
Aşırı sıcaklık farklarındaki artışlar her iki yarım kürede de ağırlıklı olarak düşük ve orta enlemlerde yoğunlaştı. Son 10 yıllık dönemde;
-
ABD’nin batısında 11,1 derece,
-
Çin’in doğusunda 9,4 derece,
-
Güney Amerika’da 12,4 derece,
-
Akdeniz Bölgesi’nde ise 7,1 derece
artış kaydedildi.
2022’DE REKOR DEĞİŞİMLER
Araştırmaya göre 2022 yılında Çin’in doğusunda 22,9 derece, ABD’nin batısında ise 20,3 derece ile rekor düzeyde günlük sıcaklık değişimleri ölçüldü. Uzmanlar, bu tür aşırı farkların 1950-1985 koşullarında son derece nadir olduğunu, günümüzde ise çok daha sık tekrarlandığını hatırlatıyor.
2050-2100 DÖNEMİ İÇİN UYARI
İklim projeksiyonlarına göre 2050-2100 döneminde özellikle tropikal, subtropikal ve orta enlem kara bölgelerinde aşırı günlük sıcaklık olaylarının sıklığı ve şiddetinde belirgin artışlar ön görülüyor. Yüksek emisyon senaryosunda bu tür olayların görülme sıklığının yüzde 17, toplam ısıl yükünün ise yaklaşık yüzde 20 artabileceği tahmin ediliyor.
Bu tablo, dünya nüfusunun büyük bölümünün yaşadığı bölgelerde ani ve öngörülmesi güç sıcaklık dalgalanmalarının yeni normal haline gelebileceğini gösteriyor.
Haber Merkezi
