Basra Körfezi’nde İran ana karasının yaklaşık 30 kilometre açığında bulunan Hark Adası, ülkenin petrol ihracatı açısından en kritik merkezlerden biri olarak ön plana çıkıyor. İran medyasına göre ada, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminal konumunda bulunuyor.
Buşehr eyaleti açıklarında yer alan ve yaklaşık 21 kilometrekare yüzölçümüne sahip olan ada, İran ana karasına yaklaşık 30 kilometre, Buşehr limanına ise yaklaşık 55 kilometre mesafede bulunuyor. Petrol terminalleriyle bilinse de Hark Adası aynı zamanda yaklaşık 8 bin 200 kişinin yaşadığı bir yerleşim yeri olarak da biliniyor.
PETROL BORU HATLARIYLA ADAYA TAŞINIYOR
Hark Adası’nda doğrudan petrol üretimi yapılmıyor. İran’ın kara ve açık deniz sahalarından çıkarılan ham petrol, deniz altı boru hatlarıyla adadaki depolama ve yükleme tesislerine taşınıyor.
Ebu Zer, Furuzan ve Durud sahaları başta olmak üzere farklı petrol sahalarından gelen ham petrol burada depolanıyor ve daha sonra büyük tankerlerle özellikle Asya pazarlarına sevk ediliyor. Adanın önemli bir bölümünü dev depolama tankları, boru hatları ve yükleme terminalleri oluşturuyor.
YAPTIRIMLAR İHRACAT KAPASİTESİNİ SINIRLIYOR
Hark Adası’ndaki petrol terminalleri sürekli modernize edilirken, tesislerin depolama kapasitesinin yaklaşık 28 milyon varile, yükleme kapasitesinin ise günlük 7 milyon varile kadar ulaşabildiği belirtiliyor.
Ancak ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları sebebiyle bu kapasitenin tamamı kullanılamıyor. İran’ın fiili petrol ihracatının son dönemde ortalama günlük 1,6 milyon varil seviyelerinde seyrettiği, bazı dönemlerde ise bu rakamın 4 milyon varile kadar çıkabildiği belirtiliyor.
Normal koşullarda yılda yaklaşık 950 milyon varil petrol ihracatı yapılan Hark Adası’ndan sevkiyatın yaptırımlar nedeniyle kapasitenin yaklaşık yüzde 60–65’i seviyesinde gerçekleştiği değerlendiriliyor.
DOĞAL DERİN SU LİMANI STRATEJİK AVANTAJ SAĞLIYOR
Hark Adası’nı stratejik açıdan önemli kılan unsurlardan biri de doğal bir derin su limanına sahip olması. Basra Körfezi’nde İran ana karasının büyük bölümünde suların sığ olması nedeniyle dev petrol tankerlerinin yanaşması zorlaşırken, Hark Adası çevresindeki derin sular büyük tankerlerin güvenli şekilde yükleme yapmasına olanak tanıyor.
Bu özellik sayesinde ada, İran petrolünün küresel piyasalara ulaştırılmasında en önemli lojistik merkezlerden biri olarak kabul ediliyor.
“YASAK ADA” OLARAK BİLİNİYOR
Hark Adası, stratejik enerji tesisleri ve güvenlik önlemleri nedeniyle İran’da “Yasak Ada” olarak da anılıyor. Adaya yerli olmayan kişilerin, turistlerin veya yeni çalışanların giriş yapabilmesi için Buşehr Valiliği ya da İran Ulusal Petrol Şirketi’nden resmi izin alınması gerekiyor.
ABD’NİN HARK ADASI SEÇENEĞİ TARTIŞILIYOR
ABD basınında son günlerde yer alan haberlerde, Hark Adası’nın Washington yönetimi tarafından olası askeri hedefler arasında değerlendirildiği ileri sürüldü.
İsrailli gazeteci Barak Ravid, Axios’ta yayımlanan bir haberde ABD yönetiminin İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünün gerçekleştiği bu stratejik noktaya yönelik abluka, saldırı ya da kontrol altına alma seçeneklerini tartıştığını yazdı.
ABD’li yetkililerin böyle bir adımın İran’ın petrol gelirlerini ciddi biçimde azaltabileceğini ve Tahran yönetimi üzerinde ekonomik baskı oluşturabileceğini değerlendirdiğinin altı çiziliyor.
OLASI SALDIRININ KÜRESEL ETKİLERİ
Buna karşın Washington yönetimi içinde İran’ın petrol altyapısına yönelik geniş çaplı bir saldırının küresel petrol piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açabileceği ve bölgesel çatışmayı büyütebileceği yönünde endişelerin bulunduğu belirtiliyor.
Son dönemde ABD ve İsrail saldırılarının ardından İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri kısıtlaması nedeniyle petrol arzında düşüş yaşanması ve enerji maliyetlerinin hızla yükselmesi de riskleri artıran gelişmeler arasında bulunuyor.
İran yönetimi ise petrol tesislerine yönelik olası bir saldırıya sert karşılık vereceğini daha önce birçok kez dile getirdi. Tahran, böyle bir durumda yalnızca bölgesel hedefleri değil enerji taşımacılığı güzergâhlarını da kapsayan geniş çaplı askeri karşılık verebileceğini belirtiyor.
Öte yandan ABD güçlerinin İran ana karasına oldukça yakın konumda bulunan Hark Adası’na yönelik olası bir operasyonu nasıl gerçekleştireceği de Amerikan basınında tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Kaynak: AA
