İran ile Amerika Birleşik Devletleri, Tahran’ın nükleer programını ele almak üzere bugün müzakerelere başlıyor. Taraflar arasında Umman’da kurulması planlanan müzakere masası, iki ülke arasında sekiz ay aradan sonra yapılacak ilk yüz yüze görüşme olacak.
Görüşmelerin, bölge ülkelerinin de katılımıyla Türkiye'de yapılması da gündeme gelmişti. Ancak istişarelerin arından müzakerelerin Umman’da yapılması kararlaştırıldı.
12 GÜNLÜK SAVAŞIN ARDINDAN YENİDEN MASA
Haziran ayında İsrail’in İran’a karşı başlattığı 12 günlük savaşın ardından yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalmıştı. Taraflar, aylar sonra yeniden bir araya geliyor. Umman, geçmişte de iki ülke arasındaki dolaylı temaslara ev sahipliği yapmıştı.
Savaş sırasında ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini bombaladığı, bu saldırıların uranyumu silah seviyesine yakın saflıkta zenginleştiren çok sayıda santrifüjü imha etmiş olabileceği belirtilmişti. İsrail’in saldırılarının ise İran’ın hava savunma sistemlerine ağır darbe vurduğu ve balistik füze kapasitesini hedef aldığı aktarılmıştı.
Görüşmelerin kapsamı, niteliği ve katılımcıları, başkent Maskat’ta başlanmasına saatler kala henüz netlik kazanmış değil. İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, gece saatlerinde çok sayıda diplomatla birlikte Maskat’a ulaştı.
"TAAHHÜTLERİN YERİNE GETİRİLMESİ GEREKİYOR"
Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İran diplomasiye açık gözlerle ve geçen yılın dersini unutmadan giriyor” ifadelerini kullandı.
Arakçi paylaşımında ayrıca, “Taahhütlerin yerine getirilmesi gerekiyor. Eşit statü, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlar söylem değil, zorunluluktur ve kalıcı bir anlaşmanın temel taşlarını oluşturur” dedi.
ABD HEYETİNİ WITKOFF YÖNETECEK
ABD tarafında müzakerelerin, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff tarafından yürütülmesi bekleniyor. Witkoff’a Orta Doğu gezisi kapsamında, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın eşlik ettiği bildirildi.
Kushner’in son haftalarda Gazze Şeridi için öneriler paylaştığı ve Abu Dabi’de Rusya ile Ukrayna arasında yapılan üçlü görüşmelere katıldığı aktarıldı.
NÜKLEER PROGRAM MASADA
İran’ın müzakerelerde hangi şartlar üzerinde pazarlık yapacağı netlik kazanmış değil. Tahran, görüşmelerin yalnızca nükleer programla sınırlı olacağını savunuyor.
Al Jazeera’nın aktardığı bilgilere göre; Mısır, Türkiye ve Katar’dan diplomatlar, İran’a üç yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi durdurması, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu yurt dışına göndermesi ve “balistik füze kullanmaya başlamama” taahhüdünde bulunması yönünde bir teklif iletti.
Rusya’nın uranyumu kabul edebileceğini bildirdiği, ancak İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şamhani’nin bu hafta verdiği bir röportajda programın sonlandırılmasının veya uranyumun yurt dışına gönderilmesinin ülke açısından söz konusu olamayacağını söylediği aktarıldı.
