İsrail’in Negev Çölü’ndeki Dimona nükleer reaktörünün finansmanına ilişkin dikkat çekici bir iddia gündeme geldi. İsrail basınında yayımlanan bir araştırmaya göre, projenin önemli bir kısmının 1960’lı yıllarda Almanya tarafından gizli kanallar aracılığıyla finanse edildiği öne sürüldü.
ALMANYA’NIN GİZLİ FİNANSMANI İDDİASI
İsrail’de yayımlanan Haaretz gazetesinin araştırmasına göre, Dimona nükleer reaktör projesi için 1961 ile 1973 yılları arasında önemli miktarda finansman sağlandı. Haberde, söz konusu fonların büyük bölümünün Alman vergi mükelleflerinin kaynaklarından karşılandığı iddia edildi. Araştırmada, İsrail’in Fransa ile nükleer işbirliğini geliştirdiği dönemde Almanya ile de güvenlik ve finans alanında gizli görüşmeler yürüttüğü ifade edildi.
ADENAUER VE BEN-GURION GÖRÜŞMESİ DÖNÜM NOKTASI
Haberde, dönemin Batı Almanya Şansölyesi Konrad Adenauer ile İsrail Başbakanı David Ben-Gurion’un 1960 yılında New York’ta gerçekleştirdiği görüşmenin iki ülke arasındaki işbirliğinin temelini oluşturduğu belirtildi. Bu görüşmenin ardından Almanya’nın İsrail’e gizli finansman sağlamaya başladığı ileri sürüldü. Belgelere göre Almanya, 1961 ile 1965 yılları arasında İsrail’e yaklaşık 629 milyon Alman markı ödeme yaptı. Sonraki yıllarda da belirli aralıklarla finansman sağlandığı ve bu desteklerin 1973’e kadar devam ettiği kaydedildi.
FONLARIN NÜKLEER PROJEYE AKTARILDIĞI İDDİASI
Haberde, sağlanan kredilerin bir kısmının farklı projelerde kullanılmış olabileceği belirtilse de, tasarruf edilen kaynakların Dimona reaktörünün maliyetini karşılamak için kullanılmış olmasının güçlü bir ihtimal olduğu ifade edildi. Toplam finansmanın günümüz değerleriyle yaklaşık 5 milyar avroya ulaştığı ve bu fonların resmi anlaşmalar yapılmadan Frankfurt merkezli devlet kalkınma bankası üzerinden gizli şekilde aktarıldığı öne sürüldü.
GERİ ÖDEME ŞARTI KALDIRILDI
Araştırmaya göre 1989 yılında yapılan bir düzenlemeyle söz konusu finansman için geri ödeme zorunluluğu kaldırıldı. Böylece verilen kredilerin fiilen hibeye dönüştüğü ve İsrail’in nükleer programının önemli bir bölümünün Alman kaynaklarıyla desteklenmiş olabileceği iddia edildi.
DOLPHIN DENİZALTILARI DA GÜNDEME GELDİ
Haberde ayrıca Almanya’nın, 1991 Körfez Savaşı sonrasında İsrail’e Dolphin sınıfı denizaltıların üretimini finanse ettiği de hatırlatıldı. Bu denizaltıların nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip olduğu yönünde iddialar bulunduğu ifade edildi. Uzmanlar, Almanya’nın sağladığı finansal desteklerin İsrail’in nükleer kapasitesinin gelişiminde önemli bir rol oynamış olabileceğini değerlendiriyor.
