Nöroloji Uzmanı Dr. Oğuzhan Onultan, amyotrofik lateral skleroz (ALS) hastalığında erken belirtilerin fark edilmesinin yaşam kalitesinin korunması açısından kritik olduğunu belirtti.
İLERLEYİCİ BİR SİNİR SİSTEMİ HASTALIĞI
Sinir sistemi hastalıkları arasında yer alan ALS, hareketi kontrol eden motor nöronların hasar görmesiyle ortaya çıkıyor. Hastalık, kas güçsüzlüğü ve kas erimesiyle ilerleyerek zamanla hareket kabiliyetinde ciddi kısıtlanmalara yol açıyor.
Onultan, ALS’nin yalnızca fiziksel değil, psikolojik boyutları da olan kompleks bir hastalık olduğunu belirterek, “Hareket yetisinin azalması bireyin bağımsızlığını etkilerken, duygusal yük de oluşturabilir” dedi.
ERKEN BELİRTİLER ÇOĞU ZAMAN GÖZDEN KAÇIYOR
Hastalığın başlangıç belirtilerine dikkat çeken Onultan, ilk aşamada el ve ayaklarda güçsüzlük, nesneleri tutmakta zorlanma, konuşmada peltekleşme ve kaslarda seğirme görülebileceğini söyledi. Bu belirtilerin çoğu zaman başka hastalıklarla karıştırıldığını vurgulayan Onultan, erken tanının bu nedenle gecikebildiğine işaret etti.
EN SIK GÖRÜLEN BULGULAR
ALS’de kas güçsüzlüğü, istemsiz kas seğirmeleri ve kramplar, konuşma ve yutma güçlüğü, denge ve koordinasyon problemleri en sık görülen belirtiler arasında yer alıyor. Bu bulguların zamanla artış göstermesi, hastalığın ilerleyici yapısının en önemli göstergesi olarak öne çıkıyor.
MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM GEREKİYOR
Onultan, ALS tedavisinde yalnızca ilaç kullanımının yeterli olmadığını belirterek fizik tedavi, solunum desteği ve beslenme düzenlemelerinin de sürecin önemli parçaları olduğunu ifade etti. “Temel amaç, hastalığın ilerleme hızını kontrol altında tutmak ve bireyin günlük yaşamını mümkün olduğunca bağımsız sürdürebilmesini sağlamaktır” dedi.
BİLİŞSEL ETKİLER DE GÖRÜLEBİLİR
ALS’nin bazı hastalarda bilişsel etkilerle de seyredebileceğini belirten Onultan, özellikle frontotemporal demans (FTD) tablosunun eşlik edebileceğine dikkat çekti. Hastalığın yalnızca kas gücü kaybı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Onultan, gerekli durumlarda psikiyatrik desteğin de sürece dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.
