Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İdris Kuzu, 8 saatten fazla kulaklık kullanımının plastik içeriğindeki “Bisfenol A” (BPA) ve “Bisfenol S” (BPS) gibi endokrin bozucu maddeler nedeniyle hormon sistemini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Son yıllarda sıkça gündeme gelen “endokrin bozucu” maddeler, hormon sistemi üzerindeki olası etkileri nedeniyle bilim dünyasında yakından takip ediliyor.
KULAKLIKLARDA BPA VE BPS BULUNABİLİYOR
Prof. Dr. İdris Kuzu, bazı kulaklıkların içeriğinde Bisfenol A ve Bisfenol S bulunabildiğini belirterek, bu maddelerin endokrin bozucu olarak nitelendirildiğini söyledi.
Söz konusu maddelerin kulaklıkların yanı sıra birçok plastik üründe de kullanıldığını ifade eden Kuzu, bu maddelerin plastik ürünleri sağlamlaştırmak amacıyla tercih edildiğini aktardı. Kuzu, plastik su şişeleri, konserve kutuları, diş dolguları, oyuncak bebekler ve gözlük çerçeveleri gibi pek çok üründe endokrin bozucu maddelerin yer alabildiğine işaret etti.
MARUZİYET SÜRESİ RİSKİ ARTIRIYOR
Bu tür maddelerle temas süresinin önemli olduğuna dikkati çeken Kuzu, kulaklık kullanımını örnek göstererek şu değerlendirmede bulundu:
“Eğer kulaklığı günde 8 saatten fazla ya da her gün 8 saat kullanıyorsak bu endokrin bozucunun zarar verme olasılığını oldukça artırmış oluruz. Kısa süreli kullanımlarda ise bu etkiyi uzun yıllar içinde değerlendirmek gerekir.”
HORMON SİSTEMİ ÜZERİNDE ETKİLERİ OLABİLİR
Bisfenol A ve Bisfenol S’nin östrojen benzeri etki göstererek östrojen reseptörlerine bağlanabildiğini belirten Kuzu, bu durumun çocuklarda erken ergenliğe yol açabileceğini söyledi. Kuzu, kadınlarda meme kanseri gibi östrojenle ilişkili hastalık risklerinin artabileceğini ifade ederek erkeklerde ise sperm kalitesinde düşüş, testosteron azalması ve meme dokusu büyümesi gibi sorunların ortaya çıkabileceğini dile getirdi.
Ayrıca bu maddelerin testosteronu doğrudan baskılayarak libido düşüklüğü, kas kaybı ve kısırlık gibi sorunlara da neden olabileceğini kaydetti.
TİROİD VE METABOLİZMA ÜZERİNDE ETKİ
Endokrin bozucu maddelerin tiroid hormonlarını da etkileyebileceğini anlatan Kuzu, bu maddelerin tiroid reseptörlerine bağlanarak tiroid fonksiyonlarını yavaşlatabileceğini ve tiroid tembelliğine yol açabileceğini belirtti.
Bu maddelerin insülinin glukoz metabolizması üzerindeki etkilerini de bozabileceğini aktaran Kuzu, bunun insülin direnci, kilo alımı ve diyabet riskini artırabileceğini ifade etti.
UZUN SÜRELİ KULLANIMA DİKKAT
Kuzu, söz konusu maddelerin kortizolün aşırı salınmasına neden olarak anksiyete ve uyku bozuklukları gibi sorunlara yol açabileceğine dikkati çekti. Bu konuda insan üzerinde yapılmış güçlü ve kesin çalışmaların sınırlı olduğunu belirten Kuzu, hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda bazı olumsuz etkilerin görüldüğünü aktardı. Kulaklık kullanımında maruziyet süresinin önemli olduğunu vurgulayan Kuzu, içeriğinde BPA veya BPS bulunan ürünlerin uzun süreli kullanımına dikkat edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
