REMZİ MAHMUD - Gazze'de İsrail'in saldırıları sonucu evlerini ve hayatlarının önemli bir kısmını kaybeden genç kadın ressamlar, geleneksel bir çadırda kurulan atölyede, ellerinden alınan yaşamın detaylarını fırça ve renklerle yeniden canlandırıyor.
Gazze kentindeki geleneksel Filistin çadırı şeklinde oluşturulan atölyede bir araya gelen 10 genç kadın, beyaz tuvallerin başında yalnızca resim yapmıyor; zorunlu göç, yıkım ve kayıpların gölgesinde hafızalarını canlı tutmaya çalışıyorlar. “Bir Zamanlar Vardı” adı verilen sanat atölyesi, katılımcılar için bir resim etkinliğinden çok daha fazlası.
Burada, kaybedilen evlerin, terk edilen sokakların ve yitirilen güven duygusunun sanat aracılığıyla ifade edildiği bir alan yaratılıyor.
ATÖLYEDE SANAT DUYGULARI İFADE EDİYOR
Her kadın ressamın kendi yaşamından izleri tuvale yansıttığı atölyede, bir tabloda yıkılmış bir ev, diğerinde çehresi değişmiş bir sokak, başka bir eserde ise savaş öncesindeki güven duygusuna duyulan özlem resmediliyor. Atölye, yaşadıkları ağır deneyimleri hafızayı koruyan eserlere dönüştürmek isteyen kadın ressamlara, aynı zamanda kelimelerle ifade etmekte zorlandıkları duyguları sanat yoluyla dışa vurma imkanı sunuyor.
Etkinliğin bağlı olduğu “Diyra” projesinin yürütücülerinden görsel sanatçı ve toplumsal aktivist Farah Acur, AA muhabirine projenin çıkış noktasını ve amaçlarını anlattı. “Diyra” kavramının “sığınak” veya “ev” anlamına geldiğini belirten Acur, şunları söyledi: “Gazze Şeridi'ndeki herkes gibi biz sanatçılar da hayatımızın bir parçasını kaybettik. Kimimiz atölyesini, kimimiz evini, kimimiz de güven duygusunu kaybetti.
Bu atölye, savaş boyunca mahrum kaldığımız o güvenli alanı yeniden sunmayı ve yok edilenlerin hatırasını yaşatmayı amaçlıyor.”
SANAT BİR TERAPİ GÜCÜ TAŞIYOR
Acur, “Sanat hem sesimiz hem de iyileşme yolumuz.” ifadesini kullanarak, Gazze'de dayanılmaz trajedilere tanık olan insanlar için sanatın bir terapi yöntemi olduğunu vurguladı. “Bugün sesimizi ve hissettiklerimizi dış dünyaya resimlerle duyuruyoruz. Atölyenin adı 'Bir Zamanlar Vardı' çünkü o şeyler bir zamanlar vardı ve bizim hafızamızda var olmaya devam ediyor.
Gazze burada, umut burada ve yaratıcılığımız asla tükenmeyecek.” dedi. Atölyenin en genç katılımcılarından 18 yaşındaki Marah Halid ez-Zaanin, Gazze'nin kuzeyindeki Beyt Hanun'dan zorla yerinden edildi. Çocukluğundan beri resim yapan Marah, sanatı bir direniş ve hayatta kalma aracı olarak kullandığını anlattı.
İsrail'in saldırıları sırasında 700'den fazla eser üreten ve kaldığı çadırı adeta küçük bir sergi alanına dönüştüren Marah, malzeme bulamadıkları zorlu günleri şu sözlerle aktardı: “Korku, açlık ve hüznü içimden atabilmek için bulduğum her şeye resim çizdim. Boyamız olmadığında mürekkepli kalemler, kül ve karton parçaları kullandık. İçimizde biriken olumsuz enerjiyi ancak bu şekilde dışarı atabildik.”
EVİMİ EN ÇOK ÖZLEDİM
Marah, uzun bir aradan sonra atölyede yeniden fırça ve boyalara kavuşmanın mutluluğunu yaşadığını dile getirirken, kaybettiği evini tuvale yansıttığını belirterek, “En çok özlediğim şey evim. Savaşın başından beri çadırlarda yaşıyoruz. Bugün burada güvenli bir alanda diğer sanatçı arkadaşlarımla bir araya gelmek ve renkleri tekrar kullanabilmek bana ruhumun geri geldiğini hissettirdi.” ifadelerini kullandı.
Atölyedeki kadın ressamlar, tuvallerine bıraktıkları her fırça darbesinin Gazze'nin geçmişine ve geleceğine dair kalıcı bir tanıklık taşıdığına inanıyor. İsrail'in Gazze'de ABD’nin de desteğiyle Ekim 2023'ten bu yana sürdürdüğü saldırılarda, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 73 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi, 174 binden fazla kişi yaralandı ve bölgedeki altyapının yaklaşık yüzde 90'ı tamamen tahrip edildi.
