Giresunlu eğitimci Adnan Yazıcı, Birinci Dünya Savaşı'nda Rus işgaline karşı verilen Harşit Savunması'nı beş yıllık araştırmayla kitaplaştırdı. Yaklaşık 500 arşiv belgesinin incelendiği çalışmada, cephedeki mücadeleyle birlikte savaşın bölge halkına etkileri de ortaya konuldu.
BEŞ YILLIK ARAŞTIRMA KİTABA DÖNÜŞTÜ
Giresun'un Yağlıdere ilçesinde Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdürü olarak görev yapan tarih öğretmeni Adnan Yazıcı, çocukluğunda ailesinden dinlediği Harşit Savunması'nı akademik olarak araştırmaya karar verdi.
Yazıcı, 2015'te Giresun Üniversitesinde başladığı yüksek lisans çalışması kapsamında askeri arşivleri taradı ve eski cephe bölgelerini inceledi. Prof. Dr. Sezai Balcı'nın danışmanlığında yürüttüğü araştırmasını, 2020'de Birinci Dünya Savaşı'nda Harşit Savunması adıyla yayımladı. Yazıcı, belge toplama sürecini şöyle anlattı:
“Tez çalışması bittiğinde kitap için tekrar belge talebinde bulunduk, toplamda elde ettiğimiz belge sayısı 500'ü buldu ve bunlardan kitabı oluşturduk.”
ARŞİVLERDE GÖÇ VE KITLIK AYRINTILARI
Askeri kayıtlarda birliklerin ihtiyaçları, keşif faaliyetleri, siper çalışmaları ve dönemin coğrafi koşullarına ilişkin bilgiler yer aldı. Belgelerin savaşın halk üzerindeki etkilerini de gösterdiğini belirten Yazıcı, şunları söyledi:
“Halkın güneye ve batıya göç etmesi, açlık ve kıtlığın hakim olduğu bilgisi var. İstanbul'a yazılan bir belgede, 80 bin muhacirin iskanından bahsediliyor. Espiye'nin Adabük bölgesinde muhtarın İstanbul'dan tohum talep etmesi bilgisi var.”
Dönemin harita ve krokilerinin de bulunduğu kitapta, resmî kayıtlardan kimlikleri belirlenen 192 şehide yer verildi. Yazıcı, gerçek sayının daha yüksek olduğunu ifade etti.
RUS BİRLİKLERİ HARŞİT HATTINI GEÇEMEDİ
Araştırmada, 1916-1918 yılları arasında Giresun ve Gümüşhane hattında yaşanan mücadele incelendi. Harşit Vadisi'nin doğusunda Rus, batısında ise Türk birlikleri bulunuyordu. Yazıcı'nın aktardığına göre Rus birlikleri, savunma süresince hattın batısına geçemedi.
Mücadelenin önemli aşamalarından Kabaktepe Harekatı ise 7 Kasım'ı 8 Kasım'a bağlayan gece gerçekleştirildi. Türk birlikleri, Gümüşhane'nin Kürtün ilçesindeki Güvende Yaylası'ndan harekete geçerek Kabaktepe'yi ele geçirdi.
HARŞİT ZAFERİ'NE İLGİ ARTTI
Adnan Yazıcı, kitabın yayımlanmasının ardından Harşit Savunması'na yönelik etkinliklerin ve akademik çalışmaların arttığını belirtti:
“Kitapla bu gerçekliği insanlar gördüğünde Harşit Savunması'yla ilgili etkinlikler ve sempozyumlar düzenlenmeye başlandı, Harşit Savunması Vakfı kuruldu. Güzel çalışmalar oldu ve şu anda da devam ediyor.”
