Türkiye'de felsefe ve insan hakları çalışmalarının önde gelen isimlerinden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 90 yaşında hayatını kaybetti. Kuçuradi için Maltepe Üniversitesi'nde düzenlenen törende akademi, siyaset ve düşünce dünyasından çok sayıda isim bir araya geldi. Yaşamını insan, değer, etik ve insan hakları üzerine çalışmalara adayan Kuçuradi, son yolculuğuna alkışlarla uğurlandı.
TEDAVİ GÖRDÜĞÜ HASTANEDE HAYATINI KAYBETTİ
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 2 Ekim'de 90 yaşında yaşamını yitirdi. Kuçuradi'nin bir süredir Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi gördüğü belirtildi. Kuçuradi'nin hangi rahatsızlık nedeniyle tedavi gördüğüne ve kesin ölüm nedenine ilişkin kamuoyuna açıklanmış bir bilgi bulunmuyor. Bu nedenle ölüm nedeni konusunda herhangi bir hastalık veya teşhis açıklanmış değil.
İOANNA KUÇURADİ KİMDİ?
İoanna Kuçuradi, 4 Ekim 1936'da İstanbul'da dünyaya geldi. 1954'te Zapyon Kız Lisesi'nden, 1959'da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nden mezun oldu. Doktora derecesini 1965'te aldı. Akademik kariyerinin ilk döneminde Atatürk Üniversitesi'nde görev yapan Kuçuradi, 1970'te doçent, 1978'de profesör oldu. Kuçuradi'nin Türkiye'deki felsefe eğitimi açısından en önemli çalışmalarından biri 1969'da Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü'nü kurması oldu. Bölüm başkanlığını 2003'teki emekliliğine kadar sürdürdü.
İNSAN HAKLARINI FELSEFENİN MERKEZİNE TAŞIDI
Kuçuradi'nin akademik çalışmalarında insan, insanın değeri, etik, özgürlük ve insan hakları önemli bir yer tuttu. İnsan haklarının yalnızca hukuk metinleri üzerinden değil, insanın değeri ve felsefi temelleri üzerinden ele alınması gerektiğine yönelik çalışmalarıyla tanındı. Bu alanda eğitim programları, araştırmalar ve uluslararası çalışmalar yürüttü. Hacettepe Üniversitesi İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin müdürlüğünü üstlenen Kuçuradi, daha sonraki yıllarda Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin müdürlüğünü ve İnsan Hakları Anabilim Dalı Başkanlığını yürüttü.
TÜRKİYE FELSEFE KURUMU'NUN UZUN YILLAR BAŞKANLIĞINI YAPTI
Kuçuradi, Türkiye Felsefe Kurumu'nun uzun yıllar başkanlığını yürüttü. Çalışmaları Türkiye ile sınırlı kalmadı. Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu'nda yönetim kurulu üyeliği yaptı, 1988-1998 arasında Genel Sekreter, 1998-2003 arasında Başkan olarak görev aldı. Daha sonra federasyonun Onursal Başkanı oldu. 2003'te düzenlenen 21. Dünya Felsefe Kongresi'nin de başkanlığını üstlendi.
DÜNYA FELSEFE GÜNÜ'NÜN İLANINA KATKI SAĞLADI
Kuçuradi'nin uluslararası alandaki önemli çalışmalarından biri de UNESCO bünyesindeki faaliyetleri oldu. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, Kuçuradi'nin Dünya Felsefe Günü'nün UNESCO tarafından ilan edilmesini sağlayan çalışmaların içinde yer aldığını belirtti. Kuçuradi ayrıca UNESCO Türkiye Millî Komisyonu bünyesinde İnsan Bilimleri Komitesi, Felsefe ve İnsan Hakları İhtisas Komitesi ve Felsefe İzleme Grubu gibi yapılarda görev aldı.
İNSAN HAKLARI ALANINDA ÇOK SAYIDA GÖREV ÜSTLENDİ
Kuçuradi yalnızca üniversitelerde ders veren bir akademisyen olarak kalmadı. İnsan haklarının korunması ve insan hakları eğitiminin geliştirilmesi amacıyla ulusal ve uluslararası kuruluşlarda sorumluluk üstlendi. 1994-1996 yıllarında Başbakanlık İnsan Hakları Yüksek Danışma Kurulu Başkanlığı yaptı. 1998-2005 arasında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi'nin başkanlığını yürüttü. Ölüm Cezasına Karşı Uluslararası Komisyon'da da görev alan Kuçuradi, Türkiye Barolar Birliği İnsan Hakları Merkezi Yürütme Kurulu'nda yer aldı.
ETİK VE İNSAN ÜZERİNE ÇOK SAYIDA ESER BIRAKTI
Kuçuradi'nin çalışmaları felsefenin farklı alanlarına yayıldı. Özellikle etik, insan, değer, özgürlük ve insan hakları üzerine kitap ve makaleleriyle tanındı. “İnsan ve Değerleri”, “Etik”, “Nietzsche ve İnsan”, “Schopenhauer ve İnsan”, “Sanata Felsefeyle Bakmak”, “Çağın Olayları Arasında” ve “Uludağ Konuşmaları” eserleri arasında yer aldı. Kuçuradi aynı zamanda Kant'ın bazı temel eserlerinin Türkçeye kazandırılmasına yönelik çeviri çalışmalarında da bulundu.
ÇALIŞMALARI ÇOK SAYIDA ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
Kuçuradi, akademik ve düşünsel çalışmaları nedeniyle Türkiye'de ve yurt dışında çok sayıda ödül aldı. Bunlar arasında Goethe Madalyası, Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü bulunuyor. Çeşitli üniversiteler tarafından kendisine onursal doktora unvanları da verildi.
SON HAFTASINA KADAR DERSLERİYLE İLGİLENDİ
Maltepe Üniversitesi'ndeki veda töreninde Prof. Dr. Betül Çotuksöken'in anlattığı ayrıntı, Kuçuradi'nin akademik çalışmalarını yaşamının son dönemine kadar sürdürdüğünü ortaya koydu. Çotuksöken, daha geçen hafta Kuçuradi ile pazartesi akşamları verdiği “İnsan Hakları, Kavram ve Çeşitleri” dersi üzerine konuştuklarını anlattı. Kuçuradi'nin İstanbul Üniversitesi'ndeki eğitiminin ardından Atatürk Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nde görev yaptığını, son 20 yılını ise Maltepe Üniversitesi'nde sürdürdüğünü belirten Çotuksöken, onun insan, dünya, bilgi ve etik üzerine çalışmalarına dikkat çekti.
ÖMER ÇELİK: BÜYÜK BİR REHBERDİ
Törene katılan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik de Kuçuradi'nin düşünce dünyasında bıraktığı mirasa değindi. Çelik, “Büyük bir öğretmenden ziyade insan olma sanatını bize öğreten büyük bir rehberdi.” dedi. Kuçuradi'nin insan ile değer arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışanlar için önemli bir öğretmen olduğunu belirten Çelik, “Bugün çok eksiğiz, büyük bir kayıpla karşı karşıyayız. Aynı zamanda insanlığın kaybı.” ifadelerini kullandı.
“BAZI İNSANLAR GİDER AMA DÜŞÜNCELERİ YAŞAMAYA DEVAM EDER”
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Nuri Aslan da Kuçuradi'nin düşünce dünyasındaki yerine vurgu yaptı. Aslan, “Bazı insanlar gider ama düşünceleri yaşamaya devam eder. Bazı hocaların dersi ise bir ömür boyu sürer, asırlara yayılır.” ifadelerini kullandı. Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Aksar ise Kuçuradi'nin insan hakları, felsefe ve etik çalışmalarının önemli savunucularından biri olduğunu belirterek, üniversitedeki çalışmalarına dikkat çekti.
SON YOLCULUĞUNA ALKIŞLARLA UĞURLANDI
Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu'ndaki törene akademisyenlerin, öğrencilerin ve siyasetçilerin yanı sıra Kuçuradi'nin yakınları da katıldı. Törenin ardından Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin cenazesi, Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'na defnedilmek üzere alkışlarla uğurlandı.
