Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında, 2026 yılında 131 çivi yazılı tablet ve parçası bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, önceki sezonun buluntularıyla birlikte kraliyet arşivindeki sayının 184’e ulaştığını açıkladı.
ARŞİVDEKİ BULUNTU SAYISI 184’E ÇIKTI
Eski Asur ve Hitit kaynaklarında Šamuḫa adıyla geçen Kayalıpınar’da, 2025 yılında aynı alanda 53 tablet ve parçası bulunmuştu. Bu yıl ortaya çıkarılan 131 buluntu, Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine tarihleniyor.
Bakan Ersoy, sosyal medya paylaşımında “Sivas Kayalıpınar’da, Hititlerin devlet hafızasına uzanan çok önemli bir keşfe imza attık” dedi. Kazı ekibinin değerlendirmesine göre burası, 21. yüzyılda bulunan en kapsamlı Hititçe arşiv.
Yaklaşık 3 bin 400 yıllık Hititçe ve Hurrice belgeler arasında mektuplar, dualar, ritüel metinleri ve kehanet kayıtları bulunuyor.
SALGIN VE BEBEK PRENSESİN ÖLÜMÜ TABLETLERDE
Belgelerin bir bölümü, şehirden şehre yayılan yüksek ateşli bir salgını anlatıyor. Kayıtlara göre hastalık özellikle çocukları ve bebekleri etkiledi. Kraliyet ailesinin ve üst düzey görevlilerin çocuklarının sağlık durumları, fal sorgulamalarıyla takip edildi.
Tabletlerde, henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin hastalığına ilişkin kaygılar da yer alıyor. Bir kayıt, prensesin yeri henüz belirlenemeyen Ziulila kentinde hastalandığını gösteriyor. Başka bir tablette ise prensesin ölümü ve ardından yapılan cenaze ritüeli anlatılıyor.
BATI ANADOLU’DAN KRALA YARDIM TALEBİ
Arşivdeki bir mektup, Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin Šamuḫa’daki krala gönderdiği uyarıyı içeriyor. Generaller, bulundukları bölgenin düşmanlar tarafından çevrildiğini bildirerek asker, at ve savaş arabası istiyor. Yardım ulaşmazsa ordunun yok olabileceğini ve sonuçların sorumluluğunu üstlenmeyeceklerini belirtiyorlar.
KUŞ FALCILARININ GÖZLEMLERİ DE KAYDEDİLDİ
Bir başka tablette, kuş falcılarının Šamuḫa dışındaki yolculukları anlatılıyor. Konakladıkları kentler, izledikleri güzergâhlar ve gözlemledikleri kuşlar kayıtlarda yer alıyor. Belgeler, Hititlerin kuş falını nasıl değerlendirdiğine ilişkin yeni bilgiler sunuyor.
Kayalıpınar kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2021’den bu yana Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından yürütülüyor. Araştırmacılar, arşivin Hitit tarihi, dinî uygulamalar, dil ve kâtiplik kültürü için de yeni bilgiler içerdiğini belirtiyor.
