Türk şiirinde geleneksel kalıpları değiştirerek yeni bir anlayışın önünü açan Orhan Veli Kanık, 14 Kasım'daki ölümünün 76. yıl dönümü öncesinde anılıyor. Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday ile başlattığı Garip akımıyla edebiyata yön veren şair, 36 yıllık yaşamına önemli eserler sığdırdı. "İstanbul'u Dinliyorum", "Anlatamıyorum" ve "Güzel Havalar" gibi şiirleriyle tanınan Kanık, yalın anlatımı ve kendine özgü üslubuyla Türk edebiyatında kalıcı bir iz bıraktı.
ORHAN VELİ KANIK KİMDİR? HAYATI VE EĞİTİMİ
Asıl adı Ahmet Orhan olan Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te İstanbul'un Beykoz ilçesinde doğdu. Müzisyen Mehmet Veli Bey ile Fatma Nigar Hanım'ın oğlu olan şairin çocukluğu Beykoz, Beşiktaş ve Cihangir'de geçti.
Babasının görevi nedeniyle ailesiyle Ankara'ya taşınan Kanık, Ankara Erkek Lisesinde eğitim gördü. Ahmet Hamdi Tanpınar gibi edebiyatçılardan ders aldı. Garip akımını birlikte başlatacağı Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday ile bu yıllarda tanıştı.
1933'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümüne başlayan Kanık, 1936'da eğitimini bırakarak Ankara'ya döndü ve PTT'de memur olarak çalıştı.
Şiirleri aynı yıl Varlık dergisinde yayımlanmaya başlayan Kanık, bazı eserlerinde Mehmet Ali Sel takma adını kullandı.
GARİP AKIMIYLA ŞİİRİN KURALLARINI DEĞİŞTİRDİ
Orhan Veli, 1941'de Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday ile yayımladığı "Garip" kitabıyla Türk şiirinde yeni bir dönemin öncülerinden oldu.
Ölçü, uyak ve süslü anlatımın zorunluluğuna karşı çıkan Garip hareketi, günlük konuşma dilini şiire taşıdı. Sıradan insanların yaşamı, sokaklar, aşk ve gündelik olaylar şiirlerin konusu hâline geldi.
"İstanbul'u Dinliyorum", "Anlatamıyorum", "Güzel Havalar" ve "Kitabe-i Seng-i Mezar", şairin en çok tanınan eserleri arasında yer aldı.
Kanık'ın şiir kitapları arasında "Garip" (1941), "Vazgeçemediğim" (1945), "Destan Gibi" (1946), "Yenisi" (1947) ve "Karşı" (1949) bulunuyor.
Şiirlerinin yanı sıra Shakespeare, Moliere ve Gogol gibi yazarların eserlerinden çeviriler yapan Kanık, arkadaşlarıyla 1949-1950 yıllarında 28 sayı yayımlanan "Yaprak" dergisini çıkardı.
36 YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ
Orhan Veli Kanık, Kasım 1950'de Ankara'da gece karanlığında sokaktaki açık bir çukura düşerek başından yaralandı. İstanbul'a döndükten sonra rahatsızlanarak Cerrahpaşa Hastanesine kaldırıldı.
Kanık, adli tıp raporuna göre beyin kanaması nedeniyle 14 Kasım 1950'de, 36 yaşında hayatını kaybetti.
Cenazesi İstanbul'daki Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi. Mezarının tasarımını ressam Abidin Dino yaptı.
Şairin ölümünün ardından Nazım Hikmet, "Öyle sanıyorum ki Orhan Veli bizim en güzel şairlerimizden biri. Çok genç öldü, yazık oldu ama ölümsüz." ifadelerini kullandı.
Ölümünden sonra şiirleri "Bütün Şiirleri" adıyla defalarca yayımlanan Orhan Veli Kanık, Türk şiirine kazandırdığı yenilikçi anlayış ve eserleriyle ölümünün 76. yıl dönümünde anılıyor.
