Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) acil durum mekanizmasını devreye almasının ardından Türkiye’de de stratejik petrol stoklarının bir bölümünün geçici olarak piyasaya yönlendirilmesine karar verildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan açıklamada, rafinerici ve akaryakıt dağıtıcı lisansı sahiplerinin zorunlu petrol stoklarının belirli oranlarda piyasaya arz edilebileceği bildirildi.
ZORUNLU PETROL STOKLARININ BİR KISMI PİYASAYA VERİLECEK
EPDK’nın internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre, rafinerici ve akaryakıt dağıtıcı lisansı sahiplerinin tutmakla yükümlü oldukları zorunlu petrol stoklarının bir bölümü geçici olarak piyasa faaliyetlerinde kullanılabilecek.
Karara göre şirketler, 13–31 Mart tarihleri arasında zorunlu petrol stoklarının yüzde 46’sına, 1 Nisan–10 Haziran tarihleri arasında ise yüzde 42’sine karşılık gelen miktarı piyasaya arz edebilecek.
Düzenlemeye göre 11 Haziran itibarıyla rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahiplerinin, karar öncesinde geçerli olan asgari zorunlu petrol stoku seviyelerini yeniden sağlamalarına yönelik yükümlülükleri sürecek.
KÜRESEL ARZ RİSKLERİNE KARŞI ADIM
Söz konusu düzenleme, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine yönelik risklerin arttığı bir dönemde stratejik petrol stoklarının geçici olarak piyasaya yönlendirilmesine olanak tanıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol da üye ülkelerin kurum tarihindeki en yüksek seviyede stratejik petrol rezervini piyasaya sürme konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı. Buna göre yaklaşık 400 milyon varillik stratejik petrol stokunun piyasaya sunulması planlanıyor.
IEA ÜYELERİNİN STOKLARI 1,2 MİLYAR VARİLİ AŞIYOR
IEA verilerine göre üye ülkelerin toplam acil durum petrol stoku 1,2 milyar varilin üzerinde bulunuyor. Bunun yanında hükümet yükümlülüğü altında yaklaşık 600 milyon varillik endüstri stoku da bulunuyor.
Ajans tarafından alınan karar kapsamında, acil durum petrol stoklarının her ülkenin ulusal koşullarına uygun bir zaman planı çerçevesinde piyasaya arz edilmesi öngörülüyor. Uygulamanın bazı ülkelerde ek acil durum tedbirleriyle desteklenmesi bekleniyor.
IEA TARİHİNDE 6. KEZ UYGULANIYOR
IEA üyesi ülkelerin acil durum petrol stoklarını koordineli şekilde piyasaya sürme kararı, ajansın 1974’teki kuruluşundan bu yana alınan altıncı karar olarak kayda geçti.
Benzer uygulamalar daha önce 1991’deki Körfez Savaşı sırasında, 2005’te Katrina Kasırgası sonrasında, 2011’de Libya’daki kriz döneminde ve 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının ardından devreye alınmıştı.
Haber Merkezi
