DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Muğla’da planlanan maden sahası ihalelerini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ekmen, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, toplam 4 bin 455 hektarlık alanın madencilik faaliyetlerine açılmasının çevresel etkilerine ve ihale sürecine ilişkin sorular yöneltti.
MUĞLA'DAKİ MADEN İHALELERİ TBMM GÜNDEMİNDE
Ekmen, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından ihalesi gerçekleştirilen ve Muğla’nın Menteşe, Fethiye, Seydikemer ile Yatağan ilçelerini kapsayan alanların madenciliğe açılmasının bölge üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Önergesinde, söz konusu sahaların Türkiye genelinde eş zamanlı olarak ihaleye çıkarılan 485 maden sahası arasında önemli bir yer tuttuğunu belirten Ekmen, Muğla’daki alanların kentin karbon yutak kapasitesi ve biyolojik çeşitliliği açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.
İHALE TABAN BEDELİNE DİKKAT ÇEKTİ
Ekmen, milyonlarca metrekare büyüklüğündeki orman ve tarım arazileri için belirlenen ihale taban bedelinin 2 milyon 165 bin 532 TL olduğunu hatırlattı.
Bu bedelin oldukça düşük olduğunu belirten Ekmen, “Metrekare başına düşen bedelin sembolik dahi sayılamayacak kadar düşük olması, ‘kamu yararı’ ilkesinin yerini ‘rant odaklı bir tasfiye sürecine’ bıraktığının en somut göstergesidir” ifadelerini kullandı.
MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİNE DE DEĞİNDİ
Ekmen, madencilik faaliyetleri sırasında oluşabilecek ağır metal kirliliği, toz emisyonu ve yer altı su yollarındaki tahribatın bölgedeki ekosistemi etkileyebileceğini ifade etti. Ayrıca patlatmalı madencilik faaliyetlerinin tarım alanları ve su kaynakları üzerinde risk oluşturabileceğini belirterek, bu durumun bölgedeki hayvancılık, tarım ve turizm faaliyetlerini de etkileyebileceğini dile getirdi.
İŞTE BAKAN YUMAKLI'YA YÖNELTİLEN SORULAR
- Muğla genelinde ihaleye açılan 4 bin 455 hektarlık (45 milyon metrekare) devasa alanın ne kadarlık kısmı “Devlet Ormanı” statüsündedir? Bu alanlar içerisinde son 10 yılda yanan ve “Anayasal zorunluluk gereği” yeniden ağaçlandırılması gereken sahalar bulunmakta mıdır?
- Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yürütülen bu ihale süreci öncesinde, söz konusu sahaların madenciliğe açılmasına dair Bakanlığınızdan ve bağlı Genel Müdürlüklerden (OGM, VUK) “uygunluk görüşü” alınmış mıdır? Alınmışsa, bu görüşlerin içeriği ve gerekçeleri nelerdir?
- 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun uyarınca, zeytinlik sahalara 3 kilometre mesafede toz ve duman çıkaran tesis yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. İhaleye açılan 7 sahanın kaçı bu sınırın içinde kalmaktadır? Bakanlığınız zeytin gen kaynaklarını korumak adına bu ihalelere karşı bir itiraz sürecini işletecek midir?
- Fethiye ve Seydikemer gibi bölgelerde madencilik faaliyetleri sırasında yer altı su damarlarının çatlaması ve su yönünün değişmesi durumunda bölgedeki tarımsal sulama altyapısının ve içme suyu kaynaklarının korunması için hangi somut önlemler öngörülmüştür?
- İhaleye açılan milyonlarca metrekarelik alanın paha biçilemez ekolojik değeri varken, ihale taban bedelinin sadece 2,1 milyon TL olarak belirlenmesi Bakanlığınızın “orman varlıklarını koruma” ve “doğa ekonomisi” vizyonuyla nasıl bağdaşmaktadır? Kesilecek ağaçların ekonomik ve çevresel maliyeti (karbon tutma kapasitesi vb.) bu bedele dahil edilmiş midir?
- Bölgedeki yaban hayatı ve biyolojik çeşitlilik açısından kritik öneme sahip olan bu sahalarda, nesli tehlike altında olan endemik bitki ve hayvan türlerine yönelik bir “Biyoçeşitlilik Envanter Çalışması” yapılmış mıdır? Maden faaliyetleri bu popülasyonların “habitat bölünmesine” yol açmayacak mıdır?
- 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında, ihaleye açılan sahalar içerisinde yer alan tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına yönelik Bakanlığınız tarafından verilmiş bir izin bulunmakta mıdır? Kamu yararı kararı alınırken, maden geliri ile tarımsal üretimin sürekliliği arasında bir “Fayda – Maliyet Analizi” yapılmış mıdır?
- Muğla’da madencilik faaliyetleri sonrası rehabilite edilmeyen ve atıl bırakılan eski ocakların, bölgedeki orman dokusuna verdiği zararın telafisi için Bakanlığınızın bu ihaleyi kazanan şirketlerden isteyeceği “Ağaçlandırma Bedeli” ve “Doğa Onarım Teminatı” miktarları ne kadardır?
