Türkiye’de e-ticaret sektörü hızla büyürken, bu devasa büyümenin getirdiği zorluklar küçük esnafı zor durumda bırakıyor. Manşet Haber’e konuşan e-ticaret esnafı, iade süreçlerinin ve kargo firmalarındaki eksikliklerin sektördeki küçük oyuncuları nasıl iflasa sürüklediğini anlattı. Esnaf, iade edilen ürünlerin korunaklı biçimde paketlenmeden geri gönderilmesinin yanı sıra, platformların zorlayıcı ispat yöntemlerine karşı çözüm bekliyor.
"BİR İADE ON SATIŞIN KÂRINI YUTUYOR"
E-ticarette en büyük gider kaleminin kargo ücretleri ve operasyonel maliyetler olduğunu belirten esnaf, iade edilen ürünlerin nasıl bir mali yük anlamına geldiğini şu sözlerle ifade etti:
"Size bu korkunç gelecek olabilir ama bir tane iade üründen yaptığımız zarar, tam 10 tane satışın karını götürüyor. Bir üründen 20 lira kar koyuyorsunuz, günlük 100 sipariş alıyorsunuz ancak o kargonun gitmesi ve iade gelmesi, ürün sağlam gelse bile yaklaşık 200 liraya mal oluyor. Yani 20 lira kar umuduyla çıktığınız yolda bir anda 200 lira zararla karşılaşıyorsunuz."
ÜRÜNLER İADE POŞETİNDE ÇÖPE DÖNÜYOR
Esnafın en çok dert yandığı konuların başında, iade edilen ürünlerin özensiz paketlenmesi geliyor. Ürünü müşteriye gönderirken gösterilen özenin iade aşamasında karşılık bulmadığını belirten esnaf, yasal boşluklara dikkat çekti:
"Müşteriler için iade ederken herhangi bir paketleme zorunluluğu yok. Biz camı, ahşabı kırılmasın diye kat kat köpüklere sarıyoruz ancak müşteri 'iade hakkım var' diyerek ürünü sadece bir kargo poşetine koyup geri gönderiyor. Ürün bize ulaştığında artık çöp olmuş oluyor. Bu durumda ne kargo firması ne de müşteri sorumluluk alıyor. 14 günlük koşulsuz iade hakkı, küçük esnafın sırtında bir yüke dönüşmüş durumda."
PLATFORMLAR VİDEOLU KANIT İSTİYOR: "GERÇEKLİKTEN UZAK BİR MANTIK"
E-ticaret platformlarının satıcıdan beklediği ispat yöntemlerini "gerçek dışı" olarak nitelendiren esnaf, "platformların satıcıyı köşeye sıkıştırdığını" dile getirdi.
"Platformlar bizden ürünün paketlenme aşamasını, üzerine etiketin yapıştırılmasını ve kargoya teslimat anını video ile çekmemizi bekliyor. Günde 100 kargo çıkaran bir insanın her ürünü bu şekilde kayda alması imkansız. Eğer bu ispatı sunamazsanız, ürün kargoda kırılsa bile fatura size kesiliyor" diyen esnaf, "Üstelik ürünü sağlam gönderdiğinizi bir şekilde ispatlasanız bile platform size 'müşteriye geri gönder' diyor. O geri gönderim kodunun ücreti de yine bizden düşüyor. Üçüncü, hatta dördüncü kargo ücretini ödemek yerine artık çoğu esnaf paketini bile açmadan iadeyi onaylayıp zararı kabulleniyor" sözlerini kullandı.
ESNAF, SEMBOLİK İADE ÜCRETİ VE DENETİM ÖNERİYOR
Satıcılar, sistemin daha dengeli işlemesi için bazı düzenlemeler öneriyor. Keyfi iadelerin azaltılması için sembolik iade ücretleri getirilmesi ve kargo firmalarının hasar sorumluluğunun netleştirilmesi, esnafın en önemli beklentileri arasında yer alıyor. Sistemin sürdürülebilir olması için yasal bir düzenlemenin şart olduğunu belirten esnaf, çözüm önerisini net bir şekilde ifade ediyor:
"Müşterilerin iade yaparken sembolik de olsa, mesela 5 lira gibi bir ücret ödemesi gerekiyor. Bu, keyfi iadelerin önüne geçer. Ayrıca kargo firmalarının 'kapıya bırakıp kaçma' ve 'kod aldım, sorumluluk bitti' anlayışının değişmesi lazım. Mevcut düzende kargo ücretleri, komisyonlar ve reklam giderlerinden sonra 500 liralık bir üründen esnafa kalan para sadece 50 lira. Bir iade ise tüm bu dengeyi altüst ediyor."
